گوردختر دشتستان میراث هخامنشیان

در فاصله 2 کیلومتری جنوب تنگ ارم نیز جاده‌ای آسفالته از راه اصلی جدا می‌شود که باید وارد این جاده فرعی شد و به راه خود ادامه داد و پس از عبور از روستاهای «آقا میراحمد» و «کفتارو» به گردنه‌ای طولانی به نام «گردنه تخته» می‌رسیم که با سر بالایی‌ها و شیب‌های تند خود به جانب دشت پشت پر کشیده شده است. دشت پشت پر تا قبل از سال 1357 خالی از سکنه یکجانشین بود و آبادی در آن وجود نداشت، اما از بعد از انقلاب اسلامی و طی سال‌ها عشایر مورد نظر در این دشت یکجانشین شده و با خانه‌سازی روستای بزرگی را به وجود آورده‌اند.

در میانه دشت پشت پر بنایی تمام سنگی وجود دارد که در میان مردم محل به گوردختر شهرت یافته است. دلیل این‌که چرا این بنا به گوردختر معروف و خوانده می‌شود، به درستی معلوم نیست. بسیاری از مردم بر این باورند که این بنا آرامگاه دختر کورش، بنیانگذار سلسله هخامنشیان است. در حالی که گفته می‌شود این‌طور نیست. گوردختر اولین بار به وسیله «لویی واندنبرگ» باستان‌شناس شهیر بلژیکی در سال 1339 خورشیدی کشف شد. گوردختر که قدمتش به قرن هفتم یا ششم قبل از میلاد می‌رسد، از24 قطعه سنگ بزرگ تشکیل شده است که در سنگ‌ها سوراخ‌هایی تعبیه شده و سنگ‌ها با بست‌های آهنی به هم وصل شده‌اند.

برای وارد شدن به داخل آرامگاه می‌بایست از ورودی آن که با ابعاد 90 ×67 سانتی‌متر است، به طور خمیده گذشت و به داخل اتاق اصلی رفت. در انتهای اتاق و در کف آن، چسبیده به ضلع جنوبی یک گودی بیضی شکل در کف سنگ کنده شده که معلوم نیست به چه منظوری حجاری و تعبیه شده است. سقف آرامگاه به وسیله 2 تخته سنگ بزرگ پوشیده شده و بر بالای سقف سنگ دیگری به شکل نیمه‌استوانه که درون آن خالی است، قرار دارد و به طرز بسیار جالب و معماری خاصی حجاری و قرار داده شده است و در دو سر آرامگاه و در قسمت فوقانی بام 2 تخته سنگ بزرگ به شکل مثلث قرار دارد. پروفسور «واندنبرگ» عقیده دارد که گوردختر مقبره «چیش پش» دوم (640 ـ 675 ق‌.م) یکی از اجداد کورش سوم موسس سلسله هخامنشیان است. از آنجایی که گوردختر شبیه آرامگاه کورش است، گفته می‌شود آرامگاه کورش در پاسارگاد به تقلید از آرامگاه یکی از اجداد او یعنی «چیش پش» ساخته شده است. همچنین آرامگاه کورش که حدود یک قرن و نیم بعد از آرامگاه «چیش پش» ساخته شده، از لحاظ تکنیک و ابعاد بزرگ‌تر و پیشرفته تر از آن است و این خود بهترین دلیل بر قدیمی‌تر بودن آرامگاه گوردختر است.

محمدجواد فخرایی ‌‌/‌‌ جام‌جم دشتستان