ذائقه مخاطبان مهار شدنی است

نکته‌ای که در سخنان این محقق رسانه‌ای به چشم می‌خورد، بیشتر به رخدادی برمی‌گردد که امروزه در دنیای رسانه‌ها در حال اتفاق افتادن است؛ رویدادی که مخاطبان را در میدانی قرار می‌دهد که عملا با انتخاب‌های زیادی برای پاسخ به نیازهای خود مواجه می‌شود. مخاطب کنونی بیشتر از آن که محتاج رسانه باشد و در معرض پیام‌های آن قرار بگیرد، برنامه‌ای که نیازهای او را پاسخ دهد، انتخاب می‌کند و آن که او را خسته می‌کند و به کارش نمی‌آید، از فهرست بلند و بالای اولویت‌هایش حذف می‌کند. این واقعیت تلخ، گریبانگیر همه رسانه‌ها شده و جذب و جلب رضایت‌خاطر مخاطب از مهم‌ترین اهداف هر رسانه شده است. تلویزیون نیز از این مقوله مستثنی نیست. این رسانه جمعی پر مخاطب، با حجم بالا و تنوع در بخش‌های مختلف خود و به خاطر ظرفیت‌های بالایی که در اختیار دارد قابلیت تبدیل به یک رسانه تاثیرگذار را دارد و می‌تواند در جلب مخاطب بی‌رقیب باشد.

تا چند دهه پیش، تلویزیون همچنان گوی سبقت از سایر رسانه‌های همتای خود را ربوده بود، اما با رونق گرفتن برنامه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای، طبیعتا ابتدا برنامه‌های تلویزیونی داخلی با وضعیت متفاوتی روبرو شدند، چرا که مخاطب در معرض پیام‌های بیشتری قرار می‌گرفت، اما بتدریج جایگاه پیشین خود را به دست آورد. امروزه دیگر تلویزیون با برنامه‌های خود، بخش عظیمی از اوقات فراغت افراد را پر ‌کرده و بیشتر از قبل نیازهای او را برطرف می‌کند و مخاطب را به دنبال خود می‌کشاند.اما در این بین همزمان با این تغییرات اشتهای سیری‌ناپذیر مخاطب نیز بیشتر شده است او بنا به خواسته‌های خود مدام به کسب اطلاعات بیشتر نیاز دارد و به دنبال منبعی می‌گردد که این نیاز را پاسخگو باشد. به همین دلیل نیز تولیدات رسانه‌ای در تلویزیون روز به روز رونق بیشتری می‌گیرد و چنین می‌شود که سلیقه مخاطب به یکی از عوامل مهم در فرم و محتوای برنامه‌های تلویزیونی تبدیل می‌شود. اما هر چه اشتهای مخاطب برای دریافت اطلاعات متفاوت و متنوع بیشتر می‌شود، حوصله او به دلیل مواجه با اطلاعات زیاد برای درگیر شدن با برنامه‌های طولانی و غیر تفریحی پایین می‌آید. به همین دلیل نیز برنامه‌های تفریحی از جمله سریال‌ها و مجموعه‌های داستانی در کنار سایر تولیدات تلویزیونی، به جلب توجه او کمک می‌کند.حال با این که نگرانی بسیاری از صاحب‌نظران حوزه رسانه از تولید سریال‌های طولانی با موضوعات هیجان‌انگیز و جدید در تلویزیون ماهواره‌ای و دلواپسی آنان از جذب مخاطبان تلویزیون داخلی به این سریال‌ها کاملا بجاست، اما از سوی دیگر نیز نمی‌توان به تولیدات تلویزیون و همچنین تولید و پخش سریال‌های متنوع با موضوعاتی جذاب و تازه در رسانه ملی، بی‌تفاوت بود.

همچنین گنجاندن اصل مهم پژوهش در دستور کار تولیدات رسانه‌ای به منظور سنجش ذائقه مخاطبان و در نظرگرفتن سلیقه‌های متفاوت مخاطب ایرانی در صدر برنامه‌های تلویزیون، از امتیازات مهمی است که می‌تواند این نگرانی را به امید به روزهای بهتر و موفق‌تر تبدیل کند.

مهراوه فردوسی / جام جم