زیبایی‌های ییلاق و قشلاق عشایر خوزستانی

مسجد سلیمان، ایذه و باغملک از عمده‌ترین شهرهای میزبان عشایر کوچ‌رو هستند. مسکن عشایر خوزستان از مصالح طبیعی تهیه می‌شود که می‌توان به پشمه چادر که سیاه چادر نامیده می‌شود، اشاره کرد. البته امروزه در فصل قشلاق به دلیل سرمای زیاد، عشایر در ساختمان اسکان می‌یابند. مهم ترین ایل کوچ و عشایرخوزستان، ایل بختیاری چهارلنگ و هفت لنگ، ایل لر، ایل بهمنی و ایل عشایر عرب است.

عشایر خوزستان در مجموع شامل 14 ایل و طایفه‌های مستقل هستند. ایل بختیاری یکی از بزرگ‌ترین ایل‌های عشایری کوچ‌رو در خوزستان است که در مسجد سلیمان زندگی می‌کنند و از مهم‌ترین طایفه‌های این ایل می‌توان به چهار لنگ و هفت لنگ اشاره کرد.

در حال حاضر حدود 23 هزار خانوار عشایری بالغ بر 140 هزار نفر در خوزستان زندگی می‌کنند. آنان روزی خود را از طریق دامداری و کشاورزی تامین می‌کنند. در فصل ییلاق علاوه بر ایل کوچ روی خوزستانی، عشایری از استان‌های اصفهان، چهارمحال و بختیاری، لرستان و همدان نیز در خوزستان اسکان می‌یابند.

جمعیت دامی عشایر خوزستان نیزبا در اختیار داشتن یک میلیون هکتار از مراتع استان معادل 2 میلیون و 400 هزار راس دام است. آنچه نقش عشایر استان خوزستان را بسیار مهم کرده، تولیدات دامی آنان است که امروزه علاوه بر تامین نیاز استان خوزستان، محصولات دامی دیگر نقاط کشور را نیز تامین می‌کنند.علاوه بر محصولات دامی محصولات زراعی این قشر نیز قابل توجه است به طوری که سالانه بیش از 14 میلیون و 7 هزار تن گندم، 8100 تن جو، 467 تن حبوبات و چندین تن سبزیجات در خوزستان توسط عشایر این منطقه تولید می‌شود.

مدیر کل امور عشایر خوزستان با اشاره به این‌که نوع زندگی، آداب و سنن، لباس، تهیه مایحتاج زندگی و نوع تولیدات آنها باعث افزایش جاذبه‌های گردشگری می‌شود، می‌گوید: مهم‌ترین برنامه‌های اداره امور عشایر، اسکان و ساماندهی خانوارهای عشایری و جایگزینی سوخت فسیلی به جای سوخت نباتی است.کریمی اعتبارات امسال برای اجرای این طرح را حدود 200 میلیارد ریال عنوان می‌کند.سیدجعفر حجازی، استاندار خوزستان نیز با اشاره به این‌که گردشگری عشایری دارای مزایای اقتصادی است می‌گوید: تماشای شیوه‌های سنتی زندگی و آشنایی با مراسم جشن‌ها و شیوه معیشت اقوام از جاذبه‌های بخش گردشگری به شمار می‌رود. وی با اشاره به این‌که در برخی موارد گردشگران خود در این شیوه زندگی شرکت کرده و تجربه‌های غنی‌تری از این رهگذر کسب می‌کنند، می‌افزاید: بدیهی است توجه به زندگی اقوام و مردم گوناگون در ایران زیر چتر فرهنگ ایرانی و اسلامی زمینه بسیار مساعدی برای توسعه و ترویج آن به وجود می‌آورد.به گفته حجازی ویژگی فرهنگی این نوع گردشگری و تنوع حیرت‌انگیز زندگی اقوام مختلف ایرانی جاذبه‌های بسیار مطلوب و فوق‌العاده مفرحی را برای همه گردشگران به ارمغان می‌آورد.وی تاکید می‌کند: به نظر می‌رسد توسعه گردشگری بومی و عشایری استان می‌تواند با ایجاد مزایای اقتصادی زمینه لازم را برای حفظ شیوه‌های متنوع و بسیار زیبای زندگی در خوزستان ایجاد کند، که این هنر در سه ضلع آگاه‌سازی، اعتمادآفرینی و مشارکت‌طلبی استوار است.

محصولاتی مانند کره، ماست، دوغ، پنیر، کشک، قره قروت، سرشیر و گوشت همه و همه نشان از استقلال اقتصادی و عدم وابستگی عشایر به شهر دارد.عشایر حتی به لحاظ پوشش و لوازم خانه مثل فرش و گلیم و جاجیم و گبه نیز مستقل بوده و همه آنها را خودشان تهیه می‌کنند.

سعید غافلی ‌/‌ جام‌جم اهواز