دومین جشن نوروز در تهران

در این جشن بزرگ که با دعوت از روسای جمهور 20 کشور جهان و وزرای امور خارجه و گردشگری 10 کشور دیگر در تهران برگزار می‌شود قرار است روسای جمهور کشورهای مختلف جهان توجه بیشتر به این آیین باستانی را مورد بررسی قرار دهند.

کارشناسان معتقدند این که یک آیین بتواند حیات خود را بعد از هزاران سال حفظ کند نشان از پویایی و توانایی آن دارد. این نکته را شهباز یزدانی قائم‌مقام سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در امور بین‌الملل به زبان می‌آورد. به گفته او اکنون 400 میلیون نفر در جهان نوروز را جشن می‌گیرند. او می‌گوید: امروز نوروز در 51 کشور دنیا جشن گرفته می‌شود و در حوزه فرهنگی نوروز بیش از 400 میلیون نفر زندگی می‌کنند، بنابراین حوزه فرهنگی نوروز از اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است.

چهارم اسفند ماه 1388 نوروز در تقویم سازمان ملل متحد به عنوان جشنی جهانی به ثبت رسید. این ثبت جهانی در حالی بود که نوروز چندی قبل تر در فهرست جهانی میراث ناملموس یونسکو به عنوان یک میراث ماندگار بشری به ثبت رسیده بود. اتفاقی که در این مسیر 10 کشور ایران را همراهی کردند تا این میراث جهانی کشورمان به ثبت برسد.

اما این پایان کار نبود زیرا چندی نگذشت که به پیشنهاد ایران جشنی با حضور روسای کشورهای پیشنهاددهنده این میراث جهانی در ایران برگزار شد که نگاه جهانی را همراه خود داشت. هفتم فروردین ماه امسال روز جشن جهانی نوروز لقب گرفت تا اولین گام در مانایی بیشتر این میراث در این روز برداشته شود. روسای چندین کشور جهان به ایران آمدند تا نوروز ایرانی را در ایران جشن بگیرند. احمدی‌نژاد چند روز بعد از این جشن دستور ویژه‌ای را صادر کرد تا جشنی بزرگ‌تر و درخورتر برگزار شود. او در همین راستا و علاوه بر ارسال پیام تبریک برای روسای جمهور 20 کشور جهان و وزرای خارجه و گردشگری 10 کشور دیگر که به نوعی با میراث معنوی نوروز در تماس هستند از آنان دعوت کرد برای دومین جشن به ایران بیایند.

روسای جمهور ایران، افغانستان، عراق، تاجیکستان، ترکمنستان و نخست‌وزیر ترکیه مهمانان اصلی نخستین جشن نوروز بودند. جشنی که در بیانیه پایانی آن ایجاد دبیرخانه دایمی نوروز در ایران به ثبت رسید. در بیانیه پایانی جشن نوروز 89 و بند 12 آن پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران مبنی بر تاسیس دبیرخانه جهانی نوروز به تصویب رسید تا در مدت یکسال گذشته مقدمات ایجاد و شکل‌گیری این دبیرخانه در مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد تهران فراهم شود. براساس اعلام قرار است این دبیرخانه روز هفتم فروردین ماه سال آینده و همزمان با جشن دوم توسط رئیسان جمهور حاضر در این جشن افتتاح شود.

یکی دیگر از مواردی که در بیانیه جشن نخست بسیار به آن توجه شد هماهنگی دولت‌ها در پاسداشت این آیین بود. بر همین اساس قرار است در بیانیه پایانی جشن امسال برگزاری سالانه این جشن در یکی از کشورهای دارای میراث معنوی نوروز مورد توجه قرار بگیرد و نوروز سال 1391 نیز در یکی دیگر از کشورهای محدوده جغرافیایی ایران بزرگ برگزار شود. همچنین قرار است در سال آینده کشورهای حوزه فرهنگی نوروز بیانیه و منشور جهانی نوروز را به صورت مشترک تنظیم نموده و پس از ثبت در یونسکو نسبت به ثبت این منشور در سازمان ملل متحد نیز اقدام کنند.

نوروز تنها متعلق به محدوده جغرافیایی تمدن ایران بزرگ نیست و بر همین اساس و طبق دستور ریاست جمهوری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی موظف است تا جشن ویژه نوروز 1390را در 35 کشور جهان برگزار کند. بر اساس گفته شهبازی همزمان با برگزاری جشن جهانی نوروز جشن‌های نوروزی در استان‌های مختلف کشور بویژه استان‌های هم‌مرز با کشورهای همسایه نیز برگزار می‌شود. تهران نیز در این ایام خالی از جشن نوروز نخواهد بود تا بر همین اساس سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری در نقاط مختلف با برگزاری جشن‌های مختلف به معرفی این آیین کهن در میان اقوام مختلف کشورمان بپردازد. یکی از این جشن‌ها در تالار وحدت تهران برگزار می‌شود که طبق آن از روز هفتم فروردین به مدت یک هفته نمایشگاه بزرگ اقوام ایرانی برای بازدید عموم در این محل برگزار می‌شود.

مهدی نورعلیشاهی / گروه فرهنگ و هنر