این افراد بخصوص وقتی در معرض وزش باد قرار میگیرند و گرد و خاک و یا گرده گلها وارد مجرای تنفسیشان میشود دچار علائم شدیدتری میشوند. این مساله در صورت درماننشدن میتواند بر کیفیت زندگی مبتلایان تاثیر بگذارد و البته این مشکل تنها زندگی آنها را تحتتاثیر قرار نمیدهد، بلکه برای خانواده آنان نیز دردسرآفرین است. این بیماری، رینیت آلرژیک است که در گذشته به نام تب یونجه معروف بود و مردم عادی آن را با عنوان حساسیت فصلی میشناسند و یکی از مهمترین بیماریهای تنفسی به شمار میرود. گرچه رینیت آلرژیک شیوع نسبتا بالایی دارد ولی در همه افراد به یک شدت دیده نمیشود و از فردی به فرد دیگر با تظاهرات متفاوتی بروز میکند. معمولا علائم آن شباهت بسیاری به سرماخوردگی دارد و خیلیها این بیماری را با سرماخوردگی اشتباه میگیرند و اقدام به خوددرمانی میکنند. رینیت در اصطلاح به هرنوع التهاب بینی گفته میشود. این التهاب میتواند به شکل حاد یا مزمن باشد. رینیتها به طور کلی طیف وسیعی از التهابات بینی را شامل میشوند که میتواند درنتیجه تغییر یا دستکاری در مخاط بینی به وجود بیاید و منجر به بروز یک سری علائم مشترکی شود مانند رینیت دارویی یا رینیت آلرژیک. به طور مثال رینیت دارویی میتواند در اثر استفاده طولانیمدت از قطره بینی به وجود بیاید. ولی رینیت آلرژیک در نتیجه عکسالعمل بدن به یک ماده خارجی مثل گرده گلها یا گرد و خاک به وجود میآید که اصطلاحا به آن حساسیت گفته میشود.
علائم رینیت آلرژیک
بسیاری از افراد، رینیت آلرژیک را با سرماخوردگی به دلیل شباهت علائم بیماری اشتباه میگیرند این در حالی است که علت این دو عارضه کاملا با هم متفاوت است. در واقع سرماخوردگی در اثر عوامل ویروسی به وجود میآید و بعد از یک هفته علائم از بین میرود، در حالی که در بیماری رینیت آلرژیک که معمولا به شکل فصلی است فرد با شروع فصلی از سال مثل پاییز یا اواخر بهار با علائم خاصی مثل گرفتگی و آبریزش بینی، عطسه، خارش بینی و چشمها، اشکریزش، احساس پری در سر و سردرد و گاهی علائم گوارشی روبهرو میشود. اما همیشه رینیت به این شکل خودش را نشان نمیدهد، بلکه گاهی دیده شده برخی افراد از وجود علائم طولانی و دائمی رینیت شکایت دارند. آنها در مراجعه به پزشک سیر بیماری خود را اینگونه توصیف میکنند که مدتها پیش دچار سرماخوردگی شدهاند ولی با گذشت زمان نهتنها علائم بیماریشان کم نشده بلکه علائم روز به روز شدت پیدا کرده و حتی دچار مشکلات تنفسی و خستگی مفرط نیز شدهاند. همه این علائم نشان از یک سری عوامل محرک در محیط یا در بدن فرد دارد که باعث بروز این علائم طولانی شده و هرگز نباید از کنار این مشکل براحتی گذشت و فکر کنیم که این مساله به مرور زمان برطرف میشود چرا که همین به اصطلاح حساسیت ساده میتواند بر فعالیت اجتماعی افراد تاثیر گذاشته و باعث غیبتهای طولانی از محل کار یا تحصیل شود.
براساس آمارهای جهانی، شیوع رینیت آلرژیک روز به روز در حال افزایش است به طوری که نرخ رشد از 30 سال گذشته در حدود 20ـ 15 درصد گزارش شده است. برخی از محققان افزایش رشد این بیماری را وابسته به ورود تکنولوژی به زندگی مردم میدانند.
از فرش خانهها گرفته تا وسایل برقی مثل بخاری و کولر همه اینها میتوانند منابع ایجادکننده آلرژی در افراد باشند. به طور مثال کرکهای قالی محل مناسبی برای رشد قارچهاست یا کولر منبع ورود ذرات آلرژیزا به محیط زندگی میباشد. اگر شما از علاقهمندان به نگهداری از حیوانات در خانه هستید بد نیست بدانید پراکندهشدن کرک و موی حیواناتی مثل سگ و گربه در محیط زندگی یکی از عوامل تشدیدکننده آلرژی میباشد.
شاید برای شما هم جالب باشد که بدانید از مهمترین مکانها برای رشد موجودات ذرهبینی که نقش بسیار مهمی در ایجاد آلرژی دارد مکانهای مرطوب و به اصطلاح نمور و تاریک مثل زیرزمین است.
این موجودات ریز و موذی ـ که به نام علمی مایت معروفند ـ براحتی در همه جای خانه حتی در ملحفه رختخوابها نیز پراکنده میشوند و عامل ایجادکننده آلرژی دائمی بخصوص در کودکان هستند. علاوه بر اینها گرد و غبار خانه، دود سیگار، مواد شوینده، بزاق دهان و فضولات حیوانات خانگی و مواد غذایی مثل ماهی، تخم مرغ، خربزه، کیوی، توت فرنگی، بادمجان، لوازم آرایشی، رنگهای شیمیایی و... میتوانند از عوامل ایجادکننده آلرژی باشند.
حذف عوامل آلرژی زا بهترین راه پیشگیری
رینیت آلرژیک یک بیماری مزمن و عودکننده است بنابراین بهترین راه درمان آن کنترل محیط زندگی و حذف عوامل آلرژیزاست پس مصرف طولانیمدت داروهای ضد آلرژی به تنهایی نمیتواند به شما کمک کند. از این رو چنانچه به رینیت آلرژیک مبتلا هستید به شما توصیه میشود از قرار گرفتن در محیطهای پر گرد و غبار یا آلوده به دود سیگار پرهیز کنید. در روزهایی که هوا سرد است یا آلودگی هوا بالاست حتیالامکان از منزل خارج نشوید و در و پنجرهها را کاملا بسته نگه دارید.
برای جلوگیری از ورود ذرات آلاینده و گرد و غبار بهتر است از پنجرههای دوجداره استفاده کنید. استفاده از تهویههای مناسب نیز برای به حداقلرساندن میزان گرده گیاهان یا گرد و غبار در منزل و محیط کار کمک زیادی به کاهش علائم بیماری میکند.
فراموش نکنید که محیطهای مرطوب نقش مهمی در تشدید آلرژی دارند پس لازم است تا جای ممکن محیط زندگی خود را خشک و تمیز نگه دارید و در ضمن لوازم شخصی مانند حوله و ملحفهها را مرتب با آب گرم بشویید و کاملا خشک کنید.
اگر میخواهید دردسرهای ابتلا به رینیت را تحمل نکنید بهتر است از نگهداری حیوانات خانگی در منزل جدا خودداری کنید. لازم است بدانید حتی بقایای بدن برخی از حشرات مانند سوسک که به صورت پودر درمیآید میتواند در فضا پخش شود و باعث آلرژی شود.
از آنجا که استرس علائم آلرژی را در افراد مبتلا تشدید میکند بنابراین تا جایی که ممکن است آرامش خود را حفظ کنید.
در بعضی از فصول سال که آلرژی شما عود میکند بهتر است از رفتن به فضاهای سبز مثل پارک خودداری کنید. همچنین از خوردن مواد غذایی که از طبخ آنها مدتی گذشته و به اصطلاح به آن غذای مانده گفته میشود، پرهیز کنید چون هر چه غذا بیشتر بماند تخمیر بیشتری روی آن صورت میگیرد و در نتیجه این غذای مانده منبع مناسبی برای ایجاد حساسیت میباشد.
کنسروها و مواد غذایی حاوی مواد نگهدارنده، ترشیجات، ادویهها و برخی میوهها مثل خربزه، کیوی هم میتوانند حساسیتزا باشند، بنابراین بهتر است از مصرف چنین مواد غذایی حساسیتزایی خودداری کنید.
در نهایت باید تاکید کرد که افراد مبتلا به این بیماری هرگز نباید انتظار داشته باشند با یک یا 2 نسخه و با مصرف دارو کاملا بهبود یابند. داروها اگر چه لازم و کمککننده هستند ولی به تنهایی کارساز نیستند، بلکه باید مصرف دارو همراه با حذف عوامل آلرژیزا باشد.
دکتر مریم محمدی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم