قانون اساسی عراق و نقش مرجعیت دینی

نگاهی به تاخیر ایجاد شده در امضای پیش نویس قانون اساسی موقت عراق نشان می دهد منافع کوتاه مدت و زودگذر، گریبانگیر یکی از طرفهای اصلی تحولات سیاسی امروز عراق است.

کد خبر: ۳۷۷۵۱

برای فهم معضل فعلی عراق باید به این واقعیت اشاره کرد که شیعیان و اکراد در سراسر حاکمیت جابرانه صدام ، قربانیان اصلی سیاست خفقان آمیز و سرکوبگرانه رژیم بعث عراق بوده که قدرت خود را متکی به نفرات برگزیده عشایر بر کریت و قبایل همپیمان سنی مذهب آنها کرده بود.
با این حال ، رژیم صدام حسین را بیشتر باید به عنوان یک رژیم قبیله ای به حساب آورد تا رژیم سنی مذهب .
اگر چه اهل سنت بویژه روحانیون آنها بندرت مورد تعرض دستگاه های امنیتی بعثی ها قرار گرفتند.
اکنون در فضای پس از سقوط رژیم بعث ، شیعیان به عنوان بزرگترین ترکیب جمعیتی کشور که از حداقل حقوق سیاسی و اجتماعی و فرهنگی محروم بودند و همچنین اکراد عراقی که به طور مشابه ، مشمول مجازات سخت رژیم بعث قرار داشتند ، قاعدتا به دنبال احراز سهم شایسته ای از تقسیم بندی قدرت سیاسی در عراق هستند.
در این میان ، شعبه ای از اکراد ساکن در شمال عراق ، اساسا ، شیعیه مذهب هستند که به آنان «اکراد فیلی» اطلاق می شود همچنان که میان جمعیت ، «اتراک عراقی» موسوم به «ترکمن ها» ، شیعیان بیشترین درصد را تشکیل می دهند.
با این حال با توجه به این واقعیت سیاسی که دو حزب مهم اکراد عراقی اتحادیه میهنی و حزب دمکرات جزو اصلی ترین متحدان امریکا در این کشور محسوب می شوند ، قانون اساسی موقت ، به گونه ای نگارش یافته که علاقه مندی و تمایلات اکراد به برخورداری از خودمختاری نسبتا نامحدود را تامین می کند و در عین حال این توان را به آنان می بخشد که هرگونه اقدام دولت مرکزی برای بسط قدرت خود در 3 استان کردنشین شمال عراق را «وتو» کنند.
از این رو ، در این قانون ، عملا به یک اقلیت نژادی در عراق اجازه داده شده است که اجرای قانونی که اکثریت آن را تصویب کرده است ، ممانعت کند.
به هر حال ، با توجه به فاکتورهای وحدت بخش و محورهای پشتیبان و قوام بخش میان شیعیان و اکراد شمال عراق ، ضرورت برچیدن این اختلاف نظر به منظور جلوگیری از عرض اندام رقبای دیگر، اهمیت ویژه ای پیدا کرده است .
در همین مقطع ، انسجام و همبستگی شیعیان عراقی بویژه میان اعضای شیعی مذهب شورای انتقالی و الگوگیری و الهام آنان از مرجعیت دینی در نجف ، به منزله یک عنصر کلیدی و بنیادی در رقم خوردن تحولات سیاسی این کشور ، نمایان شد و شگفتی و بهت ناظران سیاسی و خبری را برانگیخت .