فاضلاب انسانی، عامل مرگ مرجان‌ها

دانشمندان معتقدند وجود این باکتری‌ها و میکروب‌ها همراه با پدیده گرم شدن آب‌های زمین علت اصلی بروز بیماری و نابودی مرجان‌هاست زیرا این باکتری‌ها پس از راهیابی به دریا بسیار خطرناک‌تر و بیماری‌زاتر شده‌اند.

بر اساس اطلاعات اتحادیه جهانی حفاظت از حیات وحش نوعی از گونه معروف مرجانی در کارائیب وجود داشته که جمعیت آن بر اثر این بیماری بسیار کاهش پیدا کرده است به طوری که بیش از 90 درصد این‌گونه نادر در طول 15 سال گذشته نابود شده و هم اکنون این گونه مرجانی در معرض خطر انقراض قرار دارد.

این بیماری با ایجاد لکه‌های سفیدرنگ عفونت روی مرجان‌ها باعث می‌شود لایه نازک سلول‌های زنده سطحی بدنه مرجان‌ها از بین برود.

تحقیقات نشان داده این لکه‌های سفید به دلیل انتشار نوعی باکتری از بدن انسان به داخل آب دریاها ایجاد شده است.

از آنجا که این باکتری فقط در گونه‌های نادر جانوری مانند گوزن‌ها مشاهده شده، می‌توان با اطمینان کافی گفت که پسماندهای انسانی که به احتمال زیاد محتوی این باکتری بوده‌اند، عامل این بیماری و نابودی گونه‌های مرجانی هستند.

دانشمندان معتقدند، بروز این بیماری به صورت آبله سفید روی بدنه مرجان‌ها نشان‌دهنده جهش سه‌گانه این باکتری است زیرا توانسته از محیط اسیدی و بدون اکسیژن روده انسان روی زمین جدا شده و در دریا و شرایط مرطوب و اکسیژن محلول در آب فعالیت کند و به بروز بیماری منجر شود.

به گفته کارشناسان، ساماندهی و کنترل ورود ضایعات انسانی به دریاها و اقیانوس‌ها، عامل مهمی در جلوگیری از گسترش این بیماری‌هاست.

در همین حال مرجان‌ها در خلیج فارس نیز در معرض تهدید هستند و ورود فاضلاب‌های شهری و صنعتی عامل بزرگی برای تهدید این گونه‌ دریایی است. همچنین به دنبال تبعات سوء پدیده گرمایش جهانی که سال‌هاست همه دنیا را به تکاپو واداشته، جمعیت مرجانی خلیج فارس نیز در معرض تهدید قرار گرفته است.

بررسی‌ها نشان داد که ادامه روند آلوده‌کردن خلیج فارس، نابودی سطح گسترده‌تری از این ذخایر زیستی ارزشمند را در‌پی دارد. ساماندهی شیوه‌های دفع پساب‌های خانگی، صنعتی و کشاورزی در بنادر جنوبی و شهرهای حاشیه‌ای رودخانه‌ها و خلیج فارس از مهم‌ترین مواردی است که کارشناسان برای جلوگیری از آلودگی روزافزون آب‌هایی خلیج فارس بر آن تاکید می‌کنند.

آنها ورود چنین آلاینده‌هایی را از جمله عوامل موثر در تخریب اکوسیستم‌های مرجانی می‌دانند. پساب‌های کشاورزی، سالانه هزاران تن آلاینده از جمله سولفات، کادمیوم، پتاسیم و کلرید را به درون خلیج فارس و رودخانه‌های منتهی به آن وارد می‌کنند که این موضوع نابودی آب‌سنگ‌های مرجانی را به همراه داشته است. در پهنای گسترده خلیج فارس کنترل این موارد به تنهایی کافی نیست؛ چرا که رفت و آمد نفتکش‌ها، شناورها، تخلیه آب توازن کشتی‌ها، حفاری‌ها و عملیات کشف نفت، تراوش و استخراج نفت و ریختن زباله‌ها از داخل شناورها به دریا نیز محیط زیست این منطقه را تحت‌تاثیر قرار داده است.

جالب است حتی عوامل تهدیدکننده این بخش از وسعت دریاها به این موارد هم محدود نمی‌شود و زیستگاه‌های مرجان‌های دریایی طی چند سال اخیر به دلیل صید بی‌رویه توسط غواصان و افراد سودجو و فروش آنها، نیز مورد تهدید جدی واقع شده است.احداث اسکله‌های نفتی و باراندازها و به دنبال آن افزایش غلظت آب، موجب نابودی و خفه‌شدن مرجان‌ها در پهنه خلیج فارس می‌شود، به طوری که این موجودات دیگر قادر نیستند غذای خود را از آب تامین کنند.

مدیرکل دفتر زیست‌دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، ضمن تایید آلودگی خلیج فارس، کاهش آلودگی آن را مستلزم همکاری کشورهای همسایه این دریا و همکاری واحد‌های صنعتی می‌داند و می‌گوید: با افزایش آلاینده‌ها در این دریا آبزیان، ماهیان و مرجان‌ها رو به نابودی خواهند رفت و دیگر هر اقدامی به طور حتم بی‌فایده و بسیار دیر خواهد بود.