قتل بحرینی‌ها با گاز اشک‌آور

روستای آنها، مانند بسیاری دیگر از روستاها در بحرین، کانون درگیری‌ها بین پلیس ضد شورش و معترضان خشمگین است. نشانه‌های این درگیری‌ها همچنان قابل رویت است؛ سنگربندی‌های موقتی، شاخه‌های شکسته درختان، سطل‌های بزرگ زباله که در کنار جاده‌ها قرار داشته و آماده‌اند تا در یک چشم به هم زدن به وسط جاده کشیده شوند. یکبار اهالی روستا بیش از 20 اسپری خالی شده گازهای اشک‌آور را در محل ورودی روستا جمع کردند. آنها معتقد بودند بقایای درگیری‌های شب گذشته است. ادعایی که منابع مستقل نمی‌توانند آن را تایید کنند؛ با این حال، گازهای تند و ترش مزه همچنان در فضا این سو و آن سو می‌رود.

عبدالنبی احتمال می‌دهد شلیک گازهای اشک‌آور در همان شب ترخیص زینب از بیمارستان موجب کوری دخترش شده باشد. دختر او اکنون 18 ماه دارد و از یکسری مشکلات جسمی رنج می‌برد که یکی از آنها آسم است.

وی می‌گوید: 2 هفته پیش، پس از تولد زینب و به هنگام ترخیص از بیمارستان، گازهای سمی در فضای آنجا موج می‌زد، به طوری که او را دچار تنگی نفس کرد. عبدالنبی می‌افزاید: من همان موقع فکر می‌کردم دخترم مرده است، چون نمی‌توانست نفس بکشد. او دچار خفگی شده بود.

عبدالنبی، زینب را به بیمارستان ستره برد، اما از آنجا او را به بیمارستان سلمانیه که بزرگ‌ترین بیمارستان بحرین است انتقال دادند. دخترش یک هفته آنجا بود اما عبدالنبی می‌ترسید به ملاقاتش برود، زیرا شایع شده بود ماموران در داخل بیمارستان مردم را دستگیر می‌کنند. بعد از آن‌که زینب از بیمارستان ترخیص شد، پدرش دریافت که دخترش کور شده است؛ مساله‌ای که دکترها نخواستند به او اطلاع دهند.

او می‌گوید: هیچ یک از کارکنان پزشکی نخواستند به ما گزارش دهند که چرا دختر ما کور شده است. ما هیچ چیزی را نتوانستیم ثابت کنیم.

او می‌افزاید: این کوری ناشی از بدرفتاری حکومت بوده و آنها نمی‌خواستند مسوولیت آن را به عهده بگیرند.

تورم ریه که در بزرگسالی تبدیل به آسم می‌شود یا بروز تاول‌های پوستی از جمله عوارض گازهای اشک‌آور است که در مدت بسیار کوتاهی خود را نشان می‌دهد.

درباره تاثیرات استفاده بلندمدت از این گازها اطلاعات اندکی در دست است. بخصوص این‌که بندرت برای یک مدت طولانی از آنها استفاده می‌شود.

پژوهش‌های اندک موجود احتمال می‌دهد گازهای اشک‌آور باعث کوری زینب شده باشد. یک مرکز بهداشتی آمریکا هشدار داده در معرض گازهای اشک‌آور قرار گرفتن برای مدت طولانی ـ یعنی برای مدتی بیش از یک ساعت ـ می‌تواند موجب کوری شود. زیرا این‌گونه گازها می‌تواند به عصب بینایی که اطلاعات را از چشم به مغز می‌رساند آسیب وارد کند. عبدالنبی دخترش را برای درمان پزشکی به هندوستان برد و پزشکان آنجا کوری زینب را به مشکل عصب بینایی او نسبت دادند.

وی می‌گوید: پزشکی در آنجا گفت مشکل او از جانب چشم نیست، بلکه از مغز و عصب‌هاست.

گروه‌های حقوق بشری می‌گویند دست‌کم 25 بحرینی تاکنون به خاطر استنشاق مفرط گازهای اشک‌آور جان باخته اند.

این آمار تقریبا یک‌سوم کسانی است که از ابتدای شروع اعتراضات تاکنون در بحرین کشته شده‌اند. البته برخی از گروه‌ها مانند پزشکان حقوق بشری این تعداد را کمی بیشتر می‌دانند.

این تعداد شامل 3 معترضی نمی‌شود که پس از شلیک مستقیم کپسول‌های گاز اشک‌آور کشته شدند یا 2 بیماری که به گواهی اسناد پزشکی به طور نامشخصی جان خود را از دست داده‌اند. گفته می‌شود یکی از آنها به نام عباس جعفر الشیخ (26 ساله) بر اثر سرطان مرده است. مطالعات مربوط به تاثیرات گاز اشک‌آور همچنان معلق و بدون نتیجه باقی مانده است.

در گزارش کمیسیون مستقل تحقیق بحرین که نوامبر گذشته منتشر شد، از نیروهای امنیتی به خاطر استفاده نامتناسب از گاز اشک‌آور برای متفرق کردن معترضان ‌انتقاد شده بود. نکته تاسف‌برانگیز آنجاست که استفاده از گاز اشک‌آور دقیقا از زمان انتشار این گزارش یعنی 18 تا 25 همان ماه افزایش قابل توجهی داشت.

بسیاری از روستاها در بحرین چندین بار در هفته با گاز اشک‌آور هدف قرار می‌گیرند. در چنین شرایطی به نظر می‌رسد کل کشور تحت تاثیر گازهای اشک‌آور قرار می‌گیرد. چند شب پیش، بزرگراه بداییه یعنی اصلی‌ترین بزرگراه شرقی ـ غربی خارج از منامه همزمان با درگیری‌هایی که در چند روستا واقع شده بود، مملو از گاز شد، به ‌گونه‌ای که مشتریان یک کافی‌شاپ مجبور شدند تا آرام‌تر شدن فضا در آنجا پناه بگیرند.

جان تیمونی، فرمانده سابق پلیس آمریکا که برای مشورت دادن به پلیس بحرین استخدام شده بود، استفاده روزافزون از گازهای اشک‌آور را مورد نکوهش قرار داده و یادآور می‌شود با افزایش اعتراضات، استفاده از این گازها هم بیشتر شده است.

او می‌گوید: ​انتقادی که وجود دارد این است که بیش از اندازه از گازهای اشک‌آور استفاده می‌شود​. وی در قسمتی دیگر از اظهاراتش می‌گوید: ​موردی را که من به چشم خود می‌دیدم این بود که هر شب کوکتل مولوتف به طرف مراکز پلیس پرتاب می‌شد .​

انتقاد مردم از نیروهای پلیس بحرین این است که نیروهای پلیس علاوه بر شلیک گازهای اشک‌آور به سوی مردم معترض، این گازها را به درون خانه‌ها نیز پرتاب می‌کنند. چند نفر از شخصیت‌های برجسته بحرینی از جمله نبیل رجب، رئیس مرکز حقوق بشر بحرین و علی سلمان، رهبر حزب الوفاق که یکی از بزرگ‌ترین احزاب مخالف دولت است، خانه‌هایشان به همین شیوه با گاز اشک‌آور هدف قرار گرفت. یک فعال بحرینی در ابوسیبه که روستایی خارج از منامه است می‌گوید: آنها از روی قصد به داخل خانه‌ها شلیک کردند، زیرا می‌خواستند بین کسانی که اعتراض می‌کردند و کسانی که نمی‌خواستند اعتراض کنند مشکل به وجود آورند. آنها دقیقا می‌خواستند این دو دسته را از هم جدا کنند.

ساکنان روستاهای بحرین همچنین می‌گویند دولت بتازگی شروع به استفاده از گازهای CR کرده است که به طور مشخص از گازهایCS که هم‌اکنون علیه معترضان استفاده می‌شود، قوی‌تر است. پزشکان وابسته به سازمان حقوق بشر می‌گویند این گازها موجب بیماری‌های خاص از جمله حملات صرع مانند و هیستریک می‌شود. یکی از معترضان که نخواست نامش فاش شود می‌گوید: اسپری‌های گازی را که تا به حال استفاده می‌کردند از آمریکا یا هندوستان بود، اما اسپری‌های جدید برچسبی ندارد... آنها به این وسیله سعی می‌کنند مخفی کنند از چه گازهایی استفاده می‌شود. او در حالی این جمله را می‌گوید که یک اسپری بدون مارک در دست دارد که معلوم نیست چه کشوری آن را تولید کرده است. در واقع اطلاعات مربوط به مشخصات آن پاک شده است.

اظهارات مربوط به استفاده از گازهای CR یا به طور کلی هر نوع گاز شیمیایی دیگر از سوی منابع مستقل قابل تایید نیست. چند پلیس بحرینی در این‌باره از ارائه هرگونه توضیحی سر باز می‌زنند و نمی‌گویند از چه نوع گازهای شیمیایی استفاده می‌کنند. همچنین وزارت بهداشت بحرین پزشکان را از آزمایش محتویات اسپری گازهای اشک‌آور منع کرده است.

اگر پلیس بحرین از گازهای CR هم استفاده کند درباره تاثیرات درازمدت آنها اطلاعات اندکی وجود دارد. تنها حدس‌هایی که زده می‌شود، این است که این گازهای سمی عوارض جدی به همراه خواهد داشت. وقتی پلیس ضد شورش مصر به مدت چند روز میدان التحریر قاهره را از گازهای CR انباشته کرد، صدها معترض و روزنامه‌نگار دچار مشکلات حاد تنفسی یا عوارض بیماری شدند.

ساکنان روستاهایی که بیشتر در معرض حملات پلیس قرار دارند، سعی می‌کنند خانه‌هایشان را به بهترین شیوه ممکن محافظت کنند. عبدالنبی می‌گوید او هر شب حوله‌های نم‌دار را زیر درها می‌گذارد و برای دخترش هم یک کپسول اکسیژن خریده است. با این حال آنها نگران تاثیرات ناشی از برخورد طولانی مدت این گازها هستند. مساله‌ای که دولت در این‌باره تاکنون تحقیق کاملی نکرده است. عبدالنبی می‌گوید: ​دیگر به این وضع عادت کرده‌ایم... این سرکوب و خفگی در شب‌ها اتفاق می‌افتد، تنها صبح هوای تازه می‌رسد​.

وی می‌افزاید: ​اما آینده چه؟ اگر استفاده از گازهای اشک‌آور هر روزه باشد، تاثیرات درازمدت آنها چه خواهد بود؟​