پارک‌های حیات وحش برای حفاظت از گونه‌ها کافی نیست

معمولا هدف از ایجاد پارک‌های ملی، کمک به حفظ و بقای گونه‌های بومی در یک کشور یا منطقه خاص است اما به‌نظر می‌رسد اگر بخش قابل توجهی از زمین‌های مجاور پارک را نیز به‌عنوان زیستگاه بومی گونه‌ها در نظر بگیریم حفاظت از بعضی گونه‌ها با موفقیت بیشتری انجام می‌شود.

کد خبر: ۴۶۰۷۳۷

منطقه سِرادو در برزیل از لحاظ بیولوژیکی به عنوان متنوع‌ترین جنگل‌های تُنک روی زمین شناخته شده و پارک ملی اِماس یک منطقه حفاظت شده مهم برای جمعیت گسترده‌ای از پستانداران بزرگ مانند مورچه‌خوارهای غول‌پیکر، جگوارها و پوماست. اما به نظر کارلی واین، مدیر حیات‌وحش و زیستگاه جانوران در پارک ملی اِماس مساحت حدودا 500 مایل مربعی این پارک برای حفاظت از گونه‌های موجود در آن بسیار کوچک است.

نگرانی اصلی این است که اکثر زمین‌های اطراف پارک در حال تبدیل شدن به زمین‌های کشاورزی هستند و به نظر می‌رسد پارک در دریایی از زمین‌های کشاورزی قرار دارد. متخصصان محیط‌زیست معتقدند وجود قانونی که بر اساس آن مالکان زمین مجبور شوند 20 درصد از پوشش گیاهی زمین‌هایشان را دست نخورده بگذارند برای حفظ گونه‌ها بسیار مهم و کلیدی است، چرا که مکان‌های در دسترس جانوران برای پرسه زدن در خارج از پارک به‌شکل قابل توجهی افزایش می‌یابد.این قانون می‌تواند به ایجاد موزاییک جالبی متشکل از حفاظت مدیریت شده گونه‌ها که با شبکه‌ای از راه‌های رودخانه‌ای جنگلی و بخش‌های دست نخورده‌ای از جنگل که در مجاورت زمین‌های خصوصی مرتبط است کمک کند. محققان معتقدند مالکان زمین‌های خصوصی مجاور پارک‌های ملی با دستکاری بافت زمین اثر منفی روی تلاش‌های علاقه‌مندان برای حفاظت از گونه‌های مختلف می‌گذارند. شاید تاکنون اخباری در مورد تلاش گاومیش کوهان‌دار آمریکایی یا خرس گریزلی برای فرار از پارک ملی یلو استون شنیده باشید. این همان اثر منفی است که قبلا گفته شد.طی تحقیقاتی در سال 2004 و پس از آن در سال‌های 2006 تا 2008 محققان اطلاعاتی در مورد شرایط و زیستگاه مورد علاقه پنج‌گونه از پستانداران بزرگ شامل جگوار، پوما، مورچه‌خوار غول‌پیکر، گورکن‌های بزرگ و گرگ یالدار در پارک جنگلی اِماس جمع‌آوری کردند.

نتایج حاکی از آن بود که گورکن‌های بزرگ و جگوارها از بخش‌های حفاظت شده پارک بیشتر خوششان می‌آید. شاید به این دلیل که آنها حساسیت بیشتری به سرو صداهای مزارع کشاورزی خارج از پارک دارند. جگوارها و گورکن‌های بزرگ با برخورداری از 50 درصد زیستگاه طبیعی خود هم راضی هستند. اما در مورد گونه‌های دیگر علاوه بر محیط داخل پارک وجود زیستگاه‌هایی در خارج از پارک نیز ضروری بود. بنابراین کاهش زیستگاه‌های طبیعی اطراف پارک در نتیجه تبدیل آنها به مزارع کشاورزی می‌تواند پیامدهای منفی بسیار قابل توجهی روی حفاظت از گونه‌های در معرض خطر داشته باشد.