میراث دایناسورها برای پرندگان

نتایج این تحقیق که در مجله اقدامات جامعه سلطنتی به چاپ رسید، تئوری قدیمی را رد می‌کند. محققان کشف کردند که حس بویایی طی دوره تکامل پرندگان قدیم افزایش یافته و میلیون‌ها سال قبل هنگام رقابت پرندگان با دایناسورها و گونه‌های قدیمی‌تر خانواده پرندگان به اوج خود رسیده است.

پیش از این تصور می‌شد رشد حس بینایی، تعادل و هماهنگی برای پرواز به قدری بوده که میزان رشد حس بویایی تحت تاثیر آن کمتر و نزولی بوده است، اما در کمال تعجب و پس از تحقیقات مشخص شد که در حقیقت در طول دوره تکامل دایناسورها و پرندگان، همانند حس بینایی و تعادل در پرواز، حس بویایی هم بهبود یافته است.

به منظور تطابق هر چه بیشتر مطالعات با تاریخ تکامل حس بویایی، تیم‌ محققان سی‌تی‌اسکن‌هایی از جمجمه دایناسورها و پرندگان منقرض شده جهت بازسازی مغز آنها تهیه کرد. این سی‌تی‌اسکن‌ها برای تعیین اندازه پیاز بویایی در مغز این مخلوقات استفاده شد. در میان پستانداران و پرندگان امروزی پیازهای بویایی بزرگ‌تر به معنای داشتن حس بویایی قوی‌تر است. البته مجسم ساختن اندازه بافت‌های مغزی از روی فسیل مغز به وسیله سی‌تی‌اسکن و نرم‌افزارهای کامپیوتری میسر شد. ادامه مطالعات جزئیاتی را نشان می‌داد که چگونه پرندگان حس بویایی‌شان را از دایناسورها به ارث برده‌اند.

قدیمی‌ترین پرنده جهان به نام «آرکائوپتریکس» حس بویایی خود را از دایناسور گوشت‌خوار کوچکی حدود 150‌میلیون سال قبل به ارث برده است. بعد از آن و در حدود 95 میلیون سال قبل اجداد تمام پرنده‌های مدرن امروزی توانایی بویایی به مراتب بهتری از قبل پیدا کردند.

اگر چه مقایسه حس بویایی حیوانات دنیای کهن با جانوران مدرن امروزی به طور کامل و جامع امکان‌پذیر نیست، اما محققان توانستند تا حدودی مقایسه مستقیم بین بعضی گونه‌ها داشته باشند به عنوان مثال حس بویایی «آرکائوپتریکس» مانند کبوتران امروزی بوده است.

پس اگر پرندگان قدیمی چنین حس بویایی قوی داشته‌اند چرا پرندگان امروز به دلیل حس بویایی ضعیف شهرت یافته‌اند؟ شاید به این دلیل باشد که معمولا انسان‌ها با پرندگانی نظیر کلاغ، مرغ، سهره و طوطی‌های اهلی سرو کار دارند و این پرندگان از حس بویایی قوی برخوردار نیستند.