متان مقصر اصلی انقراض دسته‌جمعی جانوران دوران کهن

بعضی زوایای مربوط به این سوال پس از انتشار مقاله‌ای توسط مایکل رال و همکارانش از دانشگاه اوترخت هلند روشن‌تر رشد. اولین بار دایناسورها در فسیل‌های دوران تریاسه حدود 230 میلیون سال قبل رویت شدند و تا انتهای دوران تریاسه حدود 201میلیون سال قبل فروغ چندانی نداشتند. این دوران یادآور یکی از 5 رویداد عظیم در طول تاریخ زمین است که طی آن انقراض دسته‌جمعی بزرگی به وقوع پیوست. انتهای دوران کرتاسه هم یکی دیگر از آن5 نقطه عطف تاریخی است.

تا امروز از اواخر دوران کرتاسه به دلیل فوران‌های گسترده آتشفشانی که 600 هزار سال به طول انجامید به بدی یاد می‌شود. البته گمان می‌رود این موضوع دلیل اصلی انقراض جانوران نبوده یا حداقل تاثیر مستقیم بر آن نداشته است.

با تجزیه و تحلیل ترکیب ایزوتوپیک ملکول‌های هیدروکربن یک موم گیاهی مربوط به آن دوران، محققان چیزی شبیه به آنچه در کربن‌های غیربیولوژیکی جدید‌ که دارای مقادیر قابل توجهی ایزوتوپ‌های سبک و سنگین است یافتند ‌مربوط به 10 تا 20 هزار سال اخیر بود. محققان فکر می‌کنند به احتمال زیاد می‌توان آزاد شدن متان را نیز یکی از مقصران اصلی انقراض جمعی دایناسورها نامید، چرا که مواد شبیه به کربن یافت شده در موم گیاهی متعلق به دوران‌های بسیار بعد از کربن منتشر شده از فوران‌های آتشفشانی است. متان یکی از گازهای گلخانه‌ای است که در موضوع گرمایش جهانی بسیار قوی‌تر از دی‌اکسیدکربن عمل می‌کند، بنابراین یکی از پیامدهای انتشار بیش از حد آن می‌تواند گرم شدن سریع آب و هوا باشد و این پدیده‌ای است که شواهد حاکی از آن است که واقعا اتفاق افتاده است.

این اولین باری نیست که خروج گاز متان دلیل انقراض دسته‌جمعی شناخته می‌شود. شواهد نشان می‌دهد که پستانداران تا 10میلیون سال پس از این اتفاق ظاهر نشده‌اند. البته این امکان وجود دارد که فوران‌های آتشفشانی، عامل اصلی انتشار حجم زیادی گاز متان شده باشد. مرتبط ساختن گرمای ناشی از گازهای گلخانه‌ای در دوران کهن با انقراض گروهی جانوران می‌تواند درس‌هایی برای آیندگان داشته باشد.

ECONOMIST / مترجم: آتنا حسن‌آبادی