زبانی بهشتی برای روایت حماسه‌ها

جشنواره شعر و داستان «قند پارسی» که تاکنون 6 دوره را تجربه کرده است، به همت خانه ادبیات افغانستان در ایران، حوزه هنری و دیگر نهادهای فرهنگی برگزار می‌شود تا شاعران و نویسندگان جوان 2 کشور با آثار و افکار یکدیگر آشنا شوند.

معلم در این مراسم که چهارشنبه شب برگزار شد، خطاب به شاعران و نویسندگان گفت: شما وارثان حماسه‌های این زبان بهشتی هستید، اگرچه امروز به شیوه‌های عراقیان عجم سخن می‌گویید. هر چند عراق عرب و عجم برای من یکی است و هر دو در آفرینش خاک و خون متعلق به ما است.

او با تاکید بر این‌که مرزهای جغرافیایی نمی‌تواند هیچ فاصله‌ای بین سخن‌سرایان 2 کشور ایجاد کند، افزود: بین ما و بلخ و بخارا و غزنی و سمرقند فاصله بعید است. حتی شما هم شاهدید که در این سال‌ها یکی از بلخ می‌گوید که مولانا برای ما است، چون در اینجا متولد شده، دیگری می‌گوید که از کرامات پیر نیشابوری بود که مولانای جهان شد و دیگری می‌گوید دمشق و قونیه او را مولانای جهان کرد و همه حق دارند و دروغ نگفته‌اند و مولانا متعلق به همه آنهاست و در فرهنگ دیوار نداریم.

رئیس فرهنگستان هنر، تصریح کرد: ما هم با این موضوع ستیزی نداریم، همان اندازه که گذشتگان حق داشته‌اند، شاعران جدید نیز حق دارند اما تا حدی که شناسنامه کهن خود را گم نکنند.

معلم خطاب به اهالی ادبیات افغانستان گفت: با توجه به نزدیکی فتنه‌های آخرالزمان، شعرتان باید حماسی باشد و به‌هر بهانه‌ای، به تاریخ تاراج شده‌تان اشاره کنید. او در پایان سخنانش یکی از اشعار خود را برای حاضران قرائت کرد.

جعفریان، در مراسم اختتامیه جشنواره قند پارسی با اشاره به این‌که افغانستان برای وی دیار همیشه زنده است، گفت: هنوز در سفرهایم به این سرزمین بیشتر از خانه و سرزمین خودم در این کشور احساس راحتی می‌کنم. بودن با شما حاضران در این جمع از زمانی که با هموطنان خودم هستم حال خوشایندتری به من می‌دهد.

جعفریان ادامه داد: در ایران همیشه کژتابی‌های فرهنگی فراوانی نسبت به افغانستان وجود داشته است. یادم هست زمانی که در افغانستان در حال ساخت سریال «شیرپنج‌شیر» بودم، در روستای خواجه بهاءالدین، بالای تپه‌ای در کنار احمد شاه مسعود نظاره‌گر کنترل جبهه نبرد از سوی او بودم. بعد از دقایقی که وی با دوربین نگاهی به جبهه انداخت، به سوی من آمد و از من سوالی درباره شعر کرد. این موضوع بحثی طولانی را میان ما موجب شد تا جایی که یکی از مشاورانش به او گفت: اینجا کمپ عملیات است و نه ادبیات و احمد شاه مسعود به وی گفت: عملیات از ادبیات پدید می‌آید.

جعفریان افزود: هنوز هم معتقدم که کل ادبیات برای ایجاد عملیات پدید آمده است اما نمی‌دانم چرا در کشور من برای صدور ادبیات به افغانستان تنها به ادبیات دینی یا اعزام مبلغ توجه می‌شود، گویا افغانستان کشوری است که ما می‌خواهیم به آن دوباره اسلام را بشناسانیم.

رایزن سابق فرهنگی ایران در افغانستان ادامه داد: همواره این بحث در ایران مطرح بوده است که سرمایه‌گذاری‌ها در افغانستان چگونه باید باشد و همیشه نیز موضوع زبان فارسی و فرهنگ، در این ماجرا فراموش شده است. در حالی که ایران در پاکستان و هند مرکز مطالعات و تحقیقات زبان فارسی دارد اما در افغانستان با وجود این‌که زمین مربوط به احداث آن نیز به ما اهدا شده است، اما هنوز برای ساخت این مرکز کاری نکرده‌ایم.

این فعال فرهنگی در ادامه با تاکید بر این‌که رهبر معظم انقلاب در سخنان خود به این موضوع تاکید داشته‌اند که ترویج زبان فارسی در خارج از ایران ارجحیت دارد، افزود:‌ ایران و ایرانی برای افغانستان هرگز خارج و خارجی نبوده است؛ اما بسیاری از مسوولان سیاسی ما هنوز از درک این مساله عاجز هستند.

در این مراسم دبیر جشنواره قند پارسی، پیام «سید مخدوم رهین» وزیر اطلاعات، فرهنگ و توریسم افغانستان به جشنواره قند پارسی را قرائت کرد. در بخش‌هایی از این پیام آمده است: ادبیات از مهم‌ترین زمینه‌های اثر گذار در فرهنگ و نماینده برونداد اندیشه انسانی ارزشمندی است که در جهان وجود دارد.

محمد سروررجایی، مدیر خانه ادبیات افغانستان در ایران نیز در بخش دیگری از این برنامه، از ششمین شماره مجله ادبی فرخار رونمایی کرد. در جشنواره ششم قند پارسی شاعران و نویسندگان از شهرهایی مانند کابل، بلخ، غزنی، بامیان، تخار، هرات، شیراز، اصفهان، قم، تهران، کاشان، مشهد، تبریز، سمنان، خوزستان و گرگان حضور داشتند.

در پایان اسامی برگزیدگان ششمین جشنواره قند پارسی اعلام شد و در بخش ویژه فعالان خانه ادبیات افغانستان از زهرا بوستانی و محمد حبیبی نیز تقدیر شد.

زینب مرتضایی‌فرد ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر