در لزوم شفاف بودن دخل و خرج!

«آینه آن روز که گیری به دست»

بین چقدر خوشگل و شفاف، اَست

کمتر از آن آینه چون نیستی

باش تو شفاف‌تر از آنچه هست!

رئیس دیوان محاسبات کشور ـ آقای رحمانی‌فضلی ـ چند روز گذشته در نشست مطبوعاتی خود با رسانه‌های جمعی کشور، خیلی شفاف از بررسی پرونده اختلاس در استانداری تهران و ایضا اختلاس 3000 میلیارد تومانی در بانک‌ها خبر دادند و در ادامه تاکید کردند که: «دخل و خرج کشور باید شفاف‌تر شود».

اسناد تاریخی: تاکید بر شفاف بودن دخل و خرج و رعایت توازن میان این دو مقوله مرتبط با هم، فقط کشف ما و حرف رئیس محترم دیوان محاسبات کشور نیست؛ بلکه مسبوق به سابقه است. چنان که مثلا شیخ شیراز، جناب سعدی ـ علیه‌الرحمه ـ نیز در این خصوص هشدارهای لازم را داده و معلوم می‌شود که در قرن هشتم هم بله؛ گاهی اختلاسی چیزی صورت می‌گرفته است. ملاحظه بفرمایید ایشان به چه نکته ظریف و لطیفی اشاره کرده است:

چو دخلت نیست، خرج آهسته‌تر کن

که می‌خوانند ملاحان سرودی

اگر باران به کوهستان نبارد

به سالی دجله گردد خشک رودی

استنتاج علمی ـ فلسفی: از مجموع سخنان حضرت سعدی و عزیز بعدی (رئیس دیوان محاسبات کشور) چنین می‌توان نتیجه گرفت که ما در حال حاضر می‌گیریم؛ قبل از آن‌که بقیه بگیرند:

1ـ ملاحان و کارشناسان: می‌توان بنا را بر این باور گذاشت که ملاحان مورد نظر سعدی، همین کارشناسان فعلی خبره در کار محاسبات باشند که تا حدودی بیشتر و دقیق‌تر از بقیه، حساب دخل و خرج مملکت دستشان است. گوشی دستتان است؟

2ـ باران و نفت: اگر در قرن هشتم، باران در تمشیت امور مملکتی و گردش چرخ اقتصادی بلاد محروسه نقش اساسی را داشته است؛ در حال حاضر، این نفت روسیاه است که همان نقش را بازی می‌کند. نفت‌بازی، الآن کلی طرفدار دارد. از کسانی که در اسکله‌ها و شرکت‌های نفتی دست دارند، بپرسید تا گوشی دستتان بیاید. البته دیوان محاسبات هم یحتمل در جریان است.

3ـ آب گل‌آلود و ماهی: شفاف نبودن حساب و کتاب دولت و ملت، باعث گل‌آلود شدن آب و وجود ذرات نیترات در آن گردد. از آب گل‌آلود هم که بهتر و بیشتر می‌شود ماهی گرفت؛ ولو ماهی یک بار!.... فلذا کسانی که با فرار کردن از اعلام آمار و ارقام دقیق، عملا بی‌میلی خود را به شفاف بودن نشان می‌دهند ـ ولو این‌که در شعر و شعار، شفافیت خالص را روی سر بگذارند و حلوا حلواش کنند ـ فضا را برای ماهی گرفتن بعضی افراد فرصت‌طلب سودجو گل‌آلود می‌کنند تا به اختلاسشان برسند. مثلا در حاشیه بانکی دولتی، یک بانک واردات خصوصی هم برای خودشان در نظر بگیرند.

4ـ تنگاتنگی رابطه دولت و ملت: وقتی که دولت گوش به حرف امثال رئیس دیوان محاسبات کشور بدهد و دخل و خرجش را شفاف کند؛ که بعدها ما از زبان بانک مرکزی نشنویم که دولت مبلغی ناقابل در حدود 50000 میلیارد ریال از خزانه گرفته و هنوز که هنوز است آن را پس نداده. کاش خود دولت زودتر می‌گفت. البته بانک مرکزی هم زیرمجموعه خود دولت است و می‌شود گفت که پس دولت خودش غیرمستقیم اعلام کرده. اگر دولت این‌گونه شفاف باشد، صد در صد ملت هم همینطور شفاف خواهد بود(وبرعکس)‌.

5ـ دخل ملت، خرج دولت: وقتی که دخل و خرج مملکت مثل تکلیف یارانه‌ها و رایانه‌ها روشن باشد؛ در آن صورت دیگر دولت نمی‌تواند بگوید که خرج ما چه دخلی به دولت دارد؟ و برعکس، ملت هم نمی‌تواند بگوید که خرج ما چه دخلی به دولت دارد. هر کدام هرچه درمی‌آورند باید شفاف اعلام کنندتا همه ببینند. هم دولت، هم ملت. همین!

رضا رفیع