مقوله زمان که امروزه کاملا با زندگی آدمی در هم آمیخته در واقع یک قرارداد فرضی برای محاسبه نحوه حرکت زمین به دور خورشید است. یعنی در هر بخش از کره زمین، ساعت بر مبنای نسبت وضعیت آن منطقه به خورشید محاسبه میشود و بدیهی است به دلیل کروی شکل بودن زمین، این وضعیت برای نقاط مختلف، یکسان نیست. امروزه تمام کشورها با قبول محاسبه زمان براساس وقت گرینویچ که نام منطقهای در انگلستان است، به یک استاندارد واحد دست یافتهاند و زمان تمام مناطق دنیا براساس اختلاف با گرینویچ محاسبه میشود.
وقتی شما به یک کشور خارجی سفر میکنید، با توجه به بعد مسافت میان شما و مقصدتان بحث زمان اهمیت پیدا میکند. این موضوع وقتی پیچیدهتر میشود که بسیاری از کشورها در طول 6 ماهه اول یا دوم سال، زمان رسمی خود را یک ساعت به جلو یا عقب میکشند. برای نمونه اگر شما مسافر کشور یونان باشید به دلیل اختلاف ساعت کم(در حدود یک و نیم ساعت) به مشکلی بر نمیخورید و همینطور برای کشورهایی مانند هندوستان (یک ساعت) یا روسیه (مسکو ـ نیم ساعت ) و.... مشکل واقعی وقتی بهوجود میآید که این اختلاف ساعت زیاد بوده و مقصد شما یکی از کشورها و شهرهای بسیار دور از ایران باشد. برای نمونه فاصله زمانی سانفرانسیسکو با ایران بیش از 11/30، بریزبن استرالیا 6/5، تورنتو کانادا 8/5 و ریودوژانیرو برزیل 8/5 ساعت است. در واقع احتمال دارد شما ساعت 7 صبح در تهران سوار هواپیما شده و با احتساب زمان پرواز، ساعت 7 صبح در شهر دیگری فرود بیایید در حالی که ساعت مچی شما حکایت از گذشت فرضا 15 ساعت دارد!
بدون تردید هیچ کسی دوست ندارد پس از رسیدن به مقصد یک روز تمام را در هتل بخوابد و وقتی از خواب بیدار شد ببیند که در این شهر تازه هوا تاریک شده و همه آماده خوابیدن میشوند! بدن انسان به طور طبیعی دارای ساعتی بیولوژیکی است که متاسفانه در طول این پروازهای طولانی و اختلاف ساعت بین شهرها، ریتم این ساعت بیولوژیکی دچار اختلال شده و طی آن ترشح هورمون ملاتونین که مسوولیت ساعت بیولوژیک و زیستی انسان را برعهده دارد، کاهش یافته و موجب اختلال ساعت خواب و بیداری فرد میشود.
شما میتوانید پیش از اقدام به سفر با کسب اطلاع از فاصله زمانی شهر مورد نظرتان، اقدام به برنامهریزی برای تنظیم ساعت خواب خود کنید. برای مثال شما میتوانید از یک هفته قبل از پرواز، با تغییر ساعت خواب خود به مدت نیم ساعت یا یک ساعت در هر روز، طی 6 یا 7 روز به وضعیت مشابه شهر مقصد خود رسیده و طبیعتا با ورود به آن کشور از نظر اختلاف ساعت و خواب دچار مشکل نشوید.
به شما توصیه میکنیم برای اینگونه سفرها حداقل دو ساعت مچی همراه داشته باشید که یکی از آنها به ساعت ایران و دیگری به وقت محلی کشور مقصدتان تنظیم شده باشد. به این ترتیب هم راحتتر به این ساعت عادت میکنید و هم اگر پس از رسیدن به مقصد، قصد تماس با ایران را داشتید، دچار سردرگمی نشده و میدانید در آن لحظه در ایران ساعت چند است.
اختلاف ساعت پروازها
نکته بسیار مهمی که عدم رعایت آن میتواند عواقب بدی برایتان داشته باشد، مساله اختلاف ساعت پروازهاست. در بیشتر مواقع پروازهای طولانی دارای توقف بین راه در فرودگاههای دیگر هستند؛ حتی گاه ممکن است شما در این فرودها، گاهی تغییر خطوط هواپیمایی داشته باشید و ادامه سفر خود را با پرواز دیگری انجام دهید.
فراموش نکنید ساعات پرواز هواپیماها که در بلیت ذکر میشود به وقت محلی است. همانطور که توصیه کردیم شما باید در سفر حداقل 2 وسیله نشاندهنده زمان داشته باشید (برای نمونه موبایل و ساعت مچیتان) پس اولین اقدامی که میبایست انجام دهید تنظیم ساعت مچی خود با ساعت فرودگاه بین راه است.
شکیبا خندان
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: