امنیت غذایی؛ شاید وقتی دیگر

چندین ماه از شروع طرح "دوستدار سلامت" رستوران ها که به منظور ارتقای سطح بهداشتی رستوران های کشور تدوین شده بود، گذشته است.

قرار بود در راستای اجرای طرح "دوستدار سلامت" که با همکاری وزارت بهداشت و اتحادیه رستوران داران سراسر کشور اجرا شد، کلیه رستوران های غیر بهداشتی از سطح شهرها حذف شوند.
 
در حالی که خیلی ها به خروجی این طرح پرهزینه امیدوار بودند اما رییس ستاد فوریت های سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در اولین اظهار نظر خود در سال 91، آب پاکی را روی دست همه ریخت و  اعلام کرد: بیشترین شکایت های بهداشتی از اول تا 13 فروردین ماه جاری با فراوانی 5/14 درصد از سلامت رستوران ها بوده است!

محراب آقازاده، در ادامه همین اظهار نظر تاکید کرد: مراکز مسکونی تهیه و عرضه غذا، نانوایی ها و ساندویچ و پیتزا فروشی ها، رتبه های بعدی شکایات مردمی در ایام نوروز را به خود اختصاص دادند.

"شکایت های بهداشتی مردم به ترتیب مربوط به بهداشت مواد غذایی، بهداشت محیط مراکز و اماکن، بهداشت آب و فاضلاب و پسماندها بود."

در حقیقت، وقتی وزارت بهداشت رسما اعلام می کند که بیشترین شکایت های بهداشتی نوروزی از رستوران ها بوده است، عقل سلیم حکم می کند که باید نسبت به سلامت رستوران ها در کلیه ایام سال نیز به شدت شک کرد.

اما در همین راستا، علی اصغر میر ابراهیمی،‌ رئیس اتحادیه رستوران داران استان تهران در گفتگو با خبرنگار «جام جم آنلاین»، ضمن دفاع از طرح "دوستدار سلامت" عنوان کرد: نباید از یاد ببریم که این طرح هنوز نوپاست و نیاز به مشارکت گسترده دولت و رستوران داران دارد.

"در این طرح، یک نماینده از اتحادیه ما و یک نماینده از وزارت بهداشت به رستوران ها مراجعه می کنند و با توجه به شرایط بهداشتی مکان بازرسی شده، ‌گواهینامه سلامت در اختیار رستوران ها قرار می گیرد. در واقع می خواهیم که با اعطای این گواهینامه ها، برای همیشه خیال مردم را بابت شناسایی رستوران های بهداشتی راحت کنیم."

میر ابراهیمی با بیان این که "طرح دوستدار سلامت رستوران ها" هرگز متوقف نخواهد شد، تصریح کرد:  مطمئن هستم که در یک بازه زمانی محدود، تکلیف سلامت یا عدم سلامت کلیه رستوران ها را به طور قطعی به همه مردم و مسوولان اعلام می کنیم.

وی در پایان از وجود بالغ بر هزار رستوران مجاز و 400 رستوران غیرمجاز در سطح تهران خبر داد و در خصوص مشکلات رستوران داران تصریح کرد: در حالی که قیمت اقلام غذایی روز به روز در حال افزایش است، ما مجبوریم که برای نگه داشتن مشتری، قیمت غذاها را ثابت نگه داریم.

"با هر بار تغییر قیمت ها مجبور می شویم که شرایط جدید را به گونه ای مدیریت کنیم که نه مشتری و نه رستوران داران متضرر نشوند و باور کنید این کار خیلی سخت است."

بدیهی است که وضعیت نظافت رستوران ها به طور مستقیم با سلامت عمومی شهروندان گره خورده است اما چندی قبل، معاون بهداشت محیط کار وزارت بهداشت هم در اظهار نظری صریح ابراز داشت: تنها بین 40 تا 45 درصد از رستوران های کشور، همه استانداردهای بهداشتی را رعایت می کنند!

این اظهار نظرهای قابل تامل از سوی متولیان اصلی بهداشت رستوران های کشور، نشان می دهد که سال هاست زنگ خطر بهداشت و سلامت مواد غذایی در کشور به صدا در آمده است اما ما خود را به نشنیدن زده ایم.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز در راستای همین بحث، بارها نسبت به استفاده مجدد از روغن‌های مصرف شده در رستوران ها  و خطر ابتلا به بیماری های خطرناک  هشدار داده است اما همچنان شاهد هستیم که نظارت های قاطع در این حوزه، رنگ باخته است.

"در رستوران‌های سنتی بیشتر با این تخلف روبرو هستیم که از برنج‌های مانده استفاده می‌کنند. به این ترتیب که برنج‌های شب قبل را دوباره گرم کرده و یا با عنوان ته ‌دیگ به مشتریان ارایه می‌کنند. تخلف بعدی این رستوران‌ها استفاده از کارگرهای خارجی غیر قانونی است که به‌‌ طور ‌معمول نکات بهداشتی در آن ها به ‌هیچ ‌وجه رعایت نمی‌‌شود."

عدم رعایت نکات بهداشتی در بسیاری از رستوران های کشور، در حالی رخ می دهد که در اغلب رستوران های بین راهی، حتی استانداردهای متوسط بهداشتی هم رعایت نمی شود.

دکتر مسعود حیدر زاده، متخصص بیماری های داخلی نیز در گفتگو با خبرنگار ما در خصوص بیماری هایی که ممکن است از طریق رستوران ها به انسان منتقل شود، اظهار داشت: بسیاری از بیماری های ویروسی از طریق تماس با ظروف و میز آلوده به انسان منتقل می شود و از آن جهت که رستوران ها، محل تجمع اقشار مختلف است، شانس ابتلا به بیماری های گوارشی بالاست.

وی با بیان این که استاندارد جامعی برای اقلام مجاز مصرفی در رستوران ها نداریم، ‌تاکید کرد: متاسفانه هنوز دستورالعمل قاطعی جهت استفاده نکردن برخی مواد اولیه غذایی به رستوران ها داده نشده است.

"یکی از عمده خطرات بهداشتی که رستوران های ایران را تهدید می کند، شیوع بیماری وبا است که از طریق سبزیجات آلوده به راحتی فرد را تا سر حد مرگ می کشاند. بارها به وزارت بهداشت اعلام کردیم که چون همه رستوران ها از سبزیجات تازه و ضد عفونی شده استفاده نمی کنند،‌ بیاییم خیال خودمان را راحت کنیم و اصلا اجازه ندهیم که سبزیجات خام در اختیار مشتری قرار گیرد."

از سوی دیگر، در شرایطی که مطابق بند اول ماده 13 اصلاح قانون مواد خوردنی و آشامیدنی، کلیه فعالان بخش تولید مواد غذایی، باید در دوره های آموزشی وزارت بهداشت شرکت کنند و گواهینامه بهداشتی اصناف را اخذ کنند،‌ اما شواهد امر از فرمایشی بودن این قانون حکایت می کند.

این بند فراموش شده از قانون در کنار رشد قارچ گونه اغذیه فروشی ها و کترینگ های بدون مجوز، ناخودآگاه شرایطی را ایجاد کرده است که تا اعتماد کامل مردم به سلامت غذاهای غیر خانگی، همچنان فرسنگ ها فاصله در میان باشد.

امین جلالوند – گزارش نویس جام جم آنلاین