در همینحال هنوز هم هستند کسانی که ترجیح میدهند با پرکردن فرمهای درخواست خدمات گردشگری داخل دفاتر خدمات گردشگری برای مسافرتشان برنامهریزی کنند.
در حال حاضر شواهد بسیار زیادی وجود دارد که خدمات آنلاین گردشگری از جایگاه بهتری نسبت به روشهای سنتی برخوردار شدهاند و هر روز هم فراگیرتر میشوند. این موضوع زمانی خبرساز شد که طبق گزارشهای سازمان گردشگری آمریکا 3 میلیارد دلار از صنعت گردشگری سنتی آمریکا خارج و از طریق خدمات اینترنتی و آنلاین هزینه شده است.
ظهور خدمات آنلاین گردشگری به عقیده برخی گردشگران، قطرهای در دریای بیکران این صنعت خواهد بود و در واقع خدمات آنلاین هرگز رقیبی جدی برای صنعت سنتی جذب گردشگر نیست؛ این گروه میگویند: لذت شنیدن امکانات گردشگری یک منطقه از متصدی و راهنمای تور بسیار جالبتر از خواندن آن مطالب از پشت شیشه بدون احساس صفحه رایانه است. صدالبته گروهی هم مخالف این عقیده هستند.
به عقیده کارشناسان گردشگری، این تصور در منطقه خاورمیانه رنگ و بوی دیگری دارد و هنوز این منطقه تا جذب گردشگران به صورت آنلاین فاصله زیادی دارد و بازار این صنعت هنوز بهصورت سنتی اداره میشود، اما همین کارشناسان بر این باورند که هرچند تفاوتهای اساسی میان کشورهای این منطقه با کشورهای پیشرفته جهان وجود دارد، اما هرگز نباید از گسترش خدمات آنلاین در منطقه غافل شد و آن را نادیده گرفت.
یکی از مدیران صنعت گردشگری و صاحب شرکت خدمات اتومبیل کرایه در یکی از کشورهای حاشیه خلیجفارس میگوید: من هرگز آینده خدمات آنلاین را در این صنعت نادیده نمیگیرم و به همین دلیل خدمات شرکت خودم را به صورت آنلاین به گردشگران ارائه میدهم؛ به صورتی که آنها میتوانند با مراجعه به وبسایت شرکت برای زمان معینی ماشین مورد علاقه خود را کرایه کنند. پیشبینی من این است که خدمات آنلاین بسرعت مانند موجی در منطقه خاورمیانه گسترده خواهد شد و روشی جدید را در این صنعت به جهان معرفی خواهد کرد.
او میگوید: با توجه به رشد و گسترش استفاده از کامپیوتر در خاورمیانه باید منتظر سونامی در خواستهای آنلاین در این زمینه باشیم و عقیده دارم که بیشتر مردم ترجیح خواهند داد از خدمات آنلاین استفاده کنند تا اینکه حضوری به آژانسهای مسافرتی مراجعه کنند.
وی عنوان میکند: در خاورمیانه خدمات آنلاین ابتدا از رزرو بلیت هواپیما شروع شد و پس از آن هتلها هم به این گروه پیوستند و با ایجاد وبسایتهای مخصوص خود اقدام به جذب گردشگر کردند، اما امروزه در کشورهای مترقی جهان تمامی خدمات زیرمجموعه این صنعت بهصورت آنلاین ارائه میشود و در واقع گردشگران میتوانند تمامی برنامههای تعطیلات خود را از پشت میز دفتر یا خانهشان تنظیم کنند و روز آغاز سفر فقط وسایل خود را بردارند و با یک برگه کاغذ یا همان برنامه سفرشان راهی شوند. آنها از هتل گرفته تا بلیت هواپیما و حتی تورهای روزانه خود را در کشور مقصد به صورت آنلاین برنامهریزی کردهاند.
مقاومتها ادامه دارد
طبق نظر کارشناسان، برخی دفاتر گردشگری که درمقابل اینگونه پیشرفتها مقاومت میکنند، مجبور به اتخاذ تصمیمهای جدیدی مانند ارائه خدمات جانبی به مسافران میشوند تا بتوانند گردشگران را به دفاترشان بکشانند، اما این تدابیر هم شاید در بلند مدت محکوم به شکست باشد.
یکی دیگر از مدیران صنعت گردشگری در منطقه بر این باور است که حتی با خدمات اضافه هم نمیتوان جلوی رشد و گسترش خدمات آنلاین در این صنعت نوظهور را گرفت. بسیاری از گردشگران علاقهمند هستند خود برنامهریزی سفرشان را انجام دهند و تمایلی به مراجعه حضوری به دفاتر گردشگری را ندارند؛ البته این قشر را بیشتر جوانان تشکیل میدهند و مسنترها هنوز هم سنتی عمل میکنند.
البته تا مدتی شرکتهای گردشگری سعی کردند با خدمات 24 ساعته تلفنی خود در برابر اینترنت مقاومت کنند؛ به گونهای که از علاقهمندی مردم برای خدمات سنتی استفاده و تعدادی را نیز به سمت خود جذب کردند یعنی حتی اگر نیمهشب هم گردشگران تصمیم به خرید بلیت هواپیما میگرفتند کافی بود گوشی تلفن را بردارند و با نزدیکترین دفتر خدمات گردشگری تماس بگیرند، اما این خدمات هم نتوانست در مقابل خدمات آنلاین قد راست کند و بالاخره کمکم رنگ باخت. البته این نوع خدمات هنوز هم قابل استفاده است چون هستند افرادی که توان استفاده از خدمات آنلاین را ندارند، اما نباید از گذر زمان غافل شویم و باید همگام با این پیشرفتها حرکت کنیم.
ادامه حیات در گرو خدمات آنلاین
اکثر دستاندرکاران صنعت گردشگری عنوان میکنند در آینده بسیار نزدیک تنها شرکتهایی قادر به ادامه حیات خود هستند که بتوانند خدمات گستردهای را به صورت آنلاین ارائه دهند.
در همین حال این کارشناسان سالهای پیش رو را سختترین زمان برای بقای شرکتهای سنتی میدانند و میگویند هرچه توان مالی آژانسهای گردشگری قوی باشد و توان برقراری ارتباط با دیگر کشورها را داشته باشند، احتمال بقای آنها بیشتر خواهد بود.
قائممقام یک شرکت گردشگری در امارات عنوان میکند: صنعت گردشگری در خاورمیانه هنوز نیاز به کاملشدن دارد و زیرساختهای آن هنوز هم سنتی اداره میشود، اما با توجه به پتانسیل منطقه این زیر ساختها برای رشد صنعت گردشگری باید تغییر کنند چون بزودی جوابگوی تقاضاها نخواهد بود.
در همین حال او اعلام میکند شاید بسیاری از گردشگران از دسترس نبودن خدمات گردشگری آنلاین در خاورمیانه گلایه دارند و میگویند خدمات آنلاین در این منطقه هنوز به طور کامل پوشش ندارد و هنوز به بلوغ خود نرسیده است.
کارشناسان میگویند یکی دیگر از دلایل برندهشدن خدمات آنلاین در این معرکه، قدرت آنها در قیمت تمام شده برای مشتریان است. آنها براینباورند که این گونه خدمات هزینه تمام شده بستههای مسافرتی را میکاهد و به دفاتر خدمات گردشگری این اجازه را میدهد که توان رقابت با دیگران را داشته باشند.
یکی دیگر از مدیران گردشگری منطقه میگوید: خدمات آنلاین شفافیت این صنعت را برای مشتریان بالا میبرد و اجازه میدهد که مشتریان بدانند پولی که میدهند برای کدام خدمت است؛ این قدرتی است که شرکتهای سنتی هرگز توان ارائه آن را ندارند، بنابراین گردشگران با اطمینان بیشتری از خدمات آنلاین استفاده میکنند؛ البته این اتفاقی است که نیازمند گذشت زمان و آماده شدن شرایط است.
یکی از مدیران فعال در صنعت گردشگری که طرفدار شیوه سنتی است، میگوید: چون پرداخت وجه توسط گردشگران در خدمات آنلاین به صورت نقدی انجام میشود هیچ قدرتی برای دو طرف نخواهد بود که بتوانند در این باره مانوری داشته باشند و یک رابطه بسیار ساده و خشک بین مشتری و فروشنده برقرار میشود؛ این میتواند نقطه ضعف جدی خدمات اینترنتی باشد.
این فعال صنعت گردشگری عنوان میکند اگر شرکتهای هواپیمایی بتوانند شرایط را کمی برای آژانسها متفاوتتر کنند، شاید قدرت بیشتری برای مقاومت روشهای سنتی به آنها بدهند، اما در حال حاضر این امکانات وجود ندارد و مدیران شرکتهای هواپیمایی میگویند فروش سنتی و آنلاین زیاد برایشان فرق ندارد، اما به هر حال اگر به صنعت گردشگری منطقه خاورمیانه دقت کنیم، خواهیم دید این صنعت در این منطقه فاصله زیادی با اروپا و آمریکا دارد و هنوز سیستمهای سنتی مشغول به فعالیت هستند.
در یک جمعبندی، بسیاری از کارشناسان صنعت گردشگری در منطقه خاورمیانه بر این باورند که از امروز باید به فکر بهروز کردن زیرساختهای گردشگری آنلاین باشیم و با ایجاد شبکههای بسیار دقیق و کنترل جامع شرکتهای ارائهدهنده خدمات آنلاین شرایط را برای رشد این صنعت در خاورمیانه فراهم کنیم.
عماد عزتی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم