هتل‌های سیار روی ریل‌های فولادی

شبکه ریلی خطوط راه‌آهن با سرعتی باورنکردنی از میان دشت‌ها، کویرها و کوهستان‌ها گذشتند و همانند رگ‌های آهنین تمدن رونق اقتصادی را به شهرها هدیه داد، گسترش این خطوط فولادی باعث شد تا شنیدن صدای سوت قطار در هر شهر و دیاری نوید رونق اقتصادی و حضور مسافران بیشتری در آن شهر باشد. به این ترتیب صنعت گردشگری نیز دچار تغییرات عمده‌ای شد و معنای جدیدی به خود گرفت. ایستگاه‌های قدیمی اگرچه امروزه خالی از مسافر هستند و سال‌هاست که صدای سوت قطار در آنها شنیده نمی‌شود، اما باز هم می‌توان از آنها به عنوان یکی از زیباترین جاذبه‌های گردشگری در گوشه و کنار این کره خاکی استفاده کرد.

با متصل شدن خطوط راه‌آهن به شهرها، هتل‌ها و رستوران‌ها رونق می‌گرفتند و شهر به سرعت رشد می‌کرد تا این‌که قطار اهمیت خود را به عنوان بهترین و سریع‌ترین وسیله نقلیه برای سفر از دست داد و وسایل دیگر جایگزین آن شد، اما امروزه این قطارها نقش ابتدایی خود را دوباره به دست آورده‌اند و همان طور که در ابتدای حضور خود صنعت گردشگری جهانی را دستخوش تغییراتی عمده کردند، امروزه هم نقش مهمی را در گسترش و احیای این صنعت به عهده گرفته‌اند و موقعیتی طلایی را برای دست‌اندرکاران صنعت گردشگری جهان ایجاد کرده‌اند. بنابراین می‌توان گفت دوباره شنیدن صدای سوت این لکوموتیوها در خطوط قدیمی و ایستگاه‌های متروکه حاکی از رونق دوباره گردشگری منطقه است.بنابراین بسیاری از دست‌اندرکاران و متخصصان صنعت گردشگری از این قطارها به عنوان پاشنه آشیل این صنعت یاد می‌کنند.

برخی از کارشناسان این اتفاق را فرخنده شمرده و معتقدند به جای رها کردن این غول‌های فولادی در گورستان فلزات یا قرار دادن آنها در موزه‌ها، دوباره می‌توان حال و هوای اوایل قرن نوزدهم میلادی را با آنها تجربه کرد و نشاط مضاعفی را به گردشگران و ماجراجویان در گوشه و کنار دهکده جهانی هدید داد.

طبق آمار کارشناسان صنعت گردشگری، بیشتر کشورهای جهان دارای خطوط راه‌آهن هستند و بسیاری از این خطوط به دلیل فرسودگی به حال خود رها شده و در باد و باران در حال پوسیدن و تبدیل شدن به قطار ارواح هستند. اگرچه با توجه به پیشرفت و رشد صنعت حمل و نقل ریلی در جهان شاید این خطوط و واگن‌های قدیمی دیگر قابل استفاده به نظر نمی‌رسند، اما همین خطوط فرسوده قابلیت بسیار مناسبی را برای کمک به صنعت گردشگری منطقه خود دارند و با کمی بازسازی و مرمت این خطوط، این قطارهای ارواح می‌توانند نقش سازنده خود را دوباره همچون گذشته بر عهده گیرند. با تبدیل قطار ارواح به قطارهای تفریحی می‌توان آنها را به مقاصدی بسیار بکر همراه با مسافرانش در دل طبیعت هدایت کرد.

با توجه به قابلیت این قطارها و نظر کارشناسان چندی است که برخی کشورهای جهان که خطوط راه‌آهن گسترده‌ای را به خود دیده‌اند از این موقعیت استفاده و اقدام به راه‌اندازی خطوط خصوصی توریستی راه‌آهن کرده‌اند به عنوان مثال کشور آمریکا که از پیشگامان این صنعت بوده قطاری معروف به نام Napa را در این زمینه طراحی و ساخته است. اما این صنعت در کشورهایی چون آفریقای جنوبی، هندوستان، فرانسه، سوئیس و روسیه نیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است به طوری که هر کدام دارای چند شرکت خصوصی در این زمینه و قطارهایی با نام‌های متفاوتی هستند که هر ساله حجم زیادی از گردشگران را جابه جا می‌کنند و البته درآمدی هنگفت را برای منطقه به ارمغان می‌آورند.

این قطارها که در واقع هتل‌هایی سیار روی ریل‌های فولادی هستند با فراهم کردن آسایش مسافران باعث جلب هر چه بیشتر گردشگران شده‌اند، شرکت‌های خصوصی با خرید قطارهای قدیمی در این کشورها و همچنین احداث یا مرمت برخی از ایستگاه‌ها در مناطق توریستی کشور و بازسازی واگن‌های قدیمی به شکل سوئیت‌های اختصاصی با امکاناتی فوق‌العاده از قبیل تهویه مطبوع، سرویس بهداشتی اختصاصی، سیستم صوتی و تصویری و همچنین امکاناتی جانبی مثل دسترسی اینترنت و... هر گردشگر و طبیعت دوستی را به سمت خود جلب می‌کنند. این گسترش و بازسازی آنچنان همه‌گیر شده که امروزه با توجه به رشد صنعت گردشگری و قطارهای تفریحی دسترسی همه افراد با هر گونه بودجه به این نوع تورها به سادگی امکان‌پذیر شده است.

به عنوان مثال کشور آفریقای جنوبی با بیش از 21 پارک ملی به عنوان بزرگ‌ترین دارنده شبکه قطارهای توریستی در کنار هندوستان شناخته شده است و این قطارها به عنوان مهم‌ترین منبع درآمد از صنعت گردشگری کشور آفریقای جنوبی و البته به تازگی هندوستان شناخته شده‌اند.

یکی از کلیدی‌ترین مزیت این قطارها در صنعت گردشگری کشورهای مستعد قابلیت تفکیک آنها و تنظیم آنها با هر نوع بودجه‌ای است به طوری که این قطارها قابلیت استفاده برای سفرهای دانشجویی را نیز دارند در عین حال که واگنی شیک و بسیار مجلل را یدک می‌کشد بنابراین واگن‌های فولادی و خطوط موازی آنها ارزش اقتصادی بسیار مناسبی برای سرمایه‌گذاری در زمینه صنعت گردشگری پیدا کرده‌اند.

کارشناسان صنعت گردشگری چند عامل را باعث موفقیت این قطارها در صنعت پررونق گردشگری هر منطقه عنوان کرده‌اند، آنها معتقدند اقتصادی بودن برگزاری این تورهای گروهی می‌تواند بهترین گزینه و دلیل برای جذب سرمایه و سرمایه‌گذاری در کشورها باشد، اما 2 عامل بسیار مهم دیگر از نظر گردشگران که باعث استقبال آنها از این قطارها شده است عبارتند از:

1 ـ دسترسی آسان به مناطق بسیار دور افتاده و بکر در دامن طبیعت با استفاده از این نوع قطارها

2 ـ اقتصادی بودن مسافرت با این نوع تورها برای گردشگران

اما برخی دیگر از کارشناسان معتقدند که عامل مهم‌تری باعث رشد و گسترش این صنعت یعنی تبدیل قطارهای قدیمی به قطارهای تفریحی و به‌کارگیری آنها در صنعت گردشگری شده است؛ چیزی نیست به جز هزینه تبدیل یک قطار قدیمی به قطار توریستی. این گروه می‌گویند هزینه تبدیل قطار قدیمی به قطار توریستی با اتاق‌های لوکس بسیار کمتر از ساختن یک هتل در مکانی تفریحی خواهد بود. هر چند شاید احداث خطوط اختصاصی نیازمند استفاده از تکنولوژی دقیق باشد، اما بازهم از نظر اقتصادی با صرفه است، پس می‌توان لذت اقامت در منطقه‌ای دور از شلوغی زندگی شهرنشینی را با قیمتی بسیار مناسب به گردشگران و علاقه‌مندان طبیعت هدیه داد؛ حال آن که مهم‌ترین نکته برای سرمایه‌گذاری روی هتل‌های معمولی این است که شاید مکان مورد نظر آنها برای جلب گردشگران جذابیت کامل را نداشته باشد، اما می‌توان با این هتل‌های سیار هر نوع سلیقه‌ای را پاسخ داد و به دلخواه آنها و با توجه به استقبال گردشگران منطقه‌ای خاص اقامت آنها را تدارک دید.

با توجه به استقبال بسیار گسترده گردشگران از این گونه تورها و هتل‌های سیار، بتازگی دست‌اندرکاران این صنعت متوجه اماکنی تازه شده در این باره شده‌اند و اقدام به برگزاری تورهای بسیار مخصوصی نیز کرده‌اند که نمونه‌ای از این‌گونه تورها در ایالات متحده آمریکا به این صورت است که یکی از شرکت‌های توریستی در این کشور از اشتیاق مردم به کشف طلا در اوایل قرن نوزدهم میلادی و تجربه داستان‌های بسیار جالب جویندگان طلا، در کنار علاقه‌مندی مردم به سفرهای دریایی استفاده کرده و با توجه به وجود پتانسیل‌های بسیار مناسب درمنطقه، از جمله بنادر کوچک دارای سیستم حمل و نقل ریلی مناسب یک تور تلفیقی را با نام جویندگان طلا برنامه‌ریزی کرده است.

این شرکت با در اختیار داشتن کشتی‌های تفریحی بسیار مناسب یا همان کروزها، اقدام به جذب گردشگران کرده و گردشگران را با کروزهای بسیار مجلل خود راهی بندر SKAG WAY در منطقه آلاسکا که زمانی جولانگاه جویندگان طلا بوده راهی می‌کند، این گروه از گردشگران پس از چند روز اقامت در کابین‌های بسیار مجلل خود در کشتی و تجربه سفر دریایی در این بندر از کشتی پیاده می‌شوند و با استفاده از یک قطار توریستی که در واقع بازسازی‌شده یکی از قطار‌های قرن نوزدهم است، همان مسیری را که جویندگان طلا در منطقه طی کرده‌اند با امکانات بسیار متفاوت از آن دوره، ولی با همان تجربه و هیجان جویندگان طلا در قرون گذشته می‌پیمایند و پس از بازدید از معادن متروکه طلای قدیمی با کوله‌باری از خاطرات طلایی دوباره به کابین‌های گرم و نرم کشتی باز می‌گردند و روانه دیار خود می‌شوند.

به گزارش برخی از منابع محلی، این تور تلفیقی فقط در ماه جولای سال 2009 میلادی توانسته 29 کشتی کروز توریستی را به این بندر هدایت کند که این تعداد کشتی یعنی چیزی حدود 75000 گردشگر. بنابراین اگرچه این منطقه سال‌هاست متروکه مانده و هیچ طلایی در آن نیست؛ اما هنوز هم می‌تواند برای شرکت‌های توریستی و سرمایه‌گذاران صنعت گردشگری منطقه پولساز باشد.

بنابراین کارشناسان می‌گویند، اگر کشورهایی که دارای این دو اقلیم هستند بتوانند از آنها به درستی استفاده کنند و رابطه بسیار منظمی را بین سیستم حمل ونقل ریلی و خطوط کشتیرانی خود برقرار کنند، شانس بسیار بیشتری نسبت به دیگران در زمینه رشد صنعت گردشگری خود خواهند داشت. پس این گونه مزیت‌های قطارهای تفریحی باعث شده تا امروزه توجه بسیاری از سرمایه‌گذاران صنعت گردشگری به این خطوط موازی فولادی بیشتر جلب شود. اینجاست که می‌توان از ایران به عنوان یکی از پتانسیل‌های بسیار مناسب خاورمیانه در این زمینه نام برد. ایران با توجه به دسترسی به آب‌های آزاد جنوب و سیستم حمل و نقل ریلی مناسب بهترین پتانسیل را در زمینه رشد و سرمایه‌گذاری این‌گونه قطارها داراست. به عنوان مثال ایستگاه‌های کوهستانی در شمال ایران و حتی ایستگاه‌های جنوبی ایران هر کدام به خودی خود بهترین گزینه برای جذب گردشگران داخلی و خارجی است و گسترش خطوط ریلی از سرخس تا آبادان بهترین گزینه برای رشد گسترش صنعت گردشگری خواهد بود.

این درست آرزویی بوده که هندوستان چندی است با بهره‌گیری از شبکه راه‌آهن بسیار گسترده خود که یادگار دوران استعمار انگلستان است، به آن جامه عمل پوشانده و با برقراری خطوط راه‌آهن گردشگری خصوصی برای هر طبقه از گردشگران داخلی و خارجی امکان بازدید از سرزمین عجایب را به بهترین و ایمن‌ترین شکل فراهم کرده است، این در حالی است که ایران با توجه به پتانسیل بسیار مناسب خود در سراسر کشور می‌تواند بزرگ‌ترین مرکز گردشگری ریلی در خاورمیانه به شمار آید و با استفاده از این فرصت طلایی صنعت گردشگری را رونق بخشد.

امید خراسانی