جنگل‌ها، فیلترهایی برای جذب کربن

نتایج تحقیق شما در مقایسه با آنچه در گذشته و در تحقیقات بسیاری از دانشمندان دیگر دیده می‌شود به نظر متفاوت می‌آیند. آیا واقعا می‌توان گفت در بسیاری از مناطق جهان انبوه جنگل‌ها متراکم‌تر از گذشته شده است؟

البته وضعیتی که درخصوص جنگل‌های زمین دیده می‌شود در سراسر جهان یکسان نیست. در برخی مناطق نظیر آمریکای شمالی و برخی مناطق اروپایی پوشش جنگلی وضعیت بهتری نسبت به گذشته پیدا کرده است. دلیل اصلی این وضعیت نیز اتخاذ سیاست‌های جدی در زمینه حفاظت از جنگل‌هاست، اما در بسیاری از نقاط دیگر جهان و از جمله منطقه آمازون تراکم جنگلی در ظاهر بالاست، اما اگر نگاه کارشناسانه‌تری به این موضوع داشته باشیم متوجه می‌شویم وضعیت جنگل‌ها در این نقطه از جهان و اتفاقا برخی مناطق اروپایی چندان امیدوارکننده نیست. وقوع آتش‌سوزی‌های عمدی یا اتفاقی و نگاه تجاری برخی گروه‌ها به توسعه صنعت چوب ازجمله عوامل شکل‌گیری این وضعیت است، اما هر چه باشد جنگل‌های زمین به عنوان شش‌های سیاره مادر محسوب می‌شود. آنها مقادیر چشمگیری از ترکیبات کربنی را جذب می‌کنند و این فرآیند به انسان‌ها برای برخورداری از شرایط زندگی بهتر کمک زیادی می‌کند.

به طور کلی افزایش وسعت مناطق جنگلی یکی از سیاست‌های کلانی است که در بسیاری از کشورهای جهان بخصوص کشورهایی که همواره در معرض خشکسالی قرار دارند به کار گرفته می‌شود، اما در کشورهای زیادی نیز دیده می‌شود که تلاش اصلی کارشناسان روی افزایش تراکم پوشش جنگلی متمرکز شده است. این بدان معناست که در این نوع نگاه تلاش زیادی برای افزایش وسعت مناطق جنگلی نمی‌شود و در عوض اقداماتی در راستای بهبود کیفیت پوشش مناطق جنگلی می‌شود. این استراتژی در مناطق جنگلی که به هر دلیل دچار حریق می‌شوند بیشتر به کار گرفته می‌شود.

در گذشته نیز تحقیقات مشابه زیادی انجام شده است. علت آن هم اهمیت قابل توجهی است که جنگل‌های زمین برای ساکنان سیاره مادر دارند، اما شاید در کمتر پروژه تحقیقاتی نظیر آنچه ما انجام داده‌ایم مشخص شده باشد که پوشش جنگلی تا این حد بر جذب کربن زمین تأثیرگذار هستند. ما در این خصوص به سراغ داده‌های مستند و قابل اطمینانی رفتیم که سایر محققان و کارشناسان از گوشه و کنار جهان جمع‌آوری کرده‌اند. این داده‌ها بیشتر مربوط به کشورهایی می‌شود که بخش قابل توجهی از تراکم جنگلی زمین را در خود جای داده‌اند. به بیان دیگر می‌توان گفت نتایج تحقیقات ما تکمیل‌کننده آن چیزی است که دانشمندان تا پیش از این درباره عنصر بسیار مهمی به نام جنگل‌ها و تاثیر آنها در پایداری سیستم‌های زیست‌محیطی زمین به دست آورده‌اند.

هر آینده‌ای که در انتظار پوشش جنگلی سراسر زمین باشد به سیاست‌های کلی بستگی دارد که از سوی دولت‌ها اتخاذ می‌شود. اگر آنها به نقش مهم جنگل‌ها در تثبیت سیستم‌های زیست‌محیطی واقف شوند بدون شک آینده روشنی در انتظار شش‌های زمین خواهد بود. نگاهی به منطقه آمازون گویای آن است که در چند دهه گذشته به طرز گسترده‌ای از تراکم جنگلی آن کاسته شده است، هر چند در سال‌های اخیر نگاه‌ها تغییر کرده است.

استفاده از عکس‌ها یکی از بهترین راه‌ها برای رسیدن به نتایج مطمئن و قابل استناد است. ما در یک سال گذشته مقایسه‌های زیادی میان تصاویر دو دهه قبل و دوران فعلی بسیاری از مناطق جنگلی زمین انجام داده‌ایم. در بسیاری از این موارد مقایسه‌ای به روشنی دیده می‌شود که پوشش جنگلی متراکم‌تر از گذشته شده است.

بسیاری از دولت‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که برای داشتن اقتصادی پایدار و جلوگیری از وقوع بسیاری از حوادث و بحران‌های زیست‌محیطی چاره‌ای جز حفظ جنگل‌های خود ندارند. آمارهایی که ما در اختیار داریم نشان می‌دهند در مناطقی نظیر اروپا و آمریکای شمالی بر تراکم پوشش جنگلی زمین افزوده شده است. این وضعیت بخصوص در مناطق نزدیک به دریاچه‌ها بیشتر به چشم می‌آید. در مناطقی نظیر شرق اروپا نیز اقدامات گسترده‌ای در زمینه بهبود پوشش‌های جنگلی صورت گرفته است. اما مهم‌ترین نگرانی کارشناسان مربوط به آمازون می‌شود. در منطقه آمازون که بیشترین پوشش جنگلی زمین را دارد تراکم پوشش سبز به تدریج تثبیت می‌شود.