تنظیم قندخون، کلید بارداری سالم

انسولینی که از طریق جفت از مادر به جنین منتقل می‌شود به قدری اندک و جزیی است که هیچ آسیبی به جنین نمی‌رساند. این در حالی است که افزایش قند خون روند رشد کودک را تحت تاثیر قرار داده و به افزایش غیرعادی قد و وزن جنین یا ماکروسومی، ابتلا به بیماری‌های مادرزادی، کاهش میزان قند خون پس از تولد و لزوم انجام سزارین برای تولد نوزاد منجر می‌شود. بنابراین نیاز به تزریق انسولین در دوران بارداری نباید موجب نگرانی مادر شود زیرا تبعات ناشی از افزایش قند خون به مراتب بیشتر از تبعات انسولین منتقل شده از مادر به جنین است. خانم‌های دیابتی می‌توانند مانند خانم‌های غیردیابتی و بدون هرگونه نگرانی باردار شوند. با این تفاوت که در این گروه از افراد حفظ سلامت مادر و جنین مستلزم مراقبت‌های جدی است. در بارداران دیابتی که پیش از بارداری قند خونشان کنترل شده باشد، هیچ خطری جنین را تهدید نمی‌کند. دیابت کنترل شده، تاثیری بر سلامت جنین ندارد. اما اگر به هر علتی قند خون مادر بخوبی کنترل نشود و برای مدت زمان طولانی در خون مادر کتون وجود داشته باشد، سلامت و رشد جنین به خطر می‌افتد. بهتر است مادر برای انتخاب یک برنامه غذایی مناسب در دوران بارداری با متخصص تغذیه مشورت کند. رعایت یک برنامه غذایی مناسب در این دوران می‌تواند نقش مهمی در کنترل قند خون داشته باشد. در سه ماهه نخست بارداری، نیاز به انسولین کمتر است، زیرا مقداری از قند خون مادر توسط جنین مصرف می‌شود. از سوی دیگر به علت تهوع دوران بارداری، میزان غذایی که مادر در طول روز می‌خورد کاهش می‌یابد.

بنابراین برای این‌که مانع از کاهش شدید قند خون شوید، غذا را کمتر و به دفعات بخورید. پیش از رفتن به رختخواب مقداری غذا بخورید. همیشه مقداری ماده غذایی شیرین همراهتان باشد. رمز بارداری سالم برای یک خانم مبتلا به دیابت، این است که پیش از بارداری و در طول بارداری قند خونش در محدوده طبیعی باشد. در بیماران مبتلا به دیابت نوع اول، در سه ماهه دوم و سوم بارداری نیاز بدن به انسولین افزایش می‌یابد. در بدن جنین هورمون‌هایی ترشح می‌شود که به رشد کودک کمک می‌کند. این هورمون‌ها بر عملکرد انسولین در بدن مادر اثر می‌گذارد و به همین علت نیاز به انسولین افزایش می‌یابد. به بیماران مبتلا به دیابت نوع اول توصیه می‌شود به جای مصرف قرص‌هایی که برای کنترل قند خون تجویز می‌شود، از انسولین استفاده کنند. قند خون و کتون‌هایی که در نتیجه افزایش قند خون در خون مادر ترشح می‌شود از جفت عبور کرده و وارد بدن جنین می‌شود. در چنین شرایطی احتمال ابتلا به بیماری‌های مادرزادی در جنین بیشتر است. اگر در 6 هفته اول جنینی که مصادف با شکل‌گیری اعضا و اندام‌های بدن است قند خون مادر تحت کنترل قرار نگیرد، رشد جنین دچار اختلال می‌شود. انجام فعالیت‌های بدنی و ورزش برای مادران باردار مبتلا به دیابت ضروری است. ورزش و برنامه غذایی مناسب مکمل همدیگرند و می‌توانند نقش مهمی در کنترل میزان قند خون داشته باشند. تغذیه کودک با شیر مادر نیز هیچ خطری برای مادر و جنین ندارد. اما ممکن است موجب افت شدید قند خون مادر شود. بنابراین به مادران دیابتی توصیه می‌شود برای پیشگیری از مواجه شدن با این مشکل هنگام شیردهی آب کافی بنوشند.

دکتر نوشین محمودیان