جام جم آنلاین: 84 سال پیش در روز 10 اوت سال 1920 میلادی در سور نخستین پیمان میان نیروهای متفق و امپراتوری عثمانی امضا شد.
برای تنبیه امپراتوری عثمانی که در جنگ جهانی اول در کنار امپراتوری آلمان و امپراتوری اتریش - مجارستان وارد
جنگ شده بود
کد خبر: ۴۶۰۳۶
، براساس پیمان سور قلمروی این امپراتوری
به منطقه آناتولی که اهالی آن منحصرا ترک تبار بودند ،
محدود می شود.این سرآغازی برای پایان امپراتوری عثمانی محسوب می شد.
در آن هنگام ، انگلیسی ها و فرانسوی ها تنگه های داردانل و بسفور و شهر استانبول را تصرف خود داشتند.
همجنین براساس پیمان سور پیش بینی شده بود ،
ساحل غربی آناتولی به یونانی ها داده شود و نیز یک ارمنستان بزرگ مستقل و یک منطقه خودمختار کردنشین در بخش های شرقی آناتولی ایجاد شوند. به عبارت دیگر حتی سرزمین باستانی عثمانی نیز تجزیه می شد.
سرزمین های عرب نشین امپراتوری عثمانی به نوبه خود تحت
قیمومت انگلستان و فرانسه درآمدند.پیمان خفت بار سور موجب ظهور جنبش ملی گرایان می شود.
ملی گرایان و بخش اعظم نیروهای ارتش علیه سلطان محمد ششم
دست به شورش می زنند.
یونانی ها با چراغ سبز متفقین از موقعیت سود جسته تا
آناتولی را اشغال کنند.
آنها نیروهای ملی گرای ترک را تا رودخانه ساکاریا که
به دریای مرمره می ریزد عقب می رانند.
اما نیروهای ملی گرای ترک ابتدا با کمک روس ها کشور
جدیدالتاسیس ارمنستان بزرگ را از بین برده و قلمروی
ارامنه محدود به سرزمین کوچک ارمنستان امروزی در ناحیه
قفقاز می شود سپس نوبت به یونانی ها می رسد.
در ماه اوت سال 1921 میلادی نیروهای ملی گرای ترک پس از
یک نبرد سه هفته ای یونانی ها را از رودخانه ساکاریا
عقب رانده و آنگاه در 30 اوت سال 1922 میلادی موفقیت آنها
در جنگ دوملوپینار کامل می شود.نیروهای یونانی به سوی دریای اژه حرکت می کنند.
سرانجام نیروهای ملی گرای ترکیه در 24 ژوییه سال 1923 میلادی در شهر لوزان سوییس پیمان جدیدی را با متفقین
امضا می کنند.
براساس پیمان جدید ، ترک ها تنگه های داردانل و بسفور
، شهر استانبول ، بخش اروپایی ترکیه و نیز ساحل شرقی
دریای اژه را بازپس گرفته و منطقه خودمختار کردها منحل می شود.
سلطان محمد ششم که اعتبارش با پذیرش قرارداد سور از
دست داده بود منتظر بازگشت ملی گرایان نشده و در روز
17 نوامبر سال 1922 میلادی به یک کشتی جنگی انگلستان
در بندر استانبول پناهنده می شود.
به این ترتیب ، در روز 10 اوت سال 1920 میلادی در سور
نخستین پیمان میان نیروهای متفقین و امپراتوری عثمانی
امضا می شود.
براساس این پیمان خفت بار خاک امپراتوری عثمانی محدود
به بخش هایی از سرزمین اصلی عثمانی ها آناتولی می گردد.
امضای این پیمان موجب ظهور جنبش ملی گرایان می شود.
این سرآغازی برای پایان امپراتوری عثمانی محسوب می شد که
سرانجام در روز 23 اکتبر سال 1923 میلادی حکومت امپراتوری
عثمانی ملغی شده و در ترکیه حکومت جمهوری برقرار می شود.