سرزمین فرزانگان

مفاخر هر کشور یکی از مهم‌ترین مظاهر و سرمایه‌های فرهنگی و ملی آن هستند و استان خراسان شمالی در کتاب قطور تاریخ درخشان ایران‌زمین صفحات زرینی را در این زمینه به خود اختصاص داده که نیازمند همت مضاعف و تلاش همگانی برای معرفی بهتر و صیانت و بهره‌مندی از آنان است.

برهمین اساس، امروز و فردا شاهد برگزاری همایشی بین‌المللی با حضور اندیشمندان داخلی و خارجی و مسوولان عالی‌رتبه کشوری در پاسداشت مقام شیخ حمزه بن علی آذری اسفراینی در شهر اسفراین هستیم. این دانشمند ایرانی در سال 784 هجری قمری در اسفراین به دنیا آمد و چون متولد آذرماه بود لقب آذری گرفت. در جوانی پس از درک محضر علمای بنام آن روزگاران نظیر شیخ محی‌الدین طوسی و شاه نعمت‌الله ولی عزم دیار دوست نمود و پس از به‌جا آوردن مناسک حج ؛یک سال مجاور خانه خدا شد و کتاب سعی الصفا را در این دوره به رشته تحریر درآورد.

ایشان مدتی را نزد حاکمان تیموری سپس بهمنی و شیعه مذهب دکن در هند روزگار گذراند و منظومه بهمن‌نامه را به سبک شاهنامه فردوسی و اسکندرنامه نظامی در این دوره کتابت کرد. پس از مدت‌زمانی به اسفراین بازگشت و با احداث مدرسه به تعلیم و تربیت شاگردانی که از اطراف و اکناف سرزمین‌های اسلامی گردش آمده بودند همت گمارد. به منظور بهره‌گیری از تشخص و جایگاه علمی و دینی شیخ اسفراینی، بسیاری از امرا خصوصا امیران تیموری سعی در جذب او داشتند، اما وی سیاحت عالم ملکوت را بر همنشینی عالم ملک ترجیح داد و فقط به نصایحی در باب مدارا با خلق خدا و حسن خلق با مردم اکتفا نمود.

جواهر الاسرا، مثنوی عجایب الغرائب و دیوان اشعار از دیگر آثاری است که شیخ آذری به رشته تالیف درآورد تا آبشخوری برای تشنگان حقیقت و معانی باشد. بیشتر اشعار آذری در مدح اولیا خدا و خاندان پیامبر(ص)‌ بوده و دارای مضامین بلند عرفانی است، ترکیب‌بند شیخ آذری اسفراینی در رثای امام حسین(ع)‌ بعدها سرمشق شاعرانی چون محتشم کاشانی قرار گرفت.معرفی این شخصیت و دیگر بزرگان و اکابر میهنمان و آثار مکتوب آنها، در زمانه‌ای که هویت و مرزهای فرهنگی کشورمان مورد تعرض واقع شده موضوعی است که باید بیش از پیش مورد توجه همگان از جمله مسوولان ذی‌ربط، مجامع علمی و رسانه‌های جمعی قرار گیرد. بی‌تردید یکی از راه‌های هویت‌بخشی به نسل برخاسته از انقلاب اسلامی در مواجهه با تهاجم فرهنگی، احترام به شاخص‌های هویت و پاسداشت مقام عالمان و فرزانگان است و برگزاری این‌گونه همایش‌ها و نکوداشت‌ها گامی مهم و موثر در شناساندن مطلوب‌تر دانشمندان و مفاخر کشورمان خواهد بود.

احمد مهدوی / صداوسیمای استان خراسان شمالی