نگرانی جامعه قرآنی از انتشار ترجمه‌های سطحی قرآن

این مرجع تقلید کشورمان با تأکید بر لزوم نظارت بیشتر بر ترجمه‌های قرآن کریم ابراز کرد: نظارت بر ترجمه باید با وسواس انجام شود، از کارهای تکراری در ترجمه پرهیز شود و کارگروهی برای رواج ترجمه به زبان‌های دیگر شکل گیرد.

اما این نگرانی‌ها در حالی است که هنوز در کشور مرجع رسمی و قانونی برای نظارت بر ترجمه‌های قرآن کریم وجود ندارد و تنها یک مرکز با نام «مرکز ترجمه قرآن» در قم فعالیت می‌کند که برای آن هم نقش نظارتی تعریف نشده است.

در همین رابطه حجت‌الاسلام محمد نقدی، رئیس مرکز ترجمه قرآن کریم در گفت‌وگو با «جام‌جم» ضمن اعلام این خبر که در بخش بین‌الملل نمایشگاه کتاب غرفه‌ای مستقل به ترجمه‌های قرآن کریم اختصاص خواهد داشت، درباره روند نظارت بر ترجمه‌های قرآن کریم توسط مرکز تحت مدیریتش ابتدا این جمله را عنوان می‌کند: «اگر از ما بخواهند، نظر می‌دهیم.»

حجت‌الاسلام نقدی ادامه می‌دهد: ترجمه‌های قرآنی که برای مجوز به ارشاد می‌روند برای ارزیابی به مرکز ما ارسال می‌شوند، اما نوع کار ما مشورتی و ارشادی است و نه ممیزی و ما به عنوان یک مشاور امین با ارشاد همکاری می‌کنیم.

رئیس مرکز ترجمه قرآن کریم معتقد است نمی‌توان کسی را از ترجمه قرآن نهی کرد، اما قطعا ترجمه شخصیتی دانشگاهی و حوزوی و صاحب علم مانند آیت‌الله مکارم شیرازی یا بزرگواران دیگر با ترجمه یک دبیر ساده کاملا متفاوت است.

علی موسوی گرمارودی هم که یکی از مترجمان کشورمان است این نوع نگاه حجت‌الاسلام نقدی به ترجمه قرآن را به گونه‌ای دیگر بیان می‌کند: من ترجمه را کاری هنری و تخصصی می‌دانم و هر فردی که شرایط ترجمه قرآن را داشته باشد، می‌تواند آن را ترجمه کند.

این مترجم قرآن تاکید می‌کند: من با تمام ترجمه‌های قرآن موافقم و هرکدام رنگ و جلوه خاص خود را دارد و تا آنجا که زبان فارسی پا برجاست، هر‌ فردی که شرایط ترجمه قرآن را داشته باشد، می‌تواند این کار را انجام دهد.

اما از سوی دیگر هستند کسانی که بشدت در این زمینه ابراز نگرانی می‌کنند از جمله استاد عزیزالله جوینی که معتقد است: متأسفانه هیچ‌گونه نظارتی روی ترجمه‌های قرآن انجام نمی‌گیرد و تقریباً اغلب ترجمه‌هایی که در این حوزه منتشر می‌شود، دارای مشکلات لغوی و معنایی است.

این استاد و پیشکسوت قرآنی کشورمان که تاکنون 2تفسیر قرآن کریم را به نگارش درآورده است، در توضیح بیشتر با اشاره به ترجمه سیدجلال‌الدین مجتبوی به ایکنا می‌گوید: این ترجمه در بیست و هشتمین دوره جایزه کتاب سال به عنوان اثر برتر شناخته شد، اما در همین اثر نیز در بسیاری از جملات، واژگان آیات قرآنی در معنی از قلم افتاده‌ است.

حجت‌الاسلام دکتر رضایی اصفهانی، دبیر انجمن علمی قرآن‌پژوهی حوزه علمیه قم و دبیر همایش ملی مترجمان قرآن هم در گفت‌وگو با «جام‌جم» ضمن بیان این که بسیــاری از مردم از طریق ترجمه با قرآن آشنا می‌شوند و نه با تفسیر، بر اهمیت ترجمــه تاکید می‌کند و می‌گوید: باید کمیته‌ای با حضور خود مترجمان شناخته شده و اهل فن در این رابطه ساماندهی شود تا جای برخی نظارت‌های سطحی را بگیرد و از چاپ ترجمه‌هایی با اغلاط بالا جلوگیری کند.

البته این نکته را هم باید یادآور شد که در حال حاضر مسوول نظارت بر چاپ قرآن (و نه ترجمه آن) سازمان دارالقرآن کریم است و شاید بتوان نظارت بر ترجمه‌های قرآنی را هم در همین سازمان انجام داد، گرچه تلاش ما برای گفت‌وگو با حاجی شریف، معاون سازمان دارالقرآن ثمربخش نبود.