حرکت آهسته

اگر حرکت سریع با کم شدن تعداد فریم‌های هر ثانیه از فیلم به‌وجود می‌آید، درباره حرکت آهسته درست عکس قضیه صادق است یعنی با افزایش تعداد فریم‌های تصویر در هر ثانیه، حرکت سوژه نسبت به حرکت واقعی آهسته‌تر خواهد شد که در دنیای فیلم و سینما به آن، اسلوموشن می‌گویند. در گذشته با آهسته شدن تصویر از کیفیت بصری آن کاسته می‌شد و تصویر به صورت بریده بریده به نمایش در می‌آمد؛ چراکه هنگام فیلمبرداری تنها 24 فریم از تصویر روی نگاتیو ضبط می‌شد و برای آهسته شدن تصویر ناچار ‌باید فریم‌ها را به صورت متناوب تکرار کرد. امروزه به مدد دوربین‌هایی که افزون بر هزار فریم را در ثانیه ضبط می‌کنند، می‌توانیم حتی خروج گلوله را از لوله یک سلاح براحتی مشاهده کنیم، بدون این‌که ذره‌ای از کیفیت بصری تصویر کم شود. زمانی این دوربین‌ها تنها کاربرد نظامی داشتند و برای ثبت جزئیات حرکت جنگ‌افزارهای نظامی مورد استفاده قرار می‌گرفتند؛ اما در حال حاضر، بسیاری از بهترین فیلم‌های مستند شبکه‌های تلویزیونی مهم دنیا با استفاده از همین دوربین‌های بخصوص ساخته می‌شوند و دنیای فیلم و سینما توانسته است این تکنیک بسیار پرقابلیت را به خدمت خلق آثار هنری درآورد.

از آنجا که ما در ایران با کمبود امکانات در زمینه‌ فناوری روز دنیا مواجهیم، مستندهای ایرانی هم با رویکردی ساخته می‌شوند که کمتر وابسته به تکنیک و بیشتر به خلاقیت سازنده متکی باشند. از این‌رو، نمونه‌ای داخلی که استفاده‌ قابل توجهی از این تکنیک برده باشد، سراغ نداریم. اما در میان نمونه‌های خارجی جدا از مستندهای گزارشی مسابقات فوتبال، یکی از بهترین گزینه‌‌ها مجموعه‌ مستند پیچش زمان (Time Warp) است که بر مبنای امکانات این نوع خاص از دوربین‌های حرفه‌ای ساخته شده است.

به کمک تکنیک اسلوموشن، بسیاری از نادیده‌های طبیعت ـ‌ که در گذشته جزو محدودیت‌های انسانی به شمار می‌آمدند ـ امروزه برای چشم انسان دیدنی شده‌اند و این رویدادی نویدبخش برای هنر فیلمسازی و به طور خاص، مستندسازی است چنان‌که مستندساز پیشگامی همچون ژیگاورتف، زمانی بر جایگزین شدن این دوربین به جای چشم انسانی تأکید و توجه ویژه داشت.