در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
چه دلایلی باعث شد به عنوان دومین تجربه کارگردانی، کارگردانی تله فیلم همسنگار که فیلم دشواری از لحاظ داستان و تولید بود به شما پیشنهاد شود؟
فیلم اولم افسانه 98 نتیجه بدی نداشت و توانست مدیران مرکز بوشهر را راضی کند. از طرفی کارکردن با تلویزیون بوشهر کاملا بیدغدغه و بیمساله بود. یعنی دو طرف از همدیگر از هم راضی بودیم و دوست داشتیم این همکاری ادامه داشته باشد. نویسنده هم خودم بودم و علیرغم سختی و حجیم بودن تولید، ترغیب شدم که این فیلم را بسازم. این در حالیاست که غیر از تصویربردار، تمام اعضای گروه بومی بودند و سقف سنیشان در نهایت 28 سال بود، اما برعکس ظاهر امر، دلگرمی و آسودگی خاطرم از همین گروه بوشهری که رفقای قدیمیام هم هستیم، ناشی میشود چون آنها بیادعا هستند. ما سینما را به اندازه هم بلدیم، اما جنسشان فولاد اصل است و من کار کردن کنار این گروه را دوست دارم.
به لحاظ تکنیکی، افسانه 98 و همسنگار حرفهایتر از آن هستند که به عنوان تجربه اول و دوم یک فیلمساز محسوب شوند. چه سابقه تئوری و عملی قبل از این دو فیلم در خصوص فیلمسازی داشتید؟
در عرصه فیلمسازی سابقه زیادی نداشتم. از نوجوانی بیشتر نویسندگی کرده و داستان نوشته بودم اما سابقهام بیشتر روی صحنه تئاتر بود. حالا در خلوتم همیشه سپاسگزار تئاتر و شخصی به نام ایرج صغیری هستم. روزی نیست که در دلم قدردان و شاکر او نباشم وگرنه هنوز در جزیره تجربههای نارس و نادرست، مثل رابینسون کروزوئه سردرگم بودم.
نکته حائز اهمیت در آثار شما بهرهگیری صددرصدی از عوامل فنی و هنری در استان بوشهر است. شما چطور به عوامل اطمینان میکنید؟ آیا عوامل بومی پاسخگوی نیازهای حرفهای هستند؟
خود من یک فرد بومی هستم، چرا یک فیلمسازی بوشهری که من باشم، میتواند کارگردان یک اثر باشد، آن وقت گروهش امکان ندارد؟! من رفقای بومیام را با بهترینهای عوامل حرفهای که شما ممکن است نام ببرید عوض نمیکنم. من بدون آنها میترسم فکر ساختن فیلم بیفتم! شک ندارم که همه عوامل فنی و هنری در استان بوشهر حرفهای و کارشان را بهتر از من بلد هستند.
با وجود محلی بودن بازیگران، بازی آنها در فیلم همسنگار یکدست، طبیعی و عین زندگی عادی است. چگونه به این هماهنگی با بازیگران رسیدید؟
عبدیپور: همسنگار قصه آوارگان جنگ ایران و عراق را به شکل جدیدی روایت میکند. فیلم در نکوهش جنگ است و عشق به وطن را در سطح انسانی مطرح میکند. بههمین دلیل طیف وسیعی از مردم با آن ارتباط برقرار میکنند
من به بازیگرانم افتخار میکنم. آنچه که ماهها قبل تمام دست و دلم را میلرزاند، مرحله انتخاب بازیگرها بود. من سعی میکنم در مرحله انتخاب بازیگران، آدمها را درست سر جایشان قرار دهم و بعد سر صحنه اگر لازم شد کمی آنان را جابهجا کنم. بازیگری نمیآورم که حتی در 20 روز تمرین او اندازه نقش نشود. فیلمهای من شاید از لحاظ نمابندی و دکوپاژ زیاد پیشرفته نباشد، اما درباره بازیگرها حرف دارم و از همه آنان دفاع میکنم.
ضربآهنگ و ریتم مناسب فیلم، انعکاس خوب دغدغه آدمهای روزهای اولیه جنگ و حتی مسائل کلان حاکم بر کشور در آن زمان، بیشتر نشأت گرفته از فیلمنامه خوب است. چقدر برای تحقیق نگارش فیلمنامه زمان گذاشتید؟ آیا از نظر و مشورت دیگران هم استفاده کردید؟
خیلی. با فاصله زمانی یک سال و نیم مقدار زیادی از دستمزدم را صرف سفر و نشست و برخاست در چوئبده و آبادان کردم. با خیلی از جنگزدهها با موقعیت مشابه قصه فیلم، گپ زدم و برای بهرهگیری از نظر دیگران بعد از نگارش، فیلمنامهام را برای افراد صاحبنظر متعددی فرستادم. من خیلی به این روش اعتقاد دارم، چون وقتی میشود مشکلی را با یک خودکار و چند صفحه کاغذ سفید حل کرد، چرا بگذاریم فیلم ساخته شود و بگوییم که ای کاش فلان جور میشد. من به کار گروهی اعتقاد دارم به همین دلیل در تیتراژ پایانی از عنوان کارگاه فیلمنامه استفاده کرده و نام چند نفر را در آنجا ذکر کردهام.
در حالی که این اثر در ژانر جنگی تولید شده اما اثری از صداهای فضای جنگی حتی در حد افکت چه در آبادان و چه در طول مسیر لنج نیست. آیا این اتفاق عمدی و به خاطر اقتضائات فیلم بوده است؟
جنگ، بد و فاجعه است چون زندگی آدمها را ویران میکند. به نظر من جنگ بازتاب انفجار توپ، تانک و تفنگ در بیابان یا کوهستان نیست، بلکه آسیبهای جنگ، در روابط انسانی و زندگی روزانه مردم نمایان میشود. همسنگار قصه آوارگان جنگ ایران و عراق را به شکل جدیدی روایت میکند. فیلم در نکوهش جنگ است و عشق به وطن را در سطح انسانی مطرح میکند. به همین دلیل طیف وسیعی از مردم با آن ارتباط برقرار میکنند.
همسنگار هم در جشنواره 29 فیلم فجر درخشید. آیا برای اکران سینمایی این فیلم اقدامی انجام دادهاید؟
با آقای درمنش مذاکراتی داشتهایم که در گروه اکران مخاطب خاص که تازه ایجاد شده این فیلم را نمایش دهیم. از طرفی نگاتیو هم به فیلم تعلق گرفت که تبدیل به نسخه 35 شود. همسنگار فیلمی است که اندازهاش بیشتر از پخش در یک بعد از ظهر از تلویزیون است. انتظار دارم مدیران رسانه هم برای بهتر دیده شدن همسنگار تلاش کنند.
فرشید قرهلی / جام جم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: