عقل وعشق ،شاخصه فرهنگ ایرانی

در ادامه بحث جهانی سازی این بار ما و جهانی شدن
کد خبر: ۳۸۶۲
به نظر آقای دکتر شعبانی ، جهانی شدن نتیجه تحول تاریخی مطامع غرب در پنج قرن گذشته است که به صورت نیرویی خلاق ، در گستره ای جهانی وارد شده است . او می گوید، با مهاجرت برخی از اروپاییان در قرن 19 ، امریکا بر غرب نیز مسلط شد. وی تنها راه مقابله با جهانی شدن را نوسازی بخشهایی از هویت اساسی مان می داند که نشانه موجودیت انسانی ماست . به عقیده او، ما می توانیم بدون ترس از جهانی شدن ، باتکیه بر خلاقیت، دست به انتخاب بزنیم.جهانی شدن ، در مفهوم امروزی ، برخاسته از روح مدنیت جهانگیر غربی است که از حدود اوایل سده 16 میلادی تکوین یافته و رفته رفته همچون نیرویی خلاق به عرصه جهانی وارد شده است . مبنا و منشا این فرایند، مطامع اقتصادی ملل غربی است که با تشکیل کمپانیهایی همراه بود.در قرن 18 ، انقلاب کبیر فرانسه روی داد و سپس با روی کار آمدن ناپلئون بناپارت ، مرحله ای از جهانی شدن اجرا شد. البته غرب از این موقعیت سود برد؛ زیرا به دنبال کشف نیروی بخار و افزایش توانایی های انسان و پیدایش سازکارهای جدید بود و برای توسعه و گسترش صنایع ، که فقط شامل صنایع نظامی نبود، تلاش می کرد. مثلا به جای این که فردی طی سه روز یک جفت کفش درست کند و همه کارهای تهیه کفش را به تنهایی انجام دهد، صنعتی شدن باعث تقسیم کار و افزایش تولید شد.این توسعه نیاز به دو چیز داشت :1 - یافتن منابع اولیه تولید2 - بازارهای فروش.بنابراین جهانی شدن در گستره وسیعی رشد یافت ؛ ولی تا آن وقت نه تنها اقتصاد میل به جهانی شدن داشت ، بلکه علم و فناوری هم مرزهای پیشرفت خود را پشت سرگذاشت . به تعبیر استاد مطهری سه چیز مرز نمی شناسد:1 - علم 2 - فناوری3 -فلسفه و دین.از قرن نوزدهم ، برخی از اروپاییان که به امریکا رفته و ترقی کرده بودند، رفته رفته تبدیل به قدرت عظیمی شدند؛ به طوری که این کشور در قرن بیستم بویژه در نیمه دوم این قرن ، تفوق مطلق خود را حتی بر منطقه ما اعمال کرد و غرب را نیز تحت سیطره خود درآورد.جهانی شدن اقتصاد به جهانی شدن علم و جهانی شدن فناوری انجامید. فناوری و ابزارهای ارتباطی - مثل تلفن - نتوانستند در محدوده سرزمین های خود بمانند. نیروهای استعماری به مدد این ابزارها ارتباطات خود را حفظ می کردند و می خواستند این ابزارهای ارتباطی در اختیار خودشان باشد. برای مثال انگیسی ها راه آهن را اختراع کردند و امروز همین راه آهن در هند و پاکستان و کشورهای دیگر وجود دارد. انگلیسی ها راه آهن را در شبه قاره هند احداث کردند و80 درصد آن برای منافع خودشان بود و البته فکر نمی کردند که روزی این شبه قاره استقلال بیابد و آنها منافع خود را از دست بدهند؛ این میراث اقتصادی در آنجا ماندگار شود و امروز هند به یکی از7 یا8 کشور قدرتمند اقتصادی بزرگ جهان تبدیل شود. جهانی شدن ، با سرعتی که داشت ، بیشترین تاثیر را در ابعاد فرهنگی گذاشت . صنعت چاپ در زمان صفویه به ایران آمد و سبب شد تا ما با فرهنگ دیگر ملل نیز آشنا شویم . به تعبیر مک لوهان ، امروزه دهکده کوچک جهانی به وجود آمده و با یک چشم به هم زدن می توان هفت بار دور جهان چرخید. دیگر اقتصاد عامل اساسی نیست . درست است که اقتصاد در بنیانگذاری و اصول جهانی شدن تاثیر دارد و امروز تلاش ملتها بر این است که هر چه بیشتر نفع ببرند؛ تا جایی که امروزه فرهنگ غرب مدعی تسلط تام بر جهان است و میخواهد وجوه ارزشی از جمله هنجارها و آداب و رسوم خاص خود را بر ملتهای دیگر تحمیل کند.این تفوق غرب که نخست به صورت گرانیگاه اقتصادی پدید آمد، حتی در بنیان های عقیدتی مردم تاثیر می گذارد و آنها را در معرض خطر قرار می دهد. غرب می گوید آنچه من می گویم ، درست است . امروز لهجه های محلی در حال خرد شدن هستند و زبان در حال تبدیل به یک زبان جهانی است . مثلا در مالزی ، نخبگان آن کشور به یک زبان جهانی تر روی آورده اند. در خود قاره اروپا نیز این خطر وجود دارد. مثلا آلمانی ها باید انگلیسی صحبت کنند و بعید نیست که تا50 یا100 سال آینده زبان انگلیسی تسلط تام پیدا کند و زبانهای ملی رنگ ببازند.تنها راه مقابله با جهانی شدن آن است که آن بخشهایی از هویت اساسی خود را که مبین موجودیت انسانی ماست ، نوسازی و بازسازی کنیم ؛ چنان که توان انطباق با چیزهای ماندگار را پیدا کند. فرض کنید وقتی مردم دنیا به استیک و هات داگ علاقه دارند، من باید متوجه باشم که معده ام به خورش قورمه سبزی عادت داشته و باید آن را به صورتی در بیاورم که به مزاج ما خوش بیاید.باید آداب و عادات و رسوم و مبانی اعتقادی خود را به نوعی با تحولات دنیای پیشرونده و حرکت کننده که مبتنی بر تسامح و تساهل و بلند نظری و اعتلا بخشیدن به زندگی و جهانی شدن است، سازگار کنیم.ایران سرزمینی است که اقوام آن از چند هزار سال قبل ، علاوه بر حضور فیزیکی ، در دنیا حضور فرهنگی داشته اند. عقل و عشق ، دو ممیزه تاریخی فرهنگ ایرانی است . این فرهنگ نه تنها ایران ، بلکه کل فلات ایران رادر بر می گیرد.در خلال این تاریخ چهار هزار ساله ، قدرت فرهنگی و خلاق و زایندگی سرشار ایرانی بوده که ما را پایدار نگهداشته ؛ و این تعارف نیست . ایرانی توان سازگاری با شرایط مختلف را دارد. ایرانی روح بلندی دارد و دنیا را از چشم قادر متعال می نگرد و زیبایی های دنیا را می بیند. ایرانی در هر زمینه ای حرفی برای گفتن دارد.هیچ ملت غربی یا شرقی به ایران چیزی یاد نداده است . ملتهایی که به کشور ما آمدند، در نهایت نه تنها ما را جزو خودشان نکردند؛ بلکه در فرهنگ ایرانی مستحیل شدند. ما نباید از جهانی شدن بترسیم ؛ زیرا قادریم همه آن چیزهایی را که به کارمان می آید، بگیریم و آن بخشی را که با روح ترقیخواهی ایرانی هماهنگ است ، انتخاب کنیم . ایرانی چون ظرفیت و توانش را دارد، آنچه را که گرفته ، از آن خود می کند و صبغه و نشان خودش را بر آن می زند. به همین سبب ، خلاقیت ایرانیان همواره فرهنگ ساز است . به نظر من اگر امروز سعدی از خواب 700 ساله اش بلند شود، ممکن است این تبلیغات در و دیوار را نفهمد؛ ولی می فهمد که اینها ایرانی اند، نه روسی . باید تلاش کنیم که سهم خود را از جهانی که با این سرعت در حال پیشرفت است ، به دیگران نسپاریم و جای خود را در این عرصه پیدا کنیم و نگذاریم دنیا ما را پشت سربگذارد.
newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها