حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
خوانندگان ایرانی نیز در این اشتیاق عمومی شریک هستند و تقریبا همزمان با مطبوعات دنیا هر از چندی خبری از این کتاب را عرضه میکنند و اگر ترجمه انگلیسی این رمان به بازار آمده، ترجمه فارسیاش در اداره نظارت وزارت ارشاد مدتی است که معطل مانده...
آنگونه که از مرورهایی که بر کتاب «1Q84» نوشته شده برمیآید، موراکامیدر ساخت این رمان به 3 رمان مشهور نظر داشته: رمانهای «1984» جورج اورول، «مسخ» فرانتس کافکا و «اگر شبی از شبهای زمستان مسافری» ایتالو کالوینو؛ 3 رمانی که برای فضاسازی دلخواه موراکامی از ظرفیتهای مناسبی بهرهمندند.
شروع این رمانها، برای دریافت غرابت فضای رمان موراکامی کلیدهایی را در اختیار ما قرار میدهد. در ابتدای کتاب اورول، ساعتها 13 ضربه میزنند. (نوعی رسمیتبخشیدن به ساعت بیست و پنج). در ابتدای کتاب کافکا، گرگور سامسا در هیات یک حشره از خواب برمیخیزد. و ایتالو کالوینو با این عبارت آغاز میکند که «داری خواندن رمان جدید کالوینو، (اگر شبی از شبهای زمستان مسافری) را شروع میکنی».
تحویل واقعیت به فانتزی در این رمانها در رمان موراکامی به انتقال از دنیای واقعی به دنیایی که در آسمانش 2 ماه دارد، تبدیل میشود و سرنوشت آدمها با وجود تفاوت در نقطهای به هم میرسد.
دنیایی مناسب برای موجودات جاندار و بیجانی که موراکامی بشدت علاقهمند به آنهاست. این نویسنده ژاپنی با اتکا به طرفداران پرشماری که در سراسر جهان دارد مورد توجه جدی رسانههاست و اگر قرار باشد در مسابقهای در فضای ادبی وارد شود، خواه ناخواه از بازوی تبلیغی توانمندی بهرهمند میشود.
ناگفته پیداست که اگر رقبای او از شهرت و محبوبیت جهانی برخوردار نباشند، در جدالی نابرابر قرار خواهند گرفت. ماجرایی که این بار و در جایزه «من بوکر آسیا» در جریان است. هیچیک از 11 رقیب او از شهرتی همپای موراکامی بهرهمند نیستند. البته اگر اتفاق غیرمنتظرهای بیفتد و برنده نویسندهای جز موراکامی باشد، آن برنده از تبعات شهرت این نویسنده، استفاده پیشبینیناپذیری خواهد برد.
سید احمد نادمی / منتقد و مترجم
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....