ضعف ورزش ایران در رشته‌های پرمدال

هرچند دوم شدن در بازی‌های آسیایی 2014، با توجه به زیرساخت‌های موجود در عرصه ورزش کشور و تفاوت‌های فاحشی که میان این زیرساخت‌ها و آنچه که در دو کشور کره جنوبی و ژاپن، به عنوان کشورهایی که قرار است در هدفگذاری اخیر رئیس‌جمهور از آنها عبور کنیم، وجود دارد اما همین که شخص اول دولت به عنوان بزرگ‌ترین حامی ورزش، دوم شدن در بازی‌های آسیایی را برای جامعه بزرگ ورزش هدف قرار می‌دهد، معنایش این است که باید فکری نو درانداخت و برنامه‌ای متفاوت تدوین کرد تا نسبت به تمام آن چیزی که تا الان به آن کم‌توجهی می‌شد، توجه بیشتری شود. در این میان شاید یکی از موثرترین گام‌ها، سرمایه‌گذاری بیشتر روی رشته‌های پرمدال باشد.

هرچند در همان مراسم تجلیل از مدال‌آوران گوانگجو، حمید سجادی معاون سازمان تربیت بدنی در گزارش اجمالی خود از شانزدهمین دوره بازی‌های آسیایی، با بیان این جمله که «سرمایه‌گذاری در رشته‌های پرمدال در حال به ثمر نشستن است»، از عملکرد کاروان ورزشی ایران تعریف و تمجید کرد، اما واقعیت این است که از 20 مدال طلایی که ما را در جدول توزیع مدال‌ها در مکان فاخر چهارم قرار داد، فقط 4 مدال را در رشته‌های پرمدال به دست آوردیم!

کسب تنها 4 مدال طلا از 233 طلایی که در رشته‌های پرمدال شنا، قایقرانی، دوومیدانی، تیراندازی، دوچرخه‌سواری و ژیمناستیک بازی‌های آسیایی گوانگجو توزیع شد، هم سهم ناچیز ورزش ما را از این رشته‌های پرمدال عیان می‌کند و هم نشانگر عدم توجه ما به این رشته‌هاست.

آنچه در زیر می‌آید، نگاهی است آماری به عملکرد ورزش ایران در رشته‌های پرمدال بازی‌های آسیایی گوانگجو و نحوه توزیع مدال‌های طلا در این رشته‌ها:

بدون مدال در شنا، شیرجه و واترپلو

پرمدال‌ترین رشته بازی‌های آسیایی، شنا، شیرجه و واترپلویی است که در بازی‌های گوانگجو 52 مدال طلا در آن توزیع شد؛ 52 طلایی که ما هیچ سهمی در آن نداشتیم، اما چین، ژاپن و کره جنوبی به عنوان کشورهایی که در جدول توزیع مدال‌ها بالاتر از ما ایستادند، 50 طلای آن را به گردن آویختند.

در شنا، شیرجه و واترپلوی بازی‌های آسیایی گوانگجو مجموعا 11 کشور صاحب مدال شدند، اما شناگران ما حتی در بردن یکی از 100 مدال نقره و برنز این رشته‌های آبی هم توفیقی به دست نیاوردند تا یکی از فاصله‌های اصلی ورزش ما با کشورهای مترقی شرق آسیا مشخص شود.

2 طلا از 50 طلای قایقرانی

قایقرانی از نظر ارزش مدالی با توزیع 50 مدال طلا در 5 رشته روئینگ، دراگون بت، کانو، کایاک و بادبانی بعد از شنا، شیرجه و واترپلو، پرارزش‌ترین رشته بازی‌های آسیایی به حساب می‌آید.

در قایقرانی بازی‌های گوانگجو مجموعا 18 کشور صاحب مدال شدند. 10 کشور طلا گرفتند و ایران با 2 طلا، در رده‌بندی این رشته در جای هفتم قرار گرفت. قایقرانان کشورمان در گوانگجو یک نقره و 2 برنز هم برای کاروان ایران به ارمغان آوردند و این در شرایطی بود که ورزش ایران تا پیش از این، هیچ گاه در قایقرانی بازی‌های آسیایی، مدالی به دست نیاورده بود.

این 5 مدال گویای این است که با این برنامه‌ریزی، اگر سرمایه‌گذاری‌ها در این رشته تداوم داشته باشد، می‌توان از دومین رشته پرمدال بازی‌های آسیایی، مدال‌های بیشتر هم کسب کرد.

2 طلا از 47 طلای دوومیدانی

دوومیدانی با 47 طلایی که در آن توزیع می‌شود در جدول رشته‌های پرمدال در مکان سوم است.

دوومیدانی ایران را می‌توان در بین رشته‌های پرمدال، موفق‌ترین رشته در کسب مدال نامید، چراکه دونده‌های کشورمان در 9 دوره از بازی‌های آسیایی موفق به کسب 9طلا، 11 نقره و 12 برنز شده‌اند، اما باز هم سهم ما از بردن مدال در هر دوره سهم زیادی از کل مدال‌های توزیع شده، نبوده است.

به عنوان مثال در همین بازی‌های آسیایی گوانگجو کارنامه دوومیدانی ایران با 2 طلا، 2 نقره و یک برنز مثبت ارزیابی شد، اما نباید فراموش کرد که این 5 مدال را از میان 144 مدال به دست آوردیم تا سهم مان از کل مدال‌ها کمتر از 5/3 درصد باشد.

بدون طلا در تیراندازی

تیراندازی همیشه جزو رشته‌های پرمدال بازی‌های آسیایی محسوب می‌شود.

در گوانگجو 44 مدال طلا بین قهرمانان تیراندازی توزیع شد که البته ما سهمی در بردن هیچ یک از این طلاها نداشتیم. با این حال همان 2 نقره و یک برنز هم خوشحال‌کننده بود، چراکه در تیراندازی هم مثل قایقرانی برای اولین بار در تاریخ، صاحب مدال شدیم تا مشخص شود می‌توانیم با فرصت‌سازی در این رشته، در دوره‌های بعدی بازی‌های آسیایی، بهره بهتری از جمع‌آوری مدال‌ها داشته باشیم.

بدون طلا در دوچرخه‌سواری

دوچرخه‌سواری هم به عنوان یکی از رشته‌های پرمدال در بخش‌های متنوعی چون پیست، جاده، کوهستان و BMX در مجموع 20 مدال طلا را از آن قهرمانان خود در بازی‌های آسیایی گوانگجو کرد که سهم ما از این تعداد طلا، حتی یک مدال هم نبود.

در میان رشته‌های پرمدال، دوچرخه‌سواری ایران بعد از دوومیدانی درخشان‌ترین کارنامه را به لحاظ کسب مدال در ادوار مختلف بازی‌های آسیایی دارد. دوچرخه‌سواران کشورمان از سال 1956 تا همین امسال در 10 دوره از بازی‌های آسیایی مجموعا 25 مدال (4 طلا، 8 نقره و 13‌برنز) به دست آوردند، اما هیچ تداومی در روند مدال‌آوری دوچرخه‌سوارانمان وجود نداشته است.

بدون مدال در ژیمناستیک

آخرین رشته پرمدال بازی‌های آسیایی ژیمناستیک است، اما فاصله ژیمناستیک ما با آسیا، همچون شنا به حدی زیاد است که شاید به این زودی‌ها مدالی از این رشته عاید ورزش ایران نشود.

البته دیگر کشورهای آسیایی هم توفیق چندانی در ژیمناستیک ندارند، چون چین به عنوان یکی از قدرت‌های برتر ژیمناستیک دنیا در بازی‌های آسیایی، نزدیک به 75 درصد از کل مدال‌های طلا را درو می‌کند. در گوانگجو چینی‌ها 15 طلا از 19 طلای ژیمناستیک را بردند تا کره‌جنوبی و قزاقستان هر کدام با بردن 2 طلا، تنها کشورهایی باشند که طلای ژیمناستیک گوانگجو نصیبشان شده است.

*‌*‌*‌

در هر حال کاروان ورزشی ما در گوانگجو با کسب 20‌مدال طلا در مکان چهارم بازی‌های آسیایی ایستاد، اما اگر ملاک را رشته‌های پرمدال قرار دهیم، با 4 طلایی که در قایقرانی و دوومیدانی به دست آوردیم، در جدول توزیع مدال رشته‌های پرمدال مکانی بهتر از نهمی، عاید ورزش ما نمی‌شود.

جدولی که در زیر آمده است، بخوبی جایگاه ورزش ما را در رشته‌های پرمدال نشان می‌دهد:

با نگاهی به این جدول می‌بینیم که کشورهای چین، کره جنوبی و ژاپن، تعداد زیادی از مدال‌های طلای خود را از رشته‌های شنا، قایقرانی، دوومیدانی و تیراندازی، دوچرخه‌سواری و ژیمناستیک به دست آورده‌اند.

این خود نشانه خوبی است برای این که مسوولان ورزش تکلیف آینده خود را بهتر بدانند، این که اگر می‌خواهیم شاهد جهش قابل توجه ورزش ایران در دوره‌های بعد باشیم، باید نگاهی ویژه‌تر از آنچه در قبل وجود داشت، روی این رشته‌ها داشته باشیم.