اصلاح ساختار مصرف به‌جای شوک قیمتی بنزین

به گزارش جام‌جم‌آنلاین از خبرگزاری صدا و سیما، آقای اسماعیل سقاب اصفهانی در برنامه گفتگوی ویژه خبری به موضوع ناترازی بنزین و بحث مدیریت منابع انرژی کشور پرداخت و به پرسش‌ها در این باره پاسخ داد. متن کامل این گفت‌و‌گو به شرح زیر است: 

 

 

 بنده هم دیشب، هم امروز در حال پیگیری این موضوع بودم، الحمدلله دیشب دستوری که صادر شد؛ توقف آن بود، امروز هم من گفت‌و‌گو‌هایی از صبح با وزارت نفت، اقتصاد و سایر همکاران دولت کردم تا این موضوع را به صورت جدی‌تر بررسی کنیم. آقای رئیس جمهور در موضوعات مختلف اداره کشور به خصوص در موضوع انرژی همیشه به بنده و همکاران دولت گوشزد کردند که ما از هر اقدامی که مردم را غافلگیر کند و شگفتانه برای مردم باشد باید پرهیز کنیم و ما تلاش کردیم که این اتفاقات نیفتد و حسب برخی بی‌تدبیری‌ها از این چارچوب خارج شده بود و ما چیزی که از آقای رئیس جمهور یاد گرفتیم و تأکیدات ایشان این بود که هر تغییری می‌خواهیم در موضوع انرژی مخصوصاً بنزین که جامعه حساسیت بیشتری دارد که حساسیت به جا، منطقی و حق مردم هم هست، قبل از آن با مردم مسأله را گفت‌و‌گو کنیم، ابعاد و راهکار‌های مختلف آن را بگوییم، دلایلی که چرا به این راهکار رسیدیم را توضیح دهیم و بعد سراغ این راهکار برویم و این کار را در هر خطه عزیز از این کشور؛ چه استان، چه شهرستان می‌خواهیم انجام دهیم باید این فرایند را برویم.

 

 

 بله، یعنی یک تصمیمی از مبادی که به صورتی که من هنوز کامل از آن مطلع نیستم، گفت‌و‌گو‌هایی هم روی آن انجام شده که بالأخره اسناد ماجرا را امروز هم به صورت رسمی نامه‌های متعدد اداری از مسئولین است که این موضوع را دنبال کردند خواهش کردم در اختیار قرار بگیرد.

 

 بله، حرف شما صحیح است، موضوعی که امروز در حوزه بنزین راجع به آن صحبت می‌کنیم، من، چون از اول سعی کردم و قول دادم که همین دستور رئیس جمهور را حداقل عین آن را اجرا کنم که صادق باشم هم با اعضای دولت، هم با مردم شریف‌مان، امروز راجع به مسأله ۷۰ ساله صحبت می‌کنیم؛ مسأله بنزین فوق‌العاده مسأله پیچیده‌ای است، از یک طرف شما از یک نظام اداری چند لایه و مراجع متعدد صحبت می‌کنید، حتماً این زیبنده نیست و حتماً ما باید ترتیبات متناسبی را اتخاذ کنیم، ولی بعضی وقت‌ها اتفاقاتی می‌افتد، مهم این است که بالأخره عکس‌العمل‌ها این قدر سریع بود که جلوی این اتفاق گرفته شد. حالا یک سری تفویض اختیار‌هایی شده که بعضی از آنها آسیب‌هایی زد، یک سری مدیرانی را در بخش‌های مختلف؛ خارج از چارچوب‌های مورد نظر، حداقل تا این‌جا که من اطلاع دارم، عمل کردند که من از خصوصیاتی که از رئیس جمور می‌شناسم؛ این است که به واسطه این حتماً برخورد جدی خواهند کرد.

 

 

 بله، حتماً می‌دانم که برخورد جدی خواهد شد، ولی امروز با وزیر مربوطه گفت‌و‌گو کردم که بالأخره یکی از بخش‌های ایشان چنین تصمیمی را جلو برده، حداقل توقع من به عنوان مسئول این سازمان، این است که آن فرد خاطی در آن وزارتخانه حتماً برکنار شود، نمی‌شود که ما تصمیماتی را خلق‌الساعه تولید کنیم، بعد ذهن مردم را در شرایطی قرار دهیم، بالأخره شرایط کشور؛ شرایط خاصی است، بنزین هم موضوع خاصی است.

 شما الان نمی‌دانید شخص آقای رئیس جمهور راجع به همین موضوع بنزین، ما ساعت‌ها خدمت ایشان جلسه گذاشتیم، به ریزترین موضوعات آن، ایشان توجه می‌کند. این‌جایش چه می‌شود، آن‌جایش چه می‌شود؟ در این منطقه چه می‌شود، زیرساختش چه می‌شود، گفت‌و‌گو با مردمش چه می‌شود، اجماع درون حاکمیتش چه می‌شود؟ نظر قوای دیگر نسبت به موضوع؛ نمایندگان مجلس، قوه قضائیه و دستگاه‌های نظارتی و امنیتی چیست؟ بعد می‌بینیم با این دقت، مطالعات دقیق؛ این گونه ناگهان می‌بینیم کاری از این سرمنشأ اینها تولید می‌شود که علامت سؤال پیش می‌آید که چرا این مسیر را طی نکرد؟

 

 

 من برای این که این سؤال را پاسخ دهم باید ابتدا بگویم وضعیت چیست و بعد بگویم چند راهکار الان در دولت وجود دارد و یک راهکار؛ همین راهکار است که شما می‌گویید؛ یعنی راهکاری که دیشب در کرمان بحث شد، یک گروه طرفداران جدی در دولت دارد و مستمراً این راهکار را دنبال می‌کنند و قصدشان این بوده که پایلوت کنند در کرمان و بعد به صورت ملی اجرا کنند، پس حتماً یک قسمتی دنبال گران کردن بنزین هستند.

 

 

 اگر اجازه دهید گفتگویم را این طور توضیح دهم که اول یک وضعیتی از وضعیت امروز کشور خدمت مردم تقدیم کنم و بعد هم علت آن را بگویم و بعد راهکار‌هایی که الان روی میز است، واقعاً صادقانه سه راهکار امروز روی میز دولت است؛ موافقین و مخالفینی دارد، راهکار‌ها را تقدیم می‌کنم، مردم در جریان راهکار‌ها قرار بگیرند، البته تأکید می‌کنم هنوز دولت تصمیم نهایی خود را برای اجرای کدام راهکار نگرفته، برای همین من گلایه دارم از آن وضعیتی که در کرمان پیش آمد، اگر نه، دولت اگر تصمیم خود را قاطعنانه گرفته بود و اگر فرایند مراجع قانونی مصوباتی طی شده بود، حتماً اگر آن تصمیم گرفته می‌شد، من هم امروز می‌نشستم از آن تصمیم کامل دفاع می‌کردم، چون ممکن است نظر کارشناسی من فرق کند، اما آن چیزی که دولت به عنوان خروجی دولت و به عنوان دستور رئیس جمهور می‌آید، همه ما موظفیم با قدرت از آن دفاع کنیم، ابعاد آن را بگوییم و اجرای آن را تسهیل کنیم، ولی چیزی که قصد نداشتم به آن ورود کنم، ولی تأکید شما بر این بود؛ این است که حتماً اگر تصمیم قاطعی در دولت گرفته شود و آقای رئیس جمهور تصمیم را ابلاغ کنند، همه با همه توان پشت آن هستیم. حالا توضیح خواهم داد که سه راهکار وجود دارد و ابعاد آن راهکار چیست.

 

 

 نه، الان هیچ تصمیمی در دولت بعضاً اعدادی را می‌گویند؛ این اعداد ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان، اعداد ۲۳ تومان در رسانه؛ این اعداد اصلاً اعداد واقعی نیست، هیچ کدام از این اعداد در بحث نشده، موضوع الان فعلا الگوی اجرای کارست، یک الگو همین الگوی افزایش قیمت به صورت تدریجی، که راجع به آن گفت‌و‌گو خواهیم کرد، عدد‌های مختلفی، یکی می‌گوید عدد ۱۵ هزار تومان، یکی ۲۳ هزار تومان و یکی می‌گوید ۲۸ و ۲۰۰ هزار تومان راجع به آن گفت‌و‌گو می‌شود. الان یک اطمینان می‌دهم هیچ تصمیم جدید و هیچ مصوبه‌ای در دولت مبنی بر تغییر قیمت بنزین یا تغییر سازوکار فعلی بنزین تخصیص بنزین نداریم. اما این که آیا دولت برنامه‌ای ندارد، نه خیر، دولت سه تا برنامه جدی دارد، توضیح خواهم داد، روی میزست، در حال تصمیم گیری است، حتما آن طور که آقای رئیس جمهور اطلاع دادند، روز‌های آخر تصمیم گیری است، حتما هر کدام از راهکار‌ها تصویب شود و مراجع تصویبش آن راهکار را تصویب کنند، حتما چند هفته قبل از اجراآن راهکار خدمت مردم شریف توضیح خواهیم داد و ابعاد مثبت و منفی آن راهکار را می‌گوییم، قطعا هر راهکاری مجموعه معایبی خواهد داشت و مجمومه محسناتی خواهد داشت، هیچ راهکار بدون عیبی ندارد که صددر صد بدون حسن باشد، حتما توضیح می‌دهم، در این جلسه این سه راهکار را بیان کرده و آن تصویب نهایی دولت را می‌گوییم و حتما مردم مورد وقایع غیر مترقبه و یا به تعبیری شگفتانه‌ای قرار نمی‌گیرند، این را به قطع می‌گویم و چیزی که ما را ناراحت می‌کند مثل دیشب این رفتار شگفتانه، نه خود موضوع، خود موضوع یکی از راهکار‌ها راهکاری است که دیشب در کرمان قصد اجرا بود، یکی از راهکار‌ها همین راهکارست، این که این شکلی اجرا شود، بدون این که مراجع لازم تصویب کرده باشند، بدون این که ابعادش را گفته باشیم و بحث‌های کارشناسی راجع به مزایا و مضراتش را گفت‌و‌گو کرده باشیم، یکهویی اعلام کنیم یک ساعت دیگر می‌خواهیم چنین کاری کنیم، این مورد پسند نبود و این را گله داریم و این را لایق برخورد می‌دانیم وگرنه یکی از راهکار‌های روی میزست که توضیح می‌دهم.

 

 

اولا امروز که ما صحبت می‌کنیم، از موضوع بنزین، می‌دانیم در شرایطی گفت‌و‌گو می‌کنیم که با کشوربه ظاهر ابرقدرت دنیا در حال دست و پنجه نرم کردنیم و در حال جنگیم، اگر اعوان و انصاری که کنارش هستند، کنار بگذاریم و فاکتور بگیریم که خیلی هم قابل توجه نیستند، اما ما یک جنگ سختی را انجام می‌دهیم و ما برای همه سناریو‌ها هم باید خودمان را آماده کنیم، استمرار، صلح، استمرار کوتاه مدت، بلند مدت، در حوزه انرژی کاری به این که صلح می‌شود یا ادامه می‌دهیم، نداریم، درحوزه انرژی کاملا باید خودمان را آماده کنیم برای هر سناریویی که ممکن است اتفاق بیافتد. ما روزانه بنا بر آخرین گزارش مصرف مان ۱۳۵ میلیون لیترست، تولید کشور این را من خواهش می‌کنم، این اعداد کم کم این اعداد برای مردم مهم باشد، ما این اعداد صادقانه و شفاف خدمت مردم توضیح می‌دهم، شاید سابقه نداشته باشد این اعداد با این دقت گفته شود، ما ۱۱۲ میلیون لیتر از این تولید بنزین کشور.

 

 

دوباره بگویم ۱۳۵ میلیون لیتر مصرف کشور است، از این عدد ۱۳۵ لیتر، ۱۱۲ میلیون لیتر در روز مصرف کشورست بنزین، از این عدد ۱۱۲ میلیون لیتر تولید در پالایشگاه‌های ما تولید می‌شود ۱۱۲ میلیون لیتر، ۹ میلیون لیتر بنزینی به اصطلاح بنزین پتروشیمی هاست، بنزین ریفورمیتی به اصطلاح می‌گویند، این بنزین به لحاظ کیفیت کمی از بنزین پالایشگاه‌ها کیفیت پایین تری دارد. این ۹ میلیون لیتر چی بوده است قبلا، اینها محصولات پتروشیمی بوده که تا سال ۱۴۰۰ داشتیم صادر می‌کردیم، اما، چون دچار ناترازی بنزین شدیم، آن محصول را تبدیل به بنزین کردیم و امروز در جایگاه‌ها عرضه می‌کنیم. عددی خدمت شما بگویم، حدودا دو میلیارد دلار ما از فروش این محصولات در کشور سود می‌کردیم، این دو میلیارد دلار می‌آمده است در جدول هدفمندی و برای خرید دارو، خرید کالا‌های اساسی، گندم و دادن یارانه به مردم توزیع می‌شده است، امروز آن دو میلیارد دلار به نوعی از دست رفته، به جای این که آن ۲ میلیارد دلار صادر کنیم آن محصول و آن درآمدش در بودجه دولت بشیند، عملا آن را مصرف می‌کنیم و باعث حادتر شدن کسری بودجه کشور شدیم. وقیت کسری بودجه کشور حادتر شود به تعبیر رهبر شهیدمان‌ام مصائب کسری بودجه یعنی تورم و افزایش نرخ ارز، پس ۹ میلیون لیتر این جوری است. ۱۴ میلیون لیتر ما از ذخایر برداشتیم یا وارد کردیم، این عدد ۱۴، عدد واردات است، بعضی از اوقات به دلیل مشکلاتی که برای واردات داشتیم از ذخایر راهبردی کشور مصرف کردیم.

 

 

 میانگین روزانه، حتما یک روز‌هایی کمتر یا بیشترست، میانگین، الان سوالی که مطرح می‌شود این است که وارد جنگ شدیم، بعضی از ظرفیت‌های تولید ما آسیب دیده، این عدد‌هایی که توضیح دادم برخی‌ها آسیب دیده، البته به همت همکاران در وزارت نفت برخی از آسیب‌ها برطرف شد ولی این آسیب‌ها جدی است از آن طرف به دلیل محاصره‌ای که قرار گرفتیم واردات بنزین دچار چالش شده، یک قسمتی از واردات در جنوب کشور انجام می‌دهیم و یک قسمت از شمال کشور. آن قسمت از جنوب که انجام می‌شده با چالش مواجه شده و ما یک قسمتی فقط می‌توانیم از شمال کشور وارد کنیم.

 

حالا سوال این است آیا این مصرف ۱۳۵ میلیون لیتر در روز این عدد ثابت خواهد ماند یا خیر در روز‌ها یا سال آتی، فعلا که به این شکل تامینش می‌کنیم، در این عدد تامین آن را انجام می‌دهیم، هر چند عدد که بالای ۱۲۰ ما تامین می‌کنیم، حدودا ۱۱۲ پالایشگاه، ۹ تا پتروشیمی، بگو ۱۲۱ دقیقا، این عدد ۱۴ به نوعی واردات انجام می‌دهیم، یا ذخایر که از ذخایر هم یعنی واردات انجام می‌دهیم، سوال این است که آیا با شرایطی که کشور دارد، باید به این واردات ادامه دهیم یا خیر، فرض کنید که ما محاصره نیستیم و ما واردات داریم که آن هم وجود دارد، به لحاظ ریالی با توجه به محدودیت‌هایی که داریم و اولویت‌های بالاتری که داریم، باید توجه کنیم این واردات را صفر کنیم، یکی از اهداف دولت این است که این واردات صفر شود. یعنی پولی که به واردات بنزین تخصیص می‌دهیم با اولویت‌های بالاتری تخصیص دهیم.

 

 

 سوال این است که آیا مردم شریف می‌پسندند که ما به واردات بنزین ادامه دهیم، واردات بنزین دو تا آسیب جدی برای ما دارد، یکی این که ما پولی که به واردات بنزین می‌دهیم، این پول تقریبا شما بگویید عدد حدودا پارسال ۲ و هفت بوده واردات مستقیم بنزین، حدود ۲ و ۳ آن بنزین پتروشیمی‌ها را توضیح دادم، اما آیا ما به این واردات باید ادامه دهیم، این عدد امسال چند خواهد شد، طبق پیش بینی‌های بودجه این عدد نزدیک ۴، ۴ و نیم میلیارد دلار خواهد بود در واردات، آیا اولویت اصلی کشور برای واردات و تخصیص ارز و منابع کشور بنزین است، آیا امروز اولویت‌های بالاتری مثل دارو، کالا‌های اساسی پیش روی مان نداریم که آن اولویت را پاس کنیم، یک سوال جدی این است، سوال دوم محدودیت‌های واردات است، ما امروز با دو سوال جدی مواجه‌ایم، یک انتخاب است که ما این منابعی که در اختیارمان است خرج واردات بنزین کنیم و رایزنی‌ها بکنیم، اجازه‌ها بگیریم برای دور زدن محاصره یا واردات این یک تزست، یکی هم که نه، گام اول خودکفایی را برداریم و بپذیریم که مصرف کشور را باید در عدد ۱۲۰ میلیون لیتر در روز تنظیم کنیم یعنی کشور را بی‌نیاز از واردات کنیم، پس الان مسئله اولی که دولت با آن مواجه است در مسئله شناس این موضوع این است، که من عدد ۱۳۵ میلیون لیتر روزانه میانگین مصرف می‌کنم.

 

 

اما تولیدم ۱۲۱ میلیون لیتر است، این ۱۴ امروز می‌خواهم با تصمیم بگیرم راهکار‌هایی بیارم بالا، راهکار‌هایی طراحی کنم که من را بی نیاز از این ۱۴ تا کند، به اصطلاح ما این همه جنگیدیم برای چی، برای این که یک وجب خاک پاک کشورمان پوتین نحس سرباز آمریکایی لمسش نکند، حتی یک وجبش را، همین طور که برای استقلال جنگیدیم، امروز باید برای خودکفایی هم بجنگیم آن یک میدان رزم نظامی است، این میدان رزم اقتصادی، ما باید رهبر شهیدمان بار‌ها گفت آخریش چند هفته قبل از شهادتش بود، ما باید مصرف مان طوری، بنزین را نام بردند، طوری مصرف مان را کنترل کنیم که به اندازه تولید کشور بتوانیم طراحی کنیم پس من باید راهکار‌های خدمت مردم شریف بگویم، همکاری از مردم بخواهم که این تعادل بین مصرف و تولید را بتوانیم به آن برسیم، امسال کشور را از واردات بی نیاز کنیم، این منابعی که امروز برای واردات بنزین اختصاص می‌دادیم، این منابع برای دارو وکالا‌های اساسی و آسیب‌های جدی که به زیرساخت‌های نظامی و اقتصادی کشور ایجاد شده است، اینها را اختصاص دهیم.

 

امروز حتما تا قبل از جنگ شرایط و اولویت‌های نظام تخصیص منابع مان فرق کرده، منابع کشور که نامحدود نیست، منابع محدودی وجود دارد، مدیریت این منابع اصلی‌ترین شرط عقل است، این منابع محدود به بهترین جا‌ها کار بگیریم، به تولید و اشتغال فرزندان به کار بگیریم. سوال جدی این است، سوال دوم ممکن است مطرح شود، آیا مصرف کشور به این عدد ۱۳۵ می‌ماند یا خیر، یعنی روزبه روز این شکاف بیشتر می‌شود یا نمی‌شود، این مهم است، سال دیگر چه خبرست، شش ماه دیگر چه خبرست، دو سال دیگر چه خبر است دو تا عدد می‌توانم خدمت مردم عزیز بگویم، یک اگر بر رشد امسال نسبت به سال گذشته مصرف بنزین شش درصد بود رشد مصرف، حالا چرا، چون امسال ما با جنگ درگیر بودیم و ممکن است بعضی از تعاملات اقتصادی کمتر و رفت و آمد‌ها کمتر شده باشد، اما رشد ۶ درصد، اگر امسال نسبت به میانگین ۵ سال گذشته ۱۰ درصد بوده است. اگر این عدد شفاف بگویم، این است که مصرفی که من امروز به حدود ۱۳۵ با آن مواجه هستیم، من این میانگین تا پایان سال، خودش را به ۱۳۹ تا ۱۴۴ می‌رساند.

 

 

ما روی تولید ۱۲۱ هستیم، می‌گویم چطور تولید افزایش دهیم، اگر این عدد در سال پایانی دولت آقای پزشکیان با این شیوه‌هایی که گفتم، عدد بین ۱۵۶ تا ۱۷۴ میلیون لیتر در روز خواهد رسید، در پایان برنامه این عدد بین ۱۶۵ تا ۱۹۷ میلیون لیتر می‌رسد، یعنی روز به روز این شکاف بیشتر خواهد شد پس ما باید برای این شکاف تدبیر کنیم، دو تا راه برای شکاف وجود دارد، یک سیاست‌های تحریک عرضه، یعنی ما عرضه را افزایش دهیم، دو سیاست‌های کاهش تقاضا، یعنی تقاضا را کاهش دهیم از این دو امر خارج نیست، امر سومی وجود ندارد، ما باید سعی کنیم عرضه را افزایش دهیم یا سعی کنیم تقاضای مان را کاهش دهیم، برای این که این شکاف را ببندیم.

 

برای سیاست‌های سمت تحریک عرضه باز من دو تا جمله سعی می‌کنم با حول و قوه الهی صادقانه خدمت مردم شریف بگویم، اگر ما بخواهیم این شکاف را پوشش دهیم، فرض کنم مبنا را می‌گذارم پایان برنامه هفتم یعنی سال ۱۴۰۸، فرض کنید تا پایان سال ۱۴۰۸ این بنزین پالایشگاه را استفاده کنیم، بنزین ریفورمیتی را هم استفاده کنیم، با عدد شکافی که مواجه‌ایم، بعضی‌ها می‌گویند این شکافی که مواجه‌اید پایان سال ۱۴۰۸ بین ۴۳ تا ۷۰ میلیون لیتر می‌شود این شکاف، فرض گرفتم ۹ میلیون لیتر پتروشیمی را استفاده کنیم با رشد ۶ درصد می‌شود ۴۳ میلیون لیتر، با رشد ۱۰ درصد می‌شود ۷۰ میلیون لیتر فاصله شکاف به اصطلاح ناترازی.

 

بعضی‌ها می‌گویند تولید کنید، این تولید را با افزایش، این ناترازی را با افزایش تولید جبران کنید، خیلی‌ها هم می‌گویند در تلویزیون به مردم می‌گویند ما شبانه روزی تولید را افزایش می‌دهیم، چون پشتش را به مردم نمی‌گویم این امر امر پسندیده‌ای جلوه داده شده، واقعیت را بگویم اولا اگر این عدد را بخواهیم تولید کنیم بین ۱۳ تا ۳۰-۲۰ میلیارد دلار باید سرمایه گذاری کنیم که این میزان تولید کنیم یعنی این میزان میعانات و نفت خام مان را تبدیل به بنزین کنیم، فرض کنیم که وجود دارد که ندارد، ما این سرمایه گذاری کنیم، اما معنی تولید یعنی چی، معنی تولید ساده اش یعنی این، یعنی نفتی که ما تا امروز صادر می‌کردیم بیاییم تبدیل به بنزین کنیم و داخل مصرف کنیم، دوباره می‌گویم نفتی که تا الان صادر می‌کردیم، تبدیل به بنزین و داخل مصرف کنیم، یعنی دیگر نفت صادر نکنیم، اگر این شکاف را با تولید جبران کنیم، ۸۶۰ هزار بشکه تا یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام میعانات را باید تبدیل به بنزین کنیم.

 

 

 فرض کنید ما تصمیم بگیریم با تولید جبران کنیم، اشکال بحث را می‌گویم، فرض کنیم تصمیم بگیریم با تولید جبران کنیم. باید بین ۷۰ تا ۱۰۰ درصد صادرات نفت ایران را برای آن شکاف تا پایان ۱۴۰۸ پوشش دهیم، بدهیم به تبدیل بنزین و مصرف کنیم. این یعنی صادرات نفت نکنیم، یعنی چی، یعنی منابعی که در کشور خرج دارو، خرج یارانه کالا‌های اساسی و خرج این موارد که در کشور می‌شود، نان، گندم یا یارانه‌ای که به مردم داده می‌شود، این منابع را از دست بدهیم. این یعنی تورم افزایش پیدا کند، ما منابع کالابرگ را باید بدهیم ولی با چاپ پول نه منابع نفتی، هم تورم افزایش پیدا می‌کند، چون کسری افزایش پیدا می‌کند و هم اتفاق دوم می‌افتد، نرخ ارز افزایش می‌کند، چون ارز ورودی به کشور کم می‌شود یعنی دچار کسری شدید تراز تجاری کشور می‌شویم. حالا سؤال می‌شود؛ می‌گویند یعنی اصفهانی شما مخالف تولید هستی؟ مگر آقا بار‌ها فرمایش نفرمودند که از خام‌فروشی جلوگیری کنیم؟ می‌گویم نه آقا درست فرمودند، قرار بود نفتی را خام نفروشیم، تبدیل به بنزین کنیم و بفروشیم و پول بیشتری کسب کنیم برای توسعه و آینده کشور، قرار نبوده نفت را تبدیل به بنزین و مصرف کنیم. پس فرمایش آقا که بار‌ها گفتند جلوگیری از خام‌فروشی، یعنی نفتی که ما خام می‌فروختیم را باید امروز تبدیل به بنزین و گازوئیل کنیم که اتفاقاً تحریم‌پذیری اینها کمتر است.

 

 

 می‌خواستم اول در ذهن مردم بگویم که این کسانی که می‌آیند در تلویزیون از مسئولین یا کارشناسان ممکن است باشند و بگویند این شکاف را تولید کنید، مردم عزیز بدانند؛ مفهوم تولید کنید یعنی چه؟ من فقط می‌خواستم همین را بگویم؛ تولید کنید؛ یعنی نفت خام را به جای این که من تبدیل به بنزین و گازوئیل کنم و بفروشم و از آن سود بیشتری کسب کنم؛ یعنی اگر یک میلیون و دو میلیون را می‌فروختم و ۲۰ میلیارد دلار کسب می‌کردم، باید بنزین و گازوئیل کنم و ۳۰ میلیارد دلار کسب کنم.

 

 

 این نیاز داخل را اگر می‌خواهیم با افزایش تولید جبران کنیم؛ راهش را می‌گویم؛ باید کل صادرات‌مان را کم‌کم ببوسیم و کنار بگذاریم و نیاز داخل را تأمین کنیم و منتظر اتفاق‌های بعدی که نمی‌توانیم صادرات کنیم، منابع در کشور بیاید، کسری بودجه ما افزایش پیدا می‌کند، تورم و نرخ ارز باشد؛ این می‌شود این. یک راه دیگر این است که وارد کنیم، عیب ندارد، وارد کردن چیست؟ فرض کنید محاصره نیستیم، هیچ مشکلی هم وجود ندارد، جنگی هم نیست، وارد کردن این است که ما پایان این برنامه هفتم که مثال زدم، باید بین ۱۲ تا ۲۰ میلیارد دلار ما وارد کنیم؛ یعنی کل پولی که از فروش نفت بدست می‌آوریم بدهیم بنزین وارد کنیم.

 

 

 بله، سهم واردات مستقیم ما پارسال دو و هفت بوده؛ حدوداً دو هم دیفورمیتی‌ها بوده، در مجموع دو و سه بوده، در مجموع یک عددی حدوداً عدد پنج را به ما می‌دهد. امسال ما احتمالاً با چه عددی مواجه هستیم؟ ما حدوداً ۴ میلیارد دلار باید واردات کنیم؛ در بودجه نوشتیم، همین طور پیش می‌رویم، آن دو و سه دیفورمیتی هم سر جای خود می‌ماند؛ یعنی عدد پنج پارسال می‌شود شش و نیم و سال به سال این عدد بزرگ می‌شود تا سال ۱۴۰۰ می‌رسد ۱۲ تا ۲۰. حالا راه دوم که وجود دارد این است که پس اگر سیاست‌های تحریک عرضه را کنار بگذاریم، می‌رویم سراغ تقاضا، یعنی ما باید کاری کنیم تقاضا را کنترل کنیم. حالا سؤال این است؛ اصلاً ریشه کنترل تقاضا چیست؟ مردم الان به ما می‌گویند تقاضا را می‌خواهید کنترل کنید؟ پس می‌خواهید گران کنید؛ ته آن بگویید می‌خواهیم گران کنیم. نه، مسأله این است که اول بفهمیم چقدر تقاضا بالاست؟

 

 

 مسئله ۷۰ ساله ایران؛ بنزین است، به این سادگی‌ها نبوده، اول این سؤال را جواب دهم؛ شما الان ممکن است از من سؤال کنید؛ الان تقاضای بهینه در ایران چقدر است؟ باشد قبول، ما اصلاً می‌خواهیم تقاضا را کنترل کنیم؛ تقاضای بهینه چقدر است؟ یک عدد ۱۳۵ است، کمتر یا بیشتر است. ما کشور‌های مختلف دنیا را بررسی کردیم، مصرف ما نسبت به سایر کشور‌ها زیادتر است.

 

 

حدوداً مصرفی که با این جمعیت و با این وسعت با کیلومتر‌مسافر و بارمسافر ما است؛ چیزی حدود ۷۰ تا ۸۰ میلیون لیتر بیشتر است؛ یعنی مصرف بهینه در ایران باید عدد ۵۰ تا ۶۰ میلیون لیتر در روز باشد نه ۱۳۵. حالا سؤال می‌شود؛ چرا این این‌قدر غیر بهینه است؟

 

 

 احسنت، اولین علت که بالاترین شکاف را دارد؛ استاندارد خودرو است، استاندارد خودروی ما در ایران طوری است که این عدد ۵۰ تا ۷۰؛ با نُرم‌های مختلف دنیا فرق می‌کند؛ فاصله حدوداً بین ۵۰ تا ۷۰ است؛ عدد بهینه ایران هم بین ۵۰ تا ۷۰ است. دلیل ۵۰ درصد این شکاف؛ از استاندارد خودرو است. خودروی ما؛ خودرویی است که مصرف بالایی دارد و هنوز هم اصلاح نشده است.

 

 

 صادقانه بگویم شاید در جمع میز اعضای دولت، کسی مثل من از این خودرویی که امروز در اختیار مردم است، آسیب نخورده باشد، مشکل این خودرو که فقط مصرفش نیست، ده‌ها مشکل دیگر دارد و سیاست‌گذاری امروز خودروی ما باعث این وضعیت شده؛ یعنی علت اصلی این شکاف، وضعیت استاندارد خودرو‌های ماست.

 

 توضیح خواهم داد که اتفاقاً راهکاری که در حال طراحی است این شکلی نیست، حالا توضیح می‌دهم. اول علت‌ها را بگویم، شاید بالأخره این همه فرزندان مردم شریف؛ جوانان مطالعه کردند، یک گزارشی بگیرند که علت این شکاف چیست؟ پس علت اول؛ خودرو است، علت دوم چیست؟ علت دوم این است که مود‌های حمل و نقل ما در ایران به سمت سبک رفته، در دنیا به سمت نیمه‌سنگین و سنگین رفته است؛ یعنی چه؟ یعنی ما در ایران تعداد تاکسی‌های خود را زیاد کردیم، در دنیا ون و اتوبوس خود را زیاد کردند.

 

 

 پس برخلاف این که همه قضاوت می‌کنند و می‌گویند تا اتفاقی می‌افتد، شما می‌گویید تقصیرکار مردم است، اصلاً ما چنین روایتی نداریم. تقصیرکار، اصلاً مردم نیستند، توضیح خواهم داد.

 

احسنت، برای همین من با آن مخالفم. ۵۰ درصد از این شکاف، سهم استاندارد خودرو‌های ماست، ۳۰ درصد از این شکاف؛ مود‌های حمل و نقل ماست؛ یعنی ما به سمت تاکسی رفتیم، باید به سمت ون، اتوبوس و مترو می‌رفتیم. حدوداً ۲۰ درصد از این شکاف؛ مربوط به ترافیک، تک‌سرنشین و یک‌سر خالی بار است؛ یعنی ما نسبت به سایر کشورها، هم شیوه‌های کنترل ترافیک ما دارای اشکال است. هم سفر‌های تک‌سرنشین‌مان بسیار زیاد است، هم به تعبیری یک‌سر خالی‌های ما زیاد است. یعنی وانتی که یک سر پر می‌رود و یک سر خالی به مقصد برمی‌گردد. یک‌سر خالی‌های ما زیاد است؛ ۲۰ درصد آن هم این است، حالا سؤال می‌کنید از من می‌گویید تا حالا در کشور این علت‌ها را بررسی نکرده؟ می‌گویم مردم عزیز بررسی کردند، مفصل هم برای آن قانون نوشتند؛ اولی هم سال ۸۶ بود، مفصل هم قانون نوشتند؛ برای همه مواردی که گفتم. استاندارد خودرو‌ها چه شود؟ مود‌های حمل و نقل چه شود؟ وضعیت ترافیک چه شود؟ تعداد اتوبوس چند شود؟ درصد آن چه؟؛ همه اینها را گفتند، هیچ کشف جدیدی نیست که ما کردیم، اما سؤال این است؛ چرا علیرغم شناسایی، این ریشه‌ها جل نشده؟ سال‌های کمی هم نیست؛ ۸۶، ما امروز صحبت می‌کنیم.

 

 در جلسه قبل که خدمت شما بودم، مدام گفتید مطمئنی؟ گفتم مطمئنم که ما در بخش مصرف؛ مجموع دولت‌های ما نمره قابل قبولی نمی‌گیریم؛ به چپ و راست آن هم کار ندارم؛ نمره قابل قبولی نمی‌گیریم؛ اینها را اصلاح نکردیم، حالا می‌گویم چرا اصلاح نکردیم؟ چرا این علت‌ها اصلاح نشده؟ مشکل اصلی که این علت‌ها اصلاح نشده؛ عدم توجه به علت ریشه‌ای است. علت ریشه‌ای آن چیست؟ اقتصاد بنزین و انرژی در ایران بیمار است. تا ما می‌گوییم اقتصاد، یک گروهی فقط قیمت را می‌شنوند؟

 

 

 من می‌گویم آیا این اقتصادی انرژی ایران بیمار است، آیا کسی تا حالا این را کشف نکرده؟ نه، کشف کردند، ترجمه کردند به قیمت؛ یعنی تنظیم‌گری را گذاشتند کنار، سیاست‌گذاری را گذاشتیم کنار؛ همه مباحث را گذاشتیم کنار؛ نوع قیمت‌گذاری را کنار گذاشتیم و مستقیم آمدیم سراغ خود قیمت. دو روش را تا حالا در کشور امتحان کردیم؛ ۱- تدریجی بردیم بالا، یک سال‌هایی درصد‌هایی بردیم بالا. ۲- شوک دادیم؛ تا حالا ما دو بار در تاریخ ایران در همین ادوار اخیر شوک را امتحان کردیم؛ یعنی شاید بنزین پنج برابر شده، گازوئیل چند برابر شده، یک دفعه ۴۳۰ درصد انرژی افزایش پیدا کرده، عدد‌های بالایی هم شوک دادیم، اما در مجموع، به علت‌های آن کار ندارم و از آن می‌پرم، در مجموع نه آن تدریجی، نه آن شوک جواب نداده، چرا جواب نداده؟ چون وضع کشور الان این است و این شکاف بیشتر شده، عوض این که کمتر شود.

 

 من دو دقیقه این مسئله را می‌گویم، بقیه؛ راهکار را می‌گویم و همین سؤال را جواب می‌دهم. تا این‌جا که مسئله را گفتم؛ فقط بعد ناترازی آن را گفتم، اما بنزین یک بعد دیگر هم دارد؛ بعد عدالت است که اتفاقاً بسیار مورد تأکید رهبر شهیدمان و رئیس جمهور عزیزمان است.

 

 

این بعد عدالت چه می‌گوید؟ می‌خواهم دو عدد بدهم؛ ۴۷ درصد مردم خودرو ندارند، سؤال می‌کنم؛ اگر ما قیمت بنزین را افزایش دهیم، فقط خودرودار‌ها متأثر می‌شوند یا همه مردم؟

 

 

 پس این را در ذهن داشته باشید، پس ۴۷ درصد خودرو ندارند، ولی متأثر می‌شوند. سؤال دوم؛ آیا آن ۵۳ درصدی که خودرو دارند، در دهک‌های جامعه به صورت نرمال توزیع شده است؟ خیر، ۹۹ درصد دهک یک خودرو ندارند، ۸۷ درصد دهک دو خودرو ندارند، ۷۰ درصد دهک سه ندارند، ۵۷ درصد دهک چهار ندارند، ۴۰ درصد دهک پنج ندارند و فقط دو درصد دهک ۱۰ ندارند؛ یعنی چه؟ دهک یک؛ ۹۹ درصد خودرو ندارند، دهک ۱۰؛ دو درصد خودرو ندارند، سؤال پس این‌جا مطرح می‌شود؛ این یارانه‌ای هم که امروز کشور می‌دهد، به صورت غیریکسان توزیع می‌شود؛ یک عدد دوباره بگویم؛ ۴۷ درصد مردم خودرو ندارند، ۴۰ درصد مردم یک خودرو دارند، ۱۰ درصد مردم دو خودرو دارند، سه درصد مردم هم سه خودرو بیشتر دارند؛ یعنی ما به روایتی، این وارداتی که می‌کنیم، آن سه خودرو بیشتر را هم تأمین می‌کنیم؛ یعنی به روایت خیلی ساده؛ شیوه توزیع یارانه امروز کشور ما؛ این جمله است؛ دارندگی و برازندگی.

 

 

 شاید مطالعات ما نشان می‌دهد یک قسمت جدی از اعتراضات اتفاقاً مخصوص آن است، مخصوص چه کسانی است؟ مخصوص کسانی که خودرو ندارند یا یک موتورسیکلت دارد که به هر دلیل کارت سوخت ندارد، ما الان چند میلیون موتورسیکلت در کشور داریم که با آن کار می‌کنند و کارت سوخت هم ندارند. این حرف‌هایی که می‌زنیم که این قدر سهمیه یک بگیرد، این‌قدر دو و این قدر سه و بقیه را به قیمت سنگین بگیرید، یعنی کسی که موتور را کار دارد و کارت سوخت ندارد باید به او به قیمت سنگین دهیم. برای همین اینها دارای اشکال است. پس گفتم سکه مسأله بنزین در ایران دو رو دارد؛ یک روی سکه ناترازی است که توضیح دادم، یک روی سکه هم بی‌عدالتی است و ما هر وقت می‌خواهیم به ناترازی فکر کنیم، باید به عدالت آن هم فکر کنیم، چرا؟ چون من رهیافتم از جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنم، این است؛ اگر رهیافتم اشتباه است شما اصلاح کنید. مردم ممکن است با فقر و نداری کنار بیایند، اما با تبعیض و ویژه‌خواری کنار نمی‌آیند؛ نمی‌دانم این رهیافتم درست است یا نه؟ شما رد کنید؛ رد است یا تأیید است؟ بین فقر و تبعیض؛ آن چیزی که مردم بیشتر را بیشتر اذیت می‌کند؛ مردم همیشه به من می‌گویند همه ما خودروی داخلی سوار می‌شویم، عیبی ندارد همه سوار شوید، چرا یک کسانی سوار نمی‌شوند؟ این سوال جدی من است، خوب سوار شوید، اگر همه باید استفاده کنیم، مگر حمایت از تولید داخلی خوب نیست، مگر دستور نیست، خوب همه خودروی داخلی سوار شوید، چرا بعضی‌ها باید خودروی خارجی سوار شوند، حتی خودروی ادارات آنان باید خارجی باشد، من سوال دارم، ببخشید سوال می‌کنیم، به عنوان یک جوان سوال می‌کنم، من می‌گویم ما نداریم، می‌گوید این سیاست جیره بندی باید بشود، من یک نون می‌خورم، بغلی هم یک نون بخورد. اصلا من کاری ندارم بغلی می‌خواهد دو تا نون بخورد، حداقلی رایانه نونی که به من می‌دهید.

 

 

 حرف این است که اگر ما دو واحد یارانه داریم، دو خانوار داریم، دو واحد و دو خانوار داریم، باید هر خانوار فارغ از اینکه حداقلش این است، آقای رئیس جمهور معتقد است که کسی که دارد نباید بگیرد، من می‌گویم از این گذر کردم در بخش اول، حداقل از دارندگی و برازندگی کوتاه بیاید، الان این جوری است که آن کسی که دارد، دو واحد می‌گیرد، آن کس که ندارد، صفر واحد.

 

 

 بله یک مرحله رفتیم جلو، در همین دولت جلو رفتیم، ما معتقدیم خانوار خودرو لحاظ شود، الان فرد خودرو لحاظ شده است.

 

 

 توضیح می‌دهم، نتیجه آن را شما نگویید، سوال آخر را بگویم، بعد راهکار را بگویم، سوال آخر از ما می‌شود، چرا شما با مردم این قدر متفاوت درباره بنزین صحبت می‌کنید، وقتی ما از بنزین با مردم صحبت می‌کنیم، چه می‌بینیم کسری، واردات، ارز را می‌بینیم، مردم وقتی از بنزین صحبت می‌کنند، خودروی فرسوده خود، حمل و نقل و مزد خود را می‌بینند.

 

 

 پس باید به یک مفاهمه مشترکی با مردم برسیم، اول به یک دیدگاهی مشترکی با مردم برسیم، اول خودمان از سمت مردم دیدگاه را بگیریم، مردم امروز یک قسمت عمده شان با افزایش قیمت مخالف هستند، اما هنوز مردمی که از آنها سوال می‌کنیم، می‌گوید اگر من محدودیت، اگر کشور محدودیت دارد، من سهمیه بندی، جیره بندی را می‌پذیرم، اما همان مردم می‌گویند افزایش قیمت برای خودرو‌های لوکس و چند خودرویی‌ها باشد، اینها برای مردم اهمیت دارد. امروز سه راهکار وجود دارد، سه تا راهکار، راهکار اول، این راهکار صادقانه روی میز دولت است و در حال بررسی است و تا الان هیچ راهکاری مصوبه مکتوب ندارد.

 

از این سه راهکار، همه در حال بررسی است، این را توضیح دهم، بد نیست که در دولت سه سناریو وجود دارد، من جزو طرفداران این دیدگاه هستم، من با دولت تک سناریو مخالف هستم، دولت باید سناریوی متعدد برای این مسئله داشته باشد که رقابت کند و بهترین سناریو انتخاب شود و اجرا شود، حتما تک سناریو غلط است، این که می‌گویند سازمان بهینه سازی یک سناریو دارد، سازمان برنامه، وزارت نفت یک سناریو دارد، این بد نیست، اشکالم به این است که یک سناریو مصوب نشده جا می‌زند و خودش را می‌خواهد در عمل انجام شده قرار دهد، به این اشکال دارم، نه اصل سناریو، اصل سناریو معایب و مزایایی دارد. سناریوی اول، مثل سال من بچه که بودم یکی از وظایفی که داشتم صف شیر می‌ایستادم، یادم می‌آید اگر ساعت شش و نیم می‌رفتم شیر گیرم می‌آمد، اگر یک ربع خوابم می‌برد و دیرتر می‌رفتم شیر گیرم نمی‌آمد. سناریو اول این است، بنزین ۱۲۰ میلیون لیتر داریم در پمپ بنزین‌ها توزیع کنیم، تا لحظه‌ای که بود بنزین بزنند، لحظه‌ای که نبود خاموش شود.

 

 خوبی آن چیست؟ این است که این میزان تولید کشور است، مبنای آن این است که هرکس زودتر رفت در صف، مثل صف شیر سال ۹-۶۸، نزدیک ۷۰، من ۶-۵ سالم بود، این منطق دارد، می‌گوید من قیمت را دست نمی‌زنم، همین قیمت، اصلا کمتر می‌کنم، همه هزار و ۵۰۰، به قیمت دست نمی‌زنم، ناسزای قیمت هم نمی‌خورم، تا هر جایی که بود، تولید هم ۱۲۰ میلیون لیتر است، اعلام می‌کنم و توزیع می‌کنم، هر چقدر بود، می‌زنم، بقیه آن را خاموش می‌کنم، می‌نویسم بنزین تمام شد، الان در بعضی از استان‌ها این اتفاق افتاده است، شاید گزارش‌های آن را گرفته باشید.

 

 

 ما مطالعه می‌کنیم، ما معتقد نیستیم به پایلوت اجرایی.

 

 

 به صورت ساز و کار طبیعی این اتفاق افتاد، نه نه پایلوت نیست، به صورت طبیعی اتفاق افتاده، پس برای اینکه مردم این ذهنیت را پیدا کنند، مثال صف دهه ۷۰ را زدم، همه خاطره‌ها زنده شد. پس مسئله‌ای که وجود دارد، یک دیدگاه این است، امروز طرفدارانی دارد، خوبی آن، این است که اصلا قیمت و افزایش قیمت در آن نیست، موضوع به میزان تولید مصرف است.

 

 

 اول گفتم که می‌خواهیم ۱۳۵ را به اندازه تولید کشور کنیم، ۱۲۱، فعلا این مبنا، تمام، ان‌شاءالله سال‌های بعد که تولید افزایش دادیم، این عدد افزایش دهیم، برای اینکه ۱۳۵ بشود ۱۲۰ سه تا راهکار وجود دارد. اول این که ۱۲۰ را توزیع کنیم، هر کس برود در جایگاه تا داشت بزند، بعد که نداشت خاموش شود، تمام شد، این راهکار شماره یک.

 

 

 افزایش قیمت ندارد، عدالت آن بسیار اشکال دارد، قاچاق و بازار سیاه درست می‌کند، دیگر جایگاه‌دار می‌دانید چکار می‌کند، الان دو تا اکتان می‌ریزد، آن روز رفتم در صف بنزین، می‌گوید کارت جایگاه ندارم، من هم کارت سوخت همراهم نبود، دو اکتان بریزم، کارت جایگاه دارم، دو اکتان دارد، آن وقت کارت جایگاه پیدا می‌شود، ما هم با همین مسئله رو‌برو هستیم مثل بقیه مردم. من چند وقت پیش سفر می‌رفتم، البته خانواده ما در قید حیات بودند، در جاده می‌رفتیم، بعد رفتم در جایگاهی ساعت حدود ۱۱ و نیم شب بود، بین راهی، بعد گفتم، گفت کارت سوخت ندارم، کارت خودم را کشیدم، دیدم کار نمی‌کند، گفتم چرا کارت من کار نمی‌کند، گفت امروز سوخت زدی، گفتم وقتی که از تهران حرکت کردم، سوخت زدم دیگه، گفت ۱۲ شب به بعد کار می‌کند، گفتم تو کارت خودت را بده، گفت من کارت ندارم، گفتم چکار کنم، گفت مثل ملت شهیدپرور همه آن گوشه ایستادند، همه منتظرند، منتظر باش ساعت ۱۲، من که تا ۱۲ صلوات فرستادم و منتظر شدم. ما همین جوری اذیت می‌شویم. مردم تصور دارند که ما پمپ بنزین خاصی داریم. نه پمپ بنزین خاصی است، نه ماشین خاصی.

 

 

 نیم ساعت نمی‌رسید، شاید می‌گفتند سه ساعت وایسا، شاید تحریک می‌شدم که بزنم، شاید لطف خداست، این پدیده اتفاق افتاد. پس راهکار شماره یک این است که برای اینکه تولید به اندازه مصرف کنیم، پمپ بنزین را خاموش کنیم، راهکار یک تمام شد، مزایا و معایب آن را گفتم، مفصل است، مردم شریف ۲۰ عیب و ۲۰ حسن می‌نویسند. راهکار دوم همین چیزی که در کرمان مطرح شد، ما بیاییم تا میزانی که سوخت داریم به مردم بدهیم، ۱۲۰ میلیون لیتر، بین خودرو‌ها تقسیم کنیم، بگوییم هر خودرویی مثلا ۱۴۰ لیتر به آن می‌رسد، بین خودرو‌ها تقسیم کنیم.

 

 

 بین خودرودار‌ها به عدالت تقسیم شود، نه فاقدین خودرو، ایده دوم این است، می‌گوید هر خودروداری یک خودروش را بیشتر نمی‌دهم، یک خودروش را ۱۴۰ یا ۱۳۰ لیتر می‌دهم، این ۱۳۰ لیتر مصرف کن، هر چقدر مصرف کن، هر چقدر بیشتر خواستی بزنی، دیگر آزاد بزن، آزاد چیه، آزاد قیمتی است که واردات می‌شود، قیمت پتروشیمی است، هر قیمت دیگری که روش می‌گذارند. من دولت اصلا واردات نمی‌کنم، می‌کشم کنار، خود پالایشگاه‌ها بفروشند، خود واردکننده با هرقیمتی، من ۱۲۰ میلیون لیتر داشتم، توزیع کردم، نمی‌گویم من قیمت را افزایش می‌دهم، مردم، ایده کرمان این است، مردم مصرف خود را روی این عدد کنترل کنند.

 

 

 عدد تولید کشور تقسیم بر تعداد خودروها.

 

 

 عدد و سهمیه که قبول شد، تعداد خودرو‌ها را تقسیم می‌کنیم.

 

 

 نه، هیچ افزایش قیمتی نیست.

 

 

 احسنت، ایده دوم این است که ما به میزان سهمیه‌ای که داریم در اختیار مردم قرار می‌دهیم بدون هیچ افزایش قیمتی، سه بعد هرچقدر بود آزاد، حالا آزاد چیه، عدد آزاد چیه، عدد آزاد عددی است که کشور باید وارد کند. یعنی بنزین من چقدر وارد می‌کنم، همان قدر که وارد می‌کنم می‌فروشم به آنهایی که می‌خواهند.

 

 

 پس از اینکه اوکراین پالایشگاه‌های روسیه را زده، عدد فرق کرده، یک عالمه متفاوت است، من نمی‌خواهم ذهن را درگیر کنم.

 

 

 همین عددی که دیشب در داستان کرمان دیدید، کف این عدد است، حدود این عدد است، من این اعداد را اشکال برای آن قائلم، برای این از بیان آن خودم را معذور می‌دانم، اما چنین اعدادی در ایده دوم طراحان وجود دارد.

 

 

 این ایده حرفش این است، می‌گوید هر چقدر تولید دارم به عدالت و هر چقدر توزیع دارم به عدالت بین خودرو‌ها تقسیم می‌کنم، هر چقدر هر خودرویی دیگر بیشتر از این عدد خواست باید آزاد بزند. سوال این است که این باعث می‌شود تا واردات را صفر کند.

 

 

 این عدد پایینی نیست، حول و حوش این عدد‌ها به بالا است، اگر بخواهد واردات را صفر کند، الان به تعبیری ما هشتاد سنت پول واردات می‌دهیم.

 

 

 ما هیچ راهی جز صفر کردن واردات نداریم، دولت می‌خواهد عدد ۱۳۵ لیتر به اندازه تولید داخل توزیع کند، تخصیص کند، چرا؟ چون می‌خواهیم اولویت‌های بالاتری تخصیص دهیم، امروز دارو، گندم، بازسازی جنگ، صنعتی و نظامی، اولویت‌های بالای کشور است، امروز اولویت بنزین واقعا نیست، در رده اولویت‌های کشور نیست، حتما ما باید در این بنزین خودکفا شویم، این تصمیم قطعی است و این عدد را به عدد ۱۲۰ برسانیم.

 

 

 در روش دوم حمل و نقل عمومی بنا به پیمایش پرداخت می‌شود، همان یارانه‌ای، در روش دوم، این روش دوم تمام، می‌خواهم برای این اول عرایضم گفتم که این روش طرفدارانی دارد و روش بدی هم نیست، اما من به نسبت به شگفتانه کردن آن اعتراض داشتم.

 

 

در این روش اعتقاد بر این است که این میزانی که در اختیار مردم قرار می‌دهیم، ۱۱۰ – ۱۲۰ – ۱۳۰ لیتر. بستگی به سیاست دولت دارد.

 

 

 هیچ تدبیری در راهکار دوم نیست، همه را با هم نخواهید، راهکار دوم این است، هیچ تدبیری نیست.

 

 

 در راهکار دوم فکری به حال فاقدین خودرو نشده است، عیب این راهکار است، چه عیبی در این راهکار دوم وجود دارد؟ این ۴۷ درصد فاقدین خودرو نمی‌بیند، عدالت در آن ضعیف است، کسی که ماشین دارد، از یک یارانه‌ای برخوردار می‌شود، کسی که ندارد، برخوردار نمی‌شود، باز دوباره یارانه می‌رود روی دارندگی و برازندگی، چرا؟ چون ۴۷ درصد ندارند و از اثر‌های آن متاثرند. راهکار سوم این است، این میزان ۱۲۰ میلیون لیتر، ۳۰ میلیون لیتر آن اختصاص پیدا کند به حمل و نقل عمومی، بنا به پیمایش داده شود، مثل راهکار دوم. یعنی در حمل و نقل عمومی، راهکار دوم و سوم هیچ‌گونه افزایشی نمی‌خواهند بدهند، اما آن قسمت ۹۰ میلیون لیتری که می‌ماند، به جای خودرودار‌ها، به همه آحاد مردم تخصیص دهد.

 

 

 من خواهشم این است که همکاران صدا و سیما این سه تا راهکار را با کارشناسان مختلفی که دعوت می‌کنند، هر کدام موافقین و مخالفینی دارد، به دولت کمک کنند برای تصمیم‌گیری، در هر کدام از این راهکار‌ها، نگذاریم تصمیم نهایی گرفته شود، درباره هر کدام، میز‌های کارشناسی بگذاریم و آنها را بررسی کنیم و ابعاد مثبت و منفی را. شاید در نظرسنجی‌هایی که از مردم می‌گیرید، خود آنان ما را به سمت راه درست هدایت کنند.