حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
استرسهای بارداری
هندوانهای سربسته به نام بارداری
نازنین دیگر دارد از این وضع کلافه میشود، اما استرس و دلشوره یک لحظه او را رها نمیکند.
دائم از خودش سوال میکند: من وقتی نمیدانستم حاملهام استامینوفن خوردهام و موهایم را رنگ کردهام. شاید کارهای دیگری هم کرده باشم که مضر بوده است و یادم نمیآید. اگر کودکم صدمه دیده باشد چه؟ اگر دکتر نفهمد بچه مشکل دارد و به موقع اقدام نکنیم چه؟ اصلا مشکلات جنین، درمانی دارد؟ اگر فرزندم را از دست بدهم چه؟
این استرسها حتی در خواب هم رهایش نمیکند.
مادرش میگوید: باید میگفتند حاملگی مثل یک هندوانه سر بسته است نه ازدواج. در ازدواج تو مختصری در مورد طرف مقابلت میدانی، اما در بارداری تا بچه به دنیا نیاید، مطمئن نمیشوی که بچه سالم است و بدون مشکل به دنیا آمده است و تا قبل از آن، این نگرانیها طبیعی است، اما باید سعی کنیم آن را کنترل کنیم.
هر کسی که یکبار بچهدار شده باشد، استرسهای دوران بارداری را تجربه کرده است. شاید با تعدد دفعات بارداری این استرس کاهش یابد، اما همیشه نگرانی از سلامت فرزند و تواناییهای شخصی، مادران باردار را نگران میکند.
برخی بارداری و زایمان را یکی از بحرانهای سهگانه در زندگی زنان میدانند و معتقدند که حداقل به اندازه 2 بحران دیگر یعنی بلوغ و یائسگی اهمیت دارد.
نسترن فقیهی، روانشناس معتقد است وضعیت جسمی مادر در کنار تغییرات هورمونی و نگرانیهای ناشی از پدیدههای ناشناخته دوران بارداری این دوران را به پراسترسترین دوران زندگی زنان بدل میکند.
وی ادامه میدهد: گاهی در بارداریهای ناخواسته مادران غافلگیر میشوند و استرس ناشی از شرایط پیشبینی نشده شغلی، اقتصادی و حتی پذیرش نقش مادری بر استرس آنان اضافه میشود.
زنان معمولا در بارداری اول بیش از بارداریهای دیگر این استرسها را تجربه میکنند.
وی ترس از زایمان خصوصا زایمان طبیعی را یکی دیگر از استرسهایی میداند که مادران جوان با آن درگیر هستند.
فقیهی میافزاید: سخنانی درباره زایمانهای سخت طبیعی و عوارض آن که در میان محافل زنانه رد و بدل میشود و شایعاتی در مورد افتادگی مثانه و رحم و بریدگیهای عمیق هنگام وضع حمل در حالی که مادر بهوش است، بر این ترس دامن میزند. گرچه در برخی بیمارستانها بیحسی موضعی هنگام زایمان طبیعی صورت میگیرد که آن را به تجربهای شیرین و بدون درد بدل میکند، اما خیلی از مادران اطلاع درستی از این شیوه ندارند و خیلی از بیمارستانها نیز از این شیوهها استفاده نمیکنند.
جهشهای ژنتیک، سقط جنین و بیماریهای ارثی یکی دیگر از عوامل ترس مادران باردار است.
هرچه زن باردار حمایت خانوادگی و اقتصادی کمتری را شاهد باشد و احساس امنیت کمتری را تجربه کند وانگیزه بچهدار شدن ضعیفتر باشد، برای غلبه بر ترس قدرت کمتری دارد.
گسترش کلاسهای بارداری در سطح جامعه و آموزش مادران باردار برای غلبه بر استرس میتواند به بهبود وضعیت روانی مادران باردار کمک کند.
داشتن شبکهای از حامیان خانوادگی و دوستان، شرکت همسر خانم باردار در کلاسها و جلسات مشاوره قبل از بارداری و استفاده از راهنماییهای مشاوران خانواده برای غلبه بر استرسها، بارداری توام با آرامشی را برای مادران جوان ایجاد میکند.
شما همچنین میتوانید از تکنیکهای آرامسازی دعا، گوش دادن به قرآن و ذکرهای گوناگون که به آرامش کمک میکنند، استفاده کنید. سپردن جنین کوچک به دستهای توانگری که او را آفریده است و اکنون دارد در وجود شما به او شکل میدهد، شما را آرام خواهد کرد. در کنار وظایف تغذیهای و نرمشهای مورد نیاز دوران بارداری از مشورت پزشک خود نیز بهرهمند شوید.
نگرانی و تشویش شما تنها چیزی است که وضع را بدتر میکند و کودک شما به آن هیچ نیازی ندارد. اگر کودکی سالم میخواهید آرام باشید، زیرا:
افسردگی در حین بارداری بر رشد فرزندان تاثیر منفی دارد. افسردگی مادران در حین بارداری احتمال بروز مشکلات ادراکی و رفتاری را در فرزندان بیشاز 30 درصد افزایش میدهد.
تحقیقات نشان میدهد سطح بالاى استرسهاى روانى ـ اجتماعى در طول دوران باردارى خطر زایمان زودرس و در نتیجه تولد نوزاد با وزن کمتر از میزان طبیعى را افزایش مىدهد.
مطالعات نشان مىدهد میزان خطر زایمان زودرس در مادران تحت استرس 5/1 تا 2 برابر بیشتر است.
در مطالعهاى که روى 2 هزار و 828 مادر انجام گرفت معلوم شد احساس ناراحتى در مورد باردار شدن (ناشاد بودن از باردارى) و انکار حاملگى در طول باردارى توسط مادر (با جملاتى نظیر: مطمئن نبودم که باردارى را مىخواهم، نمىخواستم مردم بدانند که من باردار هستم، نمىدانستم که حامله شدم، نمىخواستم به باردار بودنم فکر کنم) روى وزن هنگام تولد نوزاد اثر منفى دارد.
درواقع مادرانى که نوزادان آنها وزن بسیار پایین داشتند (کمتر از 1500 گرم) بیشتر نارضایتى و ناراحتى از باردارىشان را داشتهاند.
تاخیر در رشد داخل رحمی جنین از دیگر مشکلاتی است که استرس مادر باردار به وجود میآورد.
استرسهاى دوره باردارى علاوه بر ایجاد عوارض در دوران باردارى و زایمان روى فرآیند رشد و تکامل ذهنى ـ روانى اثر سوء دارد و موجب اختلالات رفتارى در دوران کودکى مىشود. قرارگیرى در معرض استرس بویژه در اوایل باردارى، بر رشد و تکامل مغز جنین اثر نامطلوبى گذاشته و موجب ضعف در توانایىهاى زبانى (کلامى) و هوش عمومى مىشود. بعضى از مطالعات این اثرات را درازمدت و ماندگار توصیف کردند، ولى بررسىهاى بیشترى براى اثبات این موضوع لازم است.
افزایش فشار خون حاملگى، زجر جنینى، مشکلات سلامتى در سال اول زندگى شیرخوار، مشکلات و اختلالهاى رفتارى و هیجانى در 4 سالگى از دیگر عوارض داشتن استرس شدید در طول دوران بارداری است.
زهره زیارتی
گفت و گو
