همه‌ چیز درباره دستگاه تنفس

دستگاه تنفس وظیفه سازماندهی و نظارت بر عمل تنفس را بر عهده دارد. در فرآیند تنفس پس از دمیدن هوا از محیط اطراف، هوا وارد بدن شده و اکسیژن موجود در هوای تنفس شده استخراج و از طریق گردش خون به همه سلول‌های بدن می‌رسد و این در حالی است که از سوی دیگر محصولات جانبی ناشی از این فرآیند مانند دی‌اکسیدکربن از طریق بازدم از بدن خارج خواهد شد.

کد خبر: ۳۸۲۷۷۲

در اولین مرحله از فرآیند تنفس که همان استنشاق است، هوا از طریق بینی یا دهان وارد بدن می‌شود و در مرحله پایانی که در جهت عکس عمل دم انجام می‌شود، هوا از طریق بازدم از بدن خارج می‌شود. این دو فرآیند کاملا غیرارادی بوده و به صورت خود به خودی انجام می‌شوند.

در عمل تنفس مسیرهای جریان هوا که از بینی شروع شده و تا حلق، حنجره، نای، نایچه‌ها، نایژک و حفره‌های کوچک هوایی در ریه‌ها امتداد می‌یابند، نقش مهمی ایفا می‌کنند. اگرچه باید خاطرنشان ساخت که مهم‌ترین بخش عمل تنفس در ریه‌ها اتفاق می‌افتد که وظیفه جذب اکسیژن از هوایی را که پس از عبور از مسیرهای عبور جریان هوا به ریه‌ها می‌رسند بر عهده دارند.

در نهایت اکسیژن جمع‌آوری شده در ریه‌ها از طریق خون به دیگر قسمت‌های بدن منتقل خواهد شد. در نخستین مرحله از فرآیند تنفس هوا وارد حفره بینی شده و در این قسمت هوای ورودی به بدن گرم شده، تصفیه شده و همچنین بر میزان رطوبت آن افزوده خواهد شد. (البته می‌توانیم هوا را از طریق دهان نیز وارد سیستم تنفسی کنیم)‌ در مرحله بعدی، هوای ورودی پس از عبور از مجرای بینی وارد حلق یا گلو می‌شود.

در این قسمت لوزه‌ها همانند سدی در برابر هوای ورودی به گلو عمل کرده و موجودات مضر احتمالی در هوای ورودی را از بین می‌برند. سپس هوای ورودی از حنجره عبور می‌کند.

قسمت بالای حنجره که اپس‌گلوت یا نای‌بند نام دارد، بخش غضروفی است که وقتی غذا را می‌بلعیم مانع عبور غذا از حنجره خواهد شد. هوا پس از عبور از حنجره‌ وارد نای می‌شود.

در ادامه مسیر هوای ورودی از نای‌ها که وظیفه انتقال هوا به ریه‌ها و همچنین برگشت هوا از ریه‌ها را برعهده دارند، عبور می‌کند.

در داخل نایچه‌ها حفره‌هایی وجود دارند که نقش بسیار مهمی را در عبور هوا ایفا می‌کنند.

در قسمت قفسه سینه هر نای به دو نایچه تقسیم می‌شود که هریک از این نایچه‌ها نیز به شاخه‌های کوچک‌تری که نایژک نام دارند، منشعب خواهند شد.

جریان هوا پس از عبور از نایژک‌ها وارد حفره‌های کوچک ریوی می‌شود که ساختاری کشسانی و کیسه‌مانند دارند. تبادل‌ گازها در این قسمت انجام خواهد شد.

در این مرحله از فرآیند تنفس اکسیژن هوا از حفره‌های هوایی ریوی وارد جریان خون خواهد شد که از طریق گردش خون به همه بافت‌های بدن منتقل می‌شود.

در همین مرحله دی‌اکسیدکربن از جریان خون خارج و پس از عبور از مجاری هوایی ریوی در جهت عکس عمل تنفس و پس از عبور از همان مسیر از طریق فرآیند بازدم از بدن خارج خواهد شد.

هوای خروجی در مقایسه با هوای ورودی از سطح اکسیژن پایین و سطح دی‌اکسیدکربن بالاتری برخوردار است.

ما انسان‌ها در هر دقیقه حدود 15 تا 16 بار دم و بازدم انجام می‌دهیم و در این زمان حدود 5‌/‌5 لیتر هوا وارد ریه‌ها و از آنها خارج می‌شود.