ساخت روکش دندان در‌2 ساعت

ممکن است شما نیز در آگهی تبلیغاتی برخی مطب‌ها و کلینیک‌های دندانپزشکی با ادعای ساخت روکش دندان بدون قالب‌گیری و در کمتر از 2 ساعت برخورد کرده باشید. اگر تجربه ساخت روکش برای دندان‌تان را داشته باشید، می‌دانید که این درمان نیازمند تراش و قالب‌گیری از دندان و انجام مراحل لابراتواری است که معمولا چند روزی وقت می‌برد. پس آیا چنین ادعایی صحت دارد و در صورت علمی بودن، این روش چه مزیت‌ها و احیانا اشکالاتی دارد؟

انتخاب ماده‌ای برای ترمیم ضایعات پوسیدگی و سایر نقایص دندانی در محلی که زیبایی عاملی با اهمیت محسوب می‌گردد، هنوز هم موضوعی بحث‌بر‌انگیز است. مواد همرنگ دندان، مثل کامپوزیت‌ها در تمامی انواع ترمیم‌ها مورد استفاده‌اند. البته این ترمیم‌ها ممکن است با حداقل از دست رفتن بافت دندانی، در زمان کاری کوتاه و قیمتی متوسط استقرار یابند. اما زمانی که دندان به شکل چشمگیر با ضایعات وسیع تضعیف شده باشد (بخصوص در نواحی تحت فشارهای سنگین جویدن)، و زیبایی در درجه اول اهمیت قرار داشته باشند، معمولا بهترین درمان استفاده از سرامیک‌ها با روش کار غیر‌مستقیم است. در این روش ابتدا دندان ‌تراش می‌خورد، سپس از دندان تراش‌خورده قالب‌گیری به عمل می‌آید. در مرحله بعدی، قالب‌گیری به لابراتوار فرستاده شده و پس از ساخته شدن ترمیم توسط لابراتوار، قابل امتحان کردن در دهان بیمار است.

به طور کلی ترمیم‌های رنگ غیرمستقیم به علت استفاده از سرامیک‌ها به جای کامپوزیت دارای خواص فیزیکی بهبودیافته چون استحکام بالا و مقاومت در برابر سایش بیشتر در برابر نیروهای وارده به سطح جونده هستند. همچنین قابلیت تقویت بافت دندانی باقیمانده به علت توانایی چسبیدن به ساختمان بافت دندان را دارند. اما بیشتر روش‌های غیرمستقیم به جز روش‌هایCAM ‌/‌ CAD معایبی چون افزایش هزینه و زمان انجام کار را دارد. این روش‌ها نیازمند حداقل 2 نوبت مراجعه بیمار به دندانپزشک است که استفاده از ترمیم موقتی را الزامی می‌سازد. در این میان سیستم‌های CAM/‌CAD که برای استفاده در کنار صندلی و لابراتوار طراحی شده است، نیاز به قالب‌گیری، ترمیم موقت و جلسات ملاقات متعدد را منتفی می‌کند.

اصلی‌ترین مزیت فناوری CAM‌/‌CAD صرفه‌جویی در زمان است، این روش امکان تهیه حفره، طراحی و ساخت یک جلسه‌ای یک ترمیم سرامیک را بدون نیاز به قالب‌گیری معمول، ترمیم‌های موقتی یا حمایت لابراتوار دندانپزشکی فراهم می‌کند. فناوری CAM‌/‌CAD متعددی چون Precera و Cercom و lave و در دسترس است، اما سیستم سرک (‌Cerec) دارای گستره‌ترین دامنه کاربرد است. در این سیستم در یک جلسه اینله، انله (روکش‌های دندانی)‌ یا ونیر سرامیک به کمک اسکنر نوری، کامپیوتر و ماشین‌تراش ساخته می‌شود. دندانپزشک دندان را تراش می‌دهد و سپس برای جمع‌آوری اطلاعات شکل تهیه حفره و بافت‌های اطراف از اسکنر نوری استفاده می‌کند. این مرحله اصطلاحا قالب‌گیری تصویری نامیده می‌شود. سیستم، تصویری از تهیه حفره و بافت‌های اطراف آن را روی صفحه نمایشگر منتقل می‌کند و به دندانپزشک و دستیارانش کمک می‌کند تا از بخش طراحی به کمک کامپیوتر «Computer aid designing» سیستم برای طراحی ترمیم استفاده کنند. در مرحله بعد دندانپزشک سایر اطلاعات مربوط به ترمیم مثل لبه‌های لثه‌ای را وارد سیستم می‌کند. پس از طراحی ترمیم، کامپیوتر وسیله تراش میکروسکوپی Computer aid mariy را فعال می‌کند به نحوی که بتواند از یک مکعب از جنس سرامیک یا کامپوزیت با کیفیت بالا طی چند دقیقه ترمیم مربوط را تراش دهد. در مرحله بعد ترمیم از داخل ماشین خارج شده و آماده شکل‌دهی بیشتر، امتحان کردن و سمان نمودن می‌شود. با استفاده از سیستم Cerec، دندانپزشک مجرب قادر به تراش دندان و ساخت اینله و نشاندن آن در حدود یک ساعت خواهد بود. افزون بر سرعت این سیستم، کیفیت ماده ترمیمی یکی از مزایای اساسی آن است. چون این مواد تحت شرایط ایده‌آل صنعتی ساخته می‌شوند، خواص فیزیکی این مواد در حداکثر میزان است. معایب اصلی سیستم‌های CAM ‌/‌ CAD قیمت بالای آنها و نیاز به آموزش طولانی مدت است. البته فناوری سریعا در حال تغییر است در نتیجه به مرور زمان، قیمت‌ها پایین آمده، قابلیت‌ها بهبود یافته و کاربرد آنها سهولت می‌یابد. اغلب مطالعات بالینی روی این نوع ترمیم‌ها نتایجی بالینی خوبی داشته‌اند و شکست ترمیم و حساسیت پس از کار ترمیمی مشاهده شده حداقل بوده است. اما انتظار می‌رود که سیستم‌های جدید CAM ‌/‌ CAD نتایج بالینی بهتری داشته باشد.

 متخصص دندانپزشکی ترمیمی