پایه ایمان

خداوند علیم و رحمانی که در این آفرینش عظیم، شریک و همکاری نداشته و ندارد و در عین حال استمرار حرکت هستی صرفا به اراده و خواست او مبتنی است. (سوره رحمان ـ آیه 29)‌ در این سامانه خلقت همه چیز از او و به سوی او در حرکت است. (سوره بقره ـ آیه 156)‌ و هر آنچه رو به سوی او نداشته باشد محکوم به فنا و نیستی است. (سوره قصص ـ آیه 88) جامعه معتقد به خدای واحد متعال، خداوند را چنان ادراک می‌کند که هیچ کار عبث و بیهوده‌ای نمی‌کند. (سوره آل عمران ـ آیه 191) و همه آنچه اثر خلقت اوست ـ که چیزی نیست که مخلوق او نباشد ـ به تسبیح و شناوری به سوی او اشتغال دارند. هر چند افراد بشر، متناسب با میزان ادراک و فهم خود از عظمتی که مطرح است، به این شناوری و تسبیح پی می‌برند. (سوره اسراء ـ آیه 44) ایمان به خداوندی که امور هستی را براساس قوانین و سنن متقن و لایتغیری اداره می‌کند که در آنها هیچ تبدیل و تحویلی راه ندارد. (سوره فاطر ـ آیه 43) و بر این آفرینش و تدبیر و مدیریت، نظام علت و معلولی حاکم کرده است. خداوندی که انسان‌ها را مختار و آزاد آفریده است و برای چگونگی شخصیت آنها، که به خودشان واگذار شده است، هم راهنمایان و پیامبرانی ارسال کرده تا چراغ هدایت او باشند و هم آنان را به پذیرش راهنمایی آنان مجبور نکرده است؛ هرچند از آنان در قبال نحوه کارکردهایشان مسوولیت خواسته است و این رویکرد و مواجهه با انسان، طیفی ازصیرورت بین اسفل السافلین تا اعلی علیین پیش روی انسان گشوده است.

طیفی که در آن انسان می‌تواند حتی از حیوانات پست‌تر شود. (سوره اعراف، آیه 179) و از سوی دیگر امکان آن را می‌یابد که جانشین خداوند در زمین گردد. (سوره بقره، آیه 30). ایمان به خداوند عادلی که همه مخلوقات را به اندازه و به عدل آفریده است و در نظام آفرینش او، ذره‌ای از خیر و ذره‌ای از شر نادیده نمی‌ماند و از حساب و کتاب برخوردار است. (سوره زلزله، آیه 7) خداوندی که انسان را حیات داده است و سپس او را می‌میراند و بعد او را مجددا زنده می‌کند و به نحوه کارکرد آنها، در دنیایی دیگر رسیدگی می‌نماید و پاداش و عقاب متناسب با آنها به انسان‌ها می دهد.

انسان‌های موحد، براساس ایمان به خداوند، با ادراکی از این قبیل، امیدوار، دارای جهت، بانشاط، آزاد، هدفمند و درعین حال دارای دغدغه برگزار کردن هر چه بهتر رسالت‌ها و دلمشغولی‌های الهی خود عاملان جامعه الگو را تشکیل می‌دهند.

جامعه ایمان آورندگان به خدا و قائلین به فیض مستمر او که اگر لحظه‌ای قطع شود هستی ادامه نمی‌یابد. پایه ایمان به خدا از اصلی‌ترین پایه‌های جامعه الگو می‌باشد. ایمانی همراه با تجلی در رفتار انسان‌ها و نه جاری بر لب و غایب از عمل آنان.

دکتر حسن سبحانی