مرمت تزئینات کهن‌ترین بنای اسلامی

ذات الله نیکزاد در گفتگو با مهر اظهار داشت: طرح مطالعه و راهکارهای حفاظتی و مرمتی تزئینات بدنه مسجد جامع فهرج ، قدیمی ‌ترین مسجد تاریخ اسلام در ایران پایان یافت.

وی افزود: این طرح مطالعاتی شامل مستندسازی مطالعات کتابخانه‌ای، مطالعات ردیابی و امکان‌ سنجی برای نمونه‌ برداری از لایه ‌های مختلف تزئینات و اندودها، مطالعات آزمایشگاهی برای شناسایی مواد، مصالح به کار رفته و بررسی‌ها و مطالعات میدانی و بررسی دوره‌های مختلف اجرای تزئینات با توجه به شواهد موجود است.

نیکزاد از دیگر اقدامات انجام شده را مطالعه و شناسایی آسیب‌های فیزیکی رسیده به لایه‌های مختلف تزئینات و اندودها، استحکام بخشی تزئینات گچی و گلین، حذف الحاقات و دخالت‌های انسانی در سطح اثر و مطالعه و شناخت عوامل آسیب‌رسان به لایه‌های مختلف تزئینات و اندودها بیان کرد.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان یزد بیان داشت: این طرح 248 میلیون ریال هزینه در برداشته است.

وی افزود: فهرج یکی از چهار شهر بزرگ و معروف ناحیه یزد از نواحی «اصطخر» بوده و به گفته مردم محلی نام قدیم آن «پهرشت» (مخفیگاه) بوده و بعدا به فهرج معرب شده است.

نیکزاد بیان داشت: مسجد جامع فهرج به دلایل فنی معماری و تاریخی کهن‌ ترین بنای اسلامی است و از روز نخست برای مسجد ساخته شده دارای طرحی بسیار ساده و بی‌ پیرایه است و خصوصیاتی دارد که بسیاری از گوشه‌ های تاریک تاریخ معماری ایران را روشن می‌ کند.

وی عنوان کرد: سبک ساختمان مسجد درست سبک معماری ساسانی است و با خشت‌های خام به ابعاد بزرگ چنانچه معمول آن زمان بوده ساخته شده و دارای طرح بسیار ساده صدر اسلام است و قوس‌ های نعلی و طاق‌ های بیضی و طاقچه‌ های شکنجی آن بسیار زیباست.

نیکزاد یادآور شد: این قوس ‌ها در مساجد کهن مانند مسجد جامع مهرآباد ابرکوه نیز عینا به کار رفته به گونه ‌ای که بیننده را بی ‌اختیار به یاد کاخ تیسفون می ‌اندازد.

مسجد جامع فهرج «مسجد امام حسن(ع)» در سال 1349 به شماره 906 در فهرست آثار ملی ثبت شده است.

فهرج واقع در 36 کیلومتری شمال‌شرق یزد و بر سر راه یزد - بافق قرار دارد.