طرحی نو برای سفر ارزان

 این کار جای تقدیر و تشکر بسیار دارد، صد البته نقدهایی هم بر شیوه اجرای آن مترتب است؛ اما نکته مهم در این میان آن است که برخی بر این باورند که مجریان این طرح برای ارزان تمام شدن سفر شهروندان، به نوعی از کیفیت و کمیت سفرها می‌کاهند که این مساله خود در دراز مدت می‌تواند به عنوان یک ضد تبلیغ برای چنین سیاستی عمل کند. ‌کارشناسان و متخصصان حوزه گردشگری نیز چنین می‌پندارند که می‌توان برای ارزان کردن گردشگری از سیستم «انبوه‌سازی» سفر بهره گرفت؛ به این معنی که هر چه افراد بیشتری مبادرت به سفر رفتن کنند، قیمت تمام شده تا اندازه‌ای کاهش خواهد یافت؛ مشروط بر این که خود مسوولان با تدابیری رابطه بین عرضه و تقاضا را کنترل و هدایت کنند در غیر این صورت این سیاست نیز نتیجه عکس خواهد داشت.

اما گروهی از منظر دیگری به موضوع نگاه می‌کنند. از جمله این که اهمیت دادن به تورهای تخصصی می‌تواند رونق بخش این صنعت در کشور ما باشد. تاکنون برآورد دقیق یا آمار رسمی درباره تورهای تخصصی از سوی هیچ نهاد و ارگان رسمی‌ای منتشر نشده است. به طور مثال ما هنوز نمی‌دانیم تورهای کویرگردی، پرنده‌نگری، ورزشی و... تا چه میزان در فرآیند ورود و خروج گردشگران تاثیر داشته است.

با این وجود هنگامی که موضوع سفر رفتن و کاهش هزینه‌های گردشگری به میان می‌آید راهکارهای مختلفی برای آن ارائه می‌شود. گاهی از سفرهای درون شهری به عنوان ارزان‌ترین نوع سفر یاد می شود، اما باید به یاد داشت که هر شهروند یا هر خانواده‌ای تنها یک یا 2 بار می‌تواند از جاذبه‌های شهر و منطقه خود بازدید کند، در حالی که رسالت اصلی متولیان گردشگری کشور، نهادینه‌کردن فرهنگ گردشگری به عنوان یکی از نیازهای زندگی انسان امروز است؛ توجه به این مقوله مهم، یعنی نهادینه کردن فرهنگ گردشگری می‌تواند تا اندازه‌ای در تبیین سیاست‌های کلان و برنامه‌های دراز‌مدت نهادهای متولی گردشگری موثر باشد.

از جمله راهکارهای دیگر می‌توان به فراهم ساختن زمینه‌ای برای رقابت تورهای گردشگری اشاره کرد. در این صورت هر کدام از تورها و آژانس‌ها با کاهش هزینه‌ها، امکان سفر را برای عده‌ای بیشتر فراهم خواهند ساخت. ‌گروه دیگری هم می‌گویند، زنگ‌های خطر برای صنعت گردشگری کشور در حال به‌صدا‌درآمدن است. کمی به اطراف دقت کنید، گرجستان، ترکمنستان، ارمنستان، دبی و... چند سالی است که گردشگران ایرانی و ذائقه آنها را بخوبی شناخته‌اند و تورهای گردشگری خود را برای این گنجینه گسترانده‌اند. هزینه ارزان تورها و تنوع ارائه خدمات از سوی آنها به گردشگران، همگی اثبات‌کننده این موضوع هستند، بدون تعارف موفق هم بوده‌اند. هر‌چند این موضوع چند وجهی است و صرفا نباید وجوه منفی آن را پررنگ کرد، اما تعادل و توازن در میزان اعزام گردشگران و ورود آنها، بسیار ضروری است. ‌همه اینها نشان می‌دهد باید برنامه‌های مختلف و متنوعی برای گردشگری و بویژه گردشگری ارزان داخلی داشت.

امروزه این صنعت به یکی از محورهای اساسی درآمد کشورها تبدیل شده؛ به همین دلیل رقابت جدی‌ای در این حوزه شکل گرفته است. تا دیر نشده و فاصله زیادی به وجود نیامده، بهتر است مسوولان برای این موضوع مهم فکری اساسی بکنند.

سامان عابری