دستفروش‌ها تبریز را قرق کرده اند

کریم حسین‌زاده دلیر، استاد دانشگاه تبریز در این باره معتقد است: بحث دستفروشی و پیدایش آن در تبریز به حدود سه‌چهار دهه قبل و از زمان مهاجرت بی‌رویه روستاییان از روستا به شهر برمی‌گردد.

وی افزود: این مهاجران که عمدتا جهت پیداکردن کار و تامین رفاه بیشتر به شهرها هجوم آوردند در مناطق حاشیه کلانشهرها سکونت یافتند و به شغل دستفروشی روی آوردند.

عضو هیات علمی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تبریز ادامه داد: همچنین پیدایش دستفروشی به پذیرش جامعه به لحاظ قواعد و قوانین و مقررات و... برمی‌گردد. به این صورت که باوجود اظهارات مسوولان آن‌طور که باید و شاید با این پدیده برخورد مناسب نمی‌شود و به قولی راحت‌ترین راه برای فرار از بیکاری رفتن به سوی دستفروشی است. با این حال، شهردار تبریز گفت، ماموران سدمعبر شهرداری در صورت مشاهده مظاهر سدمعبر نسبت به جمع آوری و برخورد با عاملان سدمعبر اقدام خواهند کرد.

این در حالی است که تعداد دستفروشان و فروشندگان عید نوروز به حدی زیاد است که نیازی به مشاهده ماموران سدمعبر شهرداری ندارد!

همچنین نوین معتقد است برای جمع‌آوری دستفروشان از معابر و خیابان‌ها و متمرکز کردن آنها در یک جا، مکان‌هایی از سوی شهرداری تعبیه شده تا هم معابر شهری اعم از پیاده‌روها، حاشیه خیابان‌ها و حریم میادین از حضور پرتراکم خریداران و فروشندگان در امان باشند و هم چهره شهر از وجود ناهنجاری‌ها و پدیده‌های زشت و ناخوشایند پاک شود اما همانطور که گفته شد این روزها تعداد دستفروشان به قدری زیاد است که حتی ایجاد این مکان‌ها به هیچ وجه جوابگوی جمع‌آوری و ساماندهی صدها دستفروش نیست.

دکتر حسین‌زاده در مورد راهکارهای مبارزه با این پدیده معتقد است: در شهرهای بزرگ شهرداری مسوول مدیریت شهری است و این نهاد مقررات خاصی نسبت به این مساله دارد.

اما داشتن مقررات یک سوی قضیه است و اجرای آن سوی دیگر قضیه. وی افزود: متاسفانه شهرداری‌های ما معمولا دارای مقررات هستند اما در اجرا و ساماندهی آن نواقصی دارند و در اغلب موارد به دلایل مختلفی چون فقر اقتصادی و نیز بیکاری اغلب دستفروشان از اجرای قوانین و مقررات چشم پوشی می‌کنند و ناخودآگاه این وضعیت و مشکلات ناشی از آن در جامعه قارچ گونه رشد می‌کنند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: هرچند مسوولان مربوط طبق قانون می‌توانند با این مساله برخورد کنند اما این راهکار اساسی حل مساله نیست چرا که با ایجاد ممانعت برای امرار معاش، دستفروشان به ناچار بساط خود را در جای دیگری پهن می‌کنند. پس راهکار اساسی و بنیادی ایجاد اشتغال و بهبود شرایط زندگی این قشر عظیم جامعه در سطح کلان و مدیریت کارا و مطلوب و اجرای مطلوب قوانین در سطح خرد است. یکی از کارشناسان با اشاره به معضلات ایجاد شده از پدیده دستفروشی گفت: یکی از معضلاتی که پدیده دستفروشی ایجاد می‌کند، معضل ترافیکی است. زیرا شهروندان به منظور خرید و یا تماشای اجناس در معابر کم عرض منطقه می‌ایستند و عبور و مرور را برای افراد پیاده و وسایل نقلیه عبوری مشکل می‌کنند.

وی افزود: همچنین دستفروشان با پهن کردن اجناس خود روبه‌روی مغازه‌ها کار و کاسبی را برای مغازه‌داران دشوار می‌کنند و این مساله سبب برخی درگیری‌های سطحی و لفظی بین دستفروشان و صاحبان مغازه‌ها می‌شود.

در میان قشر انبوهی از این دستفروش‌ها که به دلایل فقر مالی اقدام به فعالیت در این شغل می‌کنند عده‌ای نیز هستند که به رغم داشتن توان مالی کافی برای فعالیت در مغازه‌ها به دلیل زیاده‌خواهی ترجیح می‌دهند مغازه اجاره نکنند و همچنان در بیرون از مغازه و کنار خیابان‌ها به فعالیت کاری خود ادامه دهند و اینجاست که کم کاری و سهل‌انگاری سازمان شهرداری در کنترل این عده بیشتر هویدا می‌شود.

به هر حال همان‌گونه که گفته شد، شهرداری باید نه تنها در شب عید و روزهای پایانی سال بلکه در همه ایام سال برای ساماندهی دستفروشان تمهیدات اساسی بیندیشد تا نه کار و کاسبی دستفروش‌ها کساد شود، نه سد معبر ایجاد شود و نه کاسبی مغازه داران گرفتار کسادی گردد.