بازرسان یونسکو به توس می‌آیند

بر این اساس، سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی در تازه‌ترین اظهارنظر خود با اعلام این که تلاش‌هایی برای رفع موانع ثبت جهانی آرامگاه فردوسی صورت گرفته است، از سفر قریب‌الوقوع نمایندگان یونسکو به توس و بازدید از این آرامگاه خبر می‌دهد. به گفته مجتبی رجایی، نمایندگان توس در این سفر ضمن شناسایی نقایص ثبت جهانی توس، اشکالات و موانع را اعلام خواهند کرد. وی درباره وضعیت توس در شرایط فعلی می‌گوید: ما خواهان ثبت جهانی توس هستیم و حتی در این زمینه اقدامات لازم را نیز انجام داده‌ایم، به همین خاطر برای شناسایی نقایص و کاستی‌های توس و مطابقت آن با استانداردهای یونسکو از نمایندگان آن دعوت کردیم که به طور غیررسمی از منطقه بازدید و نقایص و ایرادهای آن را مشخص کنند تا بتوانیم در زمان باقیمانده تا ارسال پرونده، این نقایص را برطرف کنیم.

رجایی در عین حال تاکید می‌کند: اگر توس با استانداردهای ثبت جهانی فاصله داشته باشد، تلاش خواهیم کرد مشکلات احتمالی آن را تا شهریور سال آینده برطرف کنیم، اما اگر این نقایص اساسی باشد و برای رفع آن زمان طولانی صرف شود، فعلا این پرونده را بایکوت و روی پرونده‌های دیگر تمرکز خواهیم کرد چراکه نمی‌خواهیم در ثبت جهانی آثار سال 91 دستمان خالی باشد.

رئیس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر مشهد نیز درخصوص این مساله که الحاق توس به مشهد که قرار بود تا پایان سال 90 نهایی شود، ارتباط مستقیمی با ثبت جهانی آرامگاه فردوسی دارد، می‌گوید: در تمام ایران توس را به نام فردوسی می‌شناسند و هر اقدامی که برای این شهر لحاظ شود، به آرامگاه فردوسی گره می‌خورد. غلامرضا بصیری‌پور با اشاره به این‌که مشهد پایتخت معنوی است، می‌افزاید: شهر مشهد برای جهانیان شناخته شده است و الحاق توس به مشهد می‌تواند در ارتقای جایگاه این منطقه و سرشناسی آن در نگاه جهانی نقش تاثیرگذاری داشته باشد. وی با اشاره به این‌که الحاق توس به مشهد در دستور کار شورای شهر قرار دارد، اما نمی‌دانم در چه تاریخی نهایی می‌شود، می‌گوید: الحاق توس به مشهد، دریچه‌ای برای تسهیل شرایط ثبت جهانی آرامگاه فردوسی در یونسکو خواهد بود.

چندی پیش یاسر موحدفرد، دبیر کل بنیاد فردوسی در نشست هم‌اندیشی ثبت جهانی توس در یونسکو نبود همدلی و همکاری مسوولان استان خراسان رضوی را مانع ثبت‌جهانی توس دانسته و گفته است: باید آسیب‌هایی که به منطقه توس وارد شده است، با همکاری نهادهای کارگزار استان خراسان رضوی و بهره‌گیری از توان سازمان‌های مردم نهاد، در یک بازه زمانی مشخص برطرف شود. یکی از این موارد بحث دکل‌های برق است که حریم منظری آرامگاه فردوسی را دچار خدشه کرده و جزو موانع اصلی است که می‌تواند ثبت جهانی توس را به تعویق اندازد. همچنین ممکن است چالش‌های دیگری وجود داشته باشد که باید در سطح کارشناسی بررسی شود.به گفته وی، پیشنهاد مشخصی که بنیاد فردوسی در این زمینه به مدیران میراث فرهنگی استان خراسان رضوی کرد، این بود که در یک کارگروه مشترک، بنیاد فردوسی به عنوان یک نهاد مردمی آماده همکاری برای انجام طرح ملی بازسازی و احیای زادگاه و آرامگاه حکیم توس است.