آلودگی جان ماهیان کارون را می‌گیرد

ایران از طریق اروندرود و کارون می‌تواند کالاهای تجاری را توسط کشتی و به وسیله حمل و نقل دریایی که ارزان‌ترین وسیله حمل و نقل کالاست تا شهرستان اهواز و حتی شوشتر برساند و در عین حال کالاهای صادراتی ایران را از این شهرستان‌ها تا بنادر بین‌المللی خرمشهر و آبادان و بندر امام(ره) منتقل کند. این رودخانه در زمان قاجار به شدت مورد توجه انگلیس قرار گرفت و آنها که قبلا در رودخانه دجله و فرات سرویس کشتیرانی دایر کرده بودند، آن را از طریق رودخانه کارون تا شهرستان اهواز و حتی شوشتر نیز گسترش دادند.

قسمتی از رودخانه کارون به طول 90 کیلومتر که بین بندر قیر تا خرمشهر واقع شده و شامل مجموعه آب رودخانه‌های کارون و دز است، کارون بزرگ خوانده می‌شود و کشتیرانی فقط در همین محدوده از کارون امکان‌پذیر است.

این رود پس از عبور از مناطق کوهستانی و پر پیچ و خم در منطقه‌ای به نام گتوند وارد دشت خوزستان می‌شود.

امروز اما رودخانه کارون به واسطه اجرای طرح انتقال آب آن به استان‌های دیگر برای کشاورزی و صنعت از یک‌سو و مسائل زیست محیطی از جمله ورود پساب کشاورزی، فاضلاب شهری و بیمارستانی، رهاسازی پسماندها و... از سویی دیگر، به سمت نابودی در جریان است.

اجرای طرح‌های ساحل‌سازی و کم‌شدن عرض رودخانه و عدم اجرای طرح لایروبی کارون نیز از دیگر تهدیدات آن است. بر اساس مطالعات انجام شده 32 گونه ماهی در کارون زندگی می‌کنند که تقریبا شامل 18 درصد گونه‌های آب شیرین ایران است و این در حالی است که اکوسیستم گیاهی و جانوری رودخانه از جمله برخی ماهیان نیز به دلیل آلودگی بیش از حد در حال نابودی است و برخی گونه‌های جانوری آن در حال انقراض هستند. از آنجا که این رودخانه یکی از اصلی‌ترین منابع آب شرب خوزستان است، آلوده بودن آن، سلامت مردم این استان را نیز با خطر مواجه کرده است.

یک کارشناس محیط‌زیست و دبیر شورای پژوهشی اداره کل حفاظت محیط‌زیست خوزستان گفت: 70درصد آب شرب مصرفی استان از رودخانه آلوده کارون تامین می‌شود که در صورت بروز مشکل در سیستم تصفیه و پایین آمدن میزان کلر، این آلودگی به طور مستقیم به مردم منتقل می‌شود.

صغری رستمی با بیان این که فاضلاب‌های 3 منبع شهری، صنعتی و کشاورزی مهم‌ترین منابع آلوده کننده آب کارون هستند، افزود: این فاضلاب ‌ها در رودخانه کارون تخلیه می‌شود و آن را به شدت آلوده می‌کند. این آلودگی به حدی است که به مردم توصیه می‌شود از شنا کردن در برخی نقاط رودخانه پرهیز کنند. دبیر شورای پژوهشی محیط زیست استان خوزستان با بحرانی توصیف کردن آلودگی این رود گفت: با این که اداره کل محیط زیست استان در زمینه مهار آلودگی ناشی از فاضلاب‌ها، فعالیت‌های خوبی انجام داده ولی برخی واحدهای قدیمی هنوز به دلیل مشکلات اعتباری و قدیمی بودن فرآیند، فاضلاب خود را به طور مستقیم به رودخانه وارد می‌کنند.

رستمی با اشاره به اقدامات انجام شده توسط اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان به منظور حل معضل آلودگی آب کارون گفت: سازمان حفاظت محیط زیست موفق شده اولین شورای حفاظت کیفی رودخانه در کشور را برای رودخانه کارون به تصویب هیات دولت برساند. طبق این مصوبه با واحدهای آلاینده از طریق جریمه‌های زیست‌محیطی و براساس تعیین خروجی آلاینده‌ها، برخورد قانونی می‌شود.