تالاب بامدژ تالابی گمنام

به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، در صورت توجه هرچه بیشتر به تالاب بامدژ که در 40 کیلومتری شمال غربی اهواز قرار دارد، این تالاب می‌تواند منشأ اقتصادی و اشتغالزایی مهمی برای منطقه محسوب شود.

این زیستگاه آب شیرین تالابی 4 هزار هکتار وسعت دارد و در کنار روستاهای مزرعه، بامدژ، سادات طواهر، سید جاسم و همچنین سد شاوور، کانال توانا و خط راه‌آهن اهواز ـ اندیمشک قرار گرفته است.

علاوه بر این‌که عمده آب این تالاب از رودخانه شاوور تامین می‌شود، بالا بودن سطح آب‌های زیرزمینی، سنگینی بافت خاک، فرو‌افتادگی منطقه، بارندگی و جریان‌های سیلابی زمستانه و آب‌های برگشتی از زمین‌های کشاورزی از عوامل مهم پایداری این تالاب محسوب می‌شوند که در نهایت آب خروجی تالاب از شاخه‌ای به نام خارور عبور کرده و پس از گذر از کانال توانا به رودخانه دز می‌ریزد.

تالاب بامدژ چون به صورت مخزنی طبیعی سیلاب‌های زمستانی دز و شاوور را ذخیره و به تدریج به رودخانه دز تخلیه می‌کند، به همین دلیل نقش مهمی در کنترل وضعیت سیلابی و طغیانی رودخانه‌های دز و شاوور دارد.

 این تالاب از اوایل فروردین تا نیمه آبان‌ ماه دوره کم‌آبی خود را می‌گذراند؛ چرا که به دلیل بستن دریچه‌ها و آبگیری سد شاوور، آب ورودی به تالاب کاهش پیدا کرده و پساب‌های کشاورزی ورودی به تالاب نیز توسط زهکش خارور از آن خارج شده و بخش‌های حاشیه آن خشک می‌شود.

 از 134 گونه گیاهی تالاب بامدژ می‌توان به خارشتر خزری و ایرانی، ترنجبین، شیرین بیان، خارپنبه، شاه تره، گل گاوزبان، پونه، کُنار، تاج خروس، نی، گاگله و.. اشاره کرد.

حیات وحش این زیستگاه بخش اصلی تالاب را تشکیل می‌دهند؛ چرا که بیش از 40 گونه حیوانی شامل پستاندارانی همچون روباه، شغال، گرگ، کفتار، سمور، خفاش، خارپشت و... ماهیانی همچون کپور، شیربت،، بنی، حمری، بیاح و... خزندگان و دوزیستانی همچون قورباغه، وزغ، لاک‌پشت، جکوی، مار و... در تنظیم اکوسیستم بامدژ نقش دارند.

از بین 148 گونه پرنده بومی و مهاجر بیشترین سهم متعلق به خانواده چکاوکیان، حواصیلیان، مرغابیان و آبچلیکان است. اردک مرمری از گونه‌های در معرض خطر، چنگر، لیکو خوزی، باکلان، ماهی خورک، اگرت، چوپ پا، آبچلیک، بلبل و... ازجمله پرندگان آبزی و کنار آبزی این تالاب محسوب می‌شوند.

اگر چه قانون اساسی ایران، حفاظت از محیط زیست را یک وظیفه ملی عنوان می‌کند، اما در حال حاضر قانون خاصی درخصوص حفاظت از تالاب بامدژ وضع نشده و با این‌که سازمان آب و برق خوزستان و اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان حمایت از این تالاب را بر عهده گرفته‌اند، اما هیچ یک از این دو نهاد، با توجه به وظایف خود در جهت بهبود تالاب اقدامی انجام نداده‌اند، به همین دلیل عوامل مختلفی حیات این تالاب را تهدید می‌کند.

قرارگیری تالاب بامدژ در 40 کیلومتری اهواز به عنوان مرکز استان خوزستان و قرار گرفتن بین جاده ترانزیتی اهواز ـ اندیمشک و خط راه آهن خرمشهر ـ تهران، این تالاب فراموش شده را در موقعیت جغرافیایی خوبی قرار داده است.