جمعه؛ روز نگرانی حاکمان عربی

در حال حاضر میزان قدرت حکام دیکتاتور عرب به میزان قدرت آنها در تحمل تعداد روزهای جمعه بستگی پیدا کرده است! سرآغاز شکست و فروپاشی یا تزلزل در این رژیم‌ها نیز با جمعه و نماز جمعه آغاز شد و تلاقی جمعه و این خیزش‌ها از نظر دینداران به نصرت و کمک خداوند در پیروزی بر ظالمان و به عنوان تریبونی برای القای سخنرانی‌های انقلابی و تحریک‌کننده و سیاسی گره خورد.

موضوع مهم دیگر این است که این روز یعنی جمعه توانست نقش غایب مساجد را پس از سرقت آنها از سوی سلطه‌گران سیاسی از زمان بنی‌‌امیه در 12 قرن پیش، به آنها برگرداند و انقلاب 25 آوریل مصر روشن‌ترین مثال برای بازیابی مجدد نقش مساجد به شمار می‌رود.

آنچه در این زمینه قابل توجه است پذیرش این روز یعنی جمعه حتی از سوی مسیحیان و قبطیان مصری به عنوان موعد هفتگی برای اعلام درخواست‌ها و آزادی بود، در حالی که این امکان وجود داشت که مسیحیان از فرصت تعطیلی روز یکشنبه جهت این امر استفاده کنند. حضور روحانیون مسیحی در نمازهای جمعه مسلمانان در میدان تحریر قاهره بخوبی این موضوع را روشن کرد و حقیقت نیز همین است. چراکه مساجد در ابتدای اسلام و قبل از شکل‌گیری دولت‌هایی که سعی در تصاحب مساجد داشتند (بخصوص در کشورهای سنی‌نشین که ائمه مساجد و ائمه جمعه و جماعات از سوی دولت‌ها تعیین و حتی متن خطبه‌های نماز جمعه از سوی وزارت اوقاف و سایر ارگان‌های ذی‌ربط در اختیار آنها قرار می‌گیرد)‌، مکان دیدارهای هفتگی میان مسلمانان با غیرمسلمانان مسیحی و حتی یهودی جهت طرح درخواست‌ها یا ورود به دین اسلام بوده است.

«جمعه خشم»، «جمعه پیروزی»، «جمعه حضور»، «جمعه شهدا» و «جمعه آخرین هشدار» همه و همه صفاتی است که تاریخ به عنوان موعدی جهت پایان ظلم و طغیان ثبت خواهد کرد، دیگر جمعه‌ها از دیدگاه مسلمانان این کشورها و حتی مسیحیان در مصر، فقط موعد و معیاری برای دعا و مناجات با خدا و تضرع و شکایت از ظلم نخواهد بود، بلکه روز فریاد و خروش در مقابل ظلم و ستم است و از آنجا که رابطه میان بنده و خدا چارچوب خاصی میان انسان و خالقش دارد که در روز جمعه این ارتباط به اوج می‌رسد، لذا رابطه انقلاب‌ها و خیزش‌های عربی با عبادات دینی شکوفا شده و این ارتباط روز جمعه قوی‌تر می‌شود. برگزاری نماز جمعه در میدان تحریر قاهره و در سایر میادین و مراکز تجمع مردم در کشورهای عربی، بیانگر این بود که نماز جمعه علاوه بر این که یک فریضه الهی است، دعوتی از مردم است تا به دور از هرگونه قید و بند سیاسی ـ اجتماعی و بخصوص به دور از سلطه حاکمان جائر با هم دیدار داشته باشند.

گرچه برخی سعی می‌کنند به هر طریق ممکن رنگ دینی این‌گونه خیزش‌‌ها را کمرنگ کنند، اما انتخاب روز جمعه به عنوان سمبل روزهای تجمع و برپایی تظاهرات و گردهمایی‌ها و تاکید بر نقش دین در حیات اجتماعی، به خودی خود رنگ و صبغه این خیزش‌ها را رنگ و بوی دینی می‌دهد و نشان از تعمیق باورهای دینی در وجدان مردم منطقه دارد. حضور غیرمسلمانان در کنار مسلمانان در تظاهرات و مراسم روز جمعه نشان از فطری بودن این خواست‌‌ها دارد که ‌البته این نیز نمود دیگری از فطرت پاک انسانی است.