هندوانه‌ای درمانگر در دل کویر

این چاله‌های سرسبز، در بین تپه‌های ماسه‌ای قرار دارند که راه رفتن از میان آنها سخت و طاقت فرساست و تا زانو در آن فرو می‌روی، اما در کمال شگفتی هندوانه‌هایی در سینه آن به عمل می‌آیند که هیچ‌گاه آبیاری نمی‌شوند، هندوانه‌هایی که شیرین و آبدار بوده و خواص دارویی کم‌نظیری دارند. سطح آب زیرزمینی در این منطقه بالاست به‌طوری‌که با کنار زدن ماسه‌های خشک، می‌توان ماسه‌های نمناکی را که حاکی از وجود آب است مشاهده کرد و این دلیل رویش این محصول پرطرفدار از حدود 300 سال پیش در این ناحیه است. کارشناس فرهنگی ـ اجتماعی شهرداری شهرستان آران و بیدگل در این باره به جام‌جم می‌گوید: حدود 400 چاله سنبک در منطقه کویری بیدگل وجود دارد که از این میزان 150 چاله قابل کشت است.

مهدی عباسیان در خصوص چگونگی تامین آب کشت دیم هندوانه در این منطقه می‌افزاید: در عمق یک متری از کف چاله‌های کویر به آب شیرینی می‌رسی که محصول آن هندوانه‌هایی بزرگ‌تر و پرآب‌تر از هندوانه‌های بازاری و بومی است. وی خاطرنشان می‌کند: در اواخر سال، زمین برای کشت، تسطیح و بذر هندوانه در آن آماده شده و اطراف آن با حفاظ توری برای جلوگیری از ورود حیوانات موذی محصور می‌شود. تنها یک ماه بعد، صیفی‌کاران برای برداشت هندوانه به محل باز می‌گردند.

عباسیان می‌افزاید: به دلیل خواص دارویی این محصول، کشاورزان رغبتی به فروش آن نداشته و برای مصرف خانواده خود از آن استفاده می‌کنند.

مهدی‌زاده یکی از کشاورزان مزرعه سنبک نیز با اشاره به این‌که در سال جاری علاوه بر کشت هندوانه و خربزه، کشت خیار و گیاه آلوئه‌ورا نیز در این مکان تجربه شده است، می‌گوید: برخلاف مزرعه‌های دیگر که پس از یک سال کشت، زمین به 2 تا 3سال استراحت نیاز دارد، در این مزرعه هر ساله و به طور متوالی محصولات کشاورزی کشت می‌شود و زمین فاقد آیش است. وی می‌افزاید: هندوانه مزرعه سنبک نه‌تنها ارگانیک است بلکه جنبه دارویی نیز دارد و پزشکان و متخصصان تغذیه آن را برای مصرف افرادی که مشکلات معده، سنگ کلیه و دیابت دارند، توصیه و تجویز می‌کنند.

مسعود عطارها، یکی از دوستداران و همیاران طبیعت نیز، منطقه چاله‌سنبک آران و بیدگل را یکی از بی‌نظیرترین مناطق بکر جهان معرفی کرده و می‌گوید: در سال 1385 طی ارتباط با سازمان ملل متحد، این مزرعه مورد توجه این سازمان قرار گرفت و طبق برنامه توسعه سازمان ملل در 2 مرحله از تسهیلات ویژه‌ای بهره‌مند شد.

این محصول از ویژگی‌های ممتاز و منحصربه‌فردی برخوردار است از جمله این‌که: در مقایسه با هندوانه‌های اصلاح نژاد شده که فروکتوز زیادی دارند و در بعضی افراد به علت عدم امکان جذب قند ایجاد سوءهاضمه، درد، نفخ و... می‌کنند، از قند و فروکتوز کمتری برخوردار است.

همچنین به علت دیواره ضخیم، دارای ماده فیبر بیشتری است و به عنوان ماده‌ای غنی از فیبر که عامل مهمی در تسریع حرکات دستگاه گوارش و ممانعت از یبوست و عوارض آن است،‌ کاربرد دارد. در این منطقه و در قدیم، 2 مرحله برداشت وجود داشت، یک بار در تیر و مرداد و مرتبه دوم در مهرماه که محصول مرحله دوم به علت وجود پوست ضخیم‌تر و نگهداری بهتر، برای شب یلدا نگهداری می‌شد.

این هندوانه به علت دارا بودن مقدار زیادی آنتی‌اکسیدان برای درمان بیماری‌های التهابی یا ورم مفاصل، روماتیسم و آرتروز زانوها مناسب بوده و پتاسیم بالای آن نیز در پیشگیری از بیماری‌های سرطان و زوال عقل موثر است.