دنیای اسرارآمیز خارپوستان دریایی

خارپوستان گروه بزرگی از موجودات زنده هستند که از نظر شکل ظاهری با دیگر موجوداتی که در گروه بی مهرگان قرار می‌گیرند، بسیار متفاوتند. ستاره دریایی و خارپوست دریایی از جمله موجودات متعلق به این گروه از بی‌مهرگان هستند که فقط در دریا زندگی می‌کنند.

کد خبر: ۴۵۶۸۳۲

خارپوستان تنها موجوداتی هستند که بدنشان از 5 قسمت اصلی تشکیل شده است. این موجودات به وسیله پاهای لوله مانندی که درون آنها مایعی وجود دارد، حرکت می‌کنند. علاوه بر این، آنها از پاهایشان برای به دام انداختن شکار و تنفس نیز استفاده می‌کنند. یکی از وی‍ژگی‌های مشترک خارپوست و ستاره دریایی این است که به‌‌رغم داشتن تفاوت‌های ظاهری، در حین تغییر شکل و بلوغ، دارای نوعی تقارن شعاعی ثانویه می‌شوند. در حقیقت از بخش مرکزی بدن این موجودات 5 بازو خارج می‌شود که تقارن شعاعی بدن را به وجود می‌آورد. البته گاهی تعداد بازوها تا 20 و بیش از این نیز افزایش می‌یابد. این موجودات دارای یک اسکلت داخلی هستند که متشکل از صفحات آهکی است. جالب این‌که این گروه از آبزیان مغز و چشم ندارند و به همین علت برای این‌که بتوانند از حرکت دیگر موجوداتی که در کنارشان حرکت می‌کنند، مطلع شوند از گیرنده‌های نوری استفاده می‌کنند.

ستاره‌های دریایی عموما گوشتخوار هستند، اما برخی گونه‌ها، از گیاهان کوچک که در بستر دریاها قرار دارند، تغذیه می‌کنند. پاهای لوله‌ای شکل ستاره دریایی مانند یک مکنده عمل می‌کند و وجود این پاها در حیات این موجودات نقش بسیار مهمی دارد. اگر ستاره دریایی به هر علتی مانند برخورد با یک مانع در مسیر حرکت، وارونه شود با استفاده از این پاها به حالت اول باز خواهد گشت.

اما اگر ستاره دریایی صدمه‌دیده و یکی از بازوهایش را از دست بدهد، بازوی دیگری به جای بازوی آسیب‌دیده رشد می‌کند. دستگاه گوارش این موجود آبزی نیز وی‍ژگی‌های منحصر به فردی دارد. دهان ستاره دریایی از طریق یک مری کوتاه به معده‌ای نسبتا بزرگ و وسیع مرتبط می‌شود. هنگامی که ستاره دریایی بافت‌های نرمی را که به کمک مکنده‌های قدرتمندش از پوسته صدف خارج کرده است، طعمه خود قرار می‌دهد، معده‌اش را از طریق دهان بیرون آورده و روی صدف می‌اندازد، اما ستاره‌های دریایی که از ذرات و مواد غذایی مایع تغذیه می‌کنند، غذایی را که خورده‌اند، پس از عبور از مسیر روده به غدد گوارشی می‌رسانند. سطح خارجی بدن این موجودات پوشیده از خارهای بسیار زیادی است که در حقیقت همچون یک سیستم دفاعی عمل می‌کنند. بیش از 2 هزار گونه از ستارگان دریایی در سطح دنیا وجود دارد و حدود 570 میلیون سال از حیات نخستین گونه از موجوداتی که در گروه خارپوستان طبقه می‌شوند، می‌گذرد. از آنجا که اغلب ستاره‌های دریایی از مرجان‌ها تغذیه می‌کنند، می‌توانند تهدیدی جدی علیه صخره‌های مرجانی باشند و آنها را منهدم سازند.