آب انبارها خاطره می‌شوند

هنر تزیین نمای خارجی این آب‌انبارها، بخصوص سردر ورودی آنها و در برخی موارد، انتخاب اشعار جالبی برای کتیبه بالای سردر، همگی نشان‌دهنده آن است که این بناها با بسیاری از ویژگی‌ها و روحیات ساکنان پیرامون خود، ارتباط نزدیک و مستحکمی‌ داشته ‌است.

به اعتقاد رضایی، از دلایل جمع‌آوری و نگهداری آب در آب‌انبارها می‌توان به مواردی چون جلوگیری از تبخیر آب در اثر تماس مستقیم با گرمای خورشید و جریان هوا ، فاسد شدن آب در هوای آزاد و گرم شدن آب به علت تابش نور خورشید اشاره کرد.

مردم ساکن بافت تاریخی یزد تا ده سال پیش از آب‌انبار 6 بادگیری یزد که روزگاری بالغ بر 2000 مترمکعب گنجایش داشته استفاده می‌کردند.

اکنون چند سالی است که فضای بین در ورودی تا گنبد و بادگیرهای این آب‌انبار تاریخی برای برپایی چادر حسینیه استفاده می‌شود. به همین دلیل داربست‌های آهنی سبز رنگی همواره برای نصب این چادرها برپاست که دید بادگیرها را برای گردشگران نازیبا کرده است.

مراسم عزاداری در این حسینیه 15 سال است که برگزار می‌شود، اما داربست‌ها از 3 سال پیش تاکنون منظر دید این بنای تاریخی را از بین برده است.

به غیر از وجود داربست‌های آهنی در اطراف گنبد و بادگیرها، جفای دیگری که به این بنا شده سرقت تاسیسات خارجی آن بوده است.

این آب‌انبار دو عدد شیر یا راه دسترسی به شیر آب‌انبار داشت که یکی برای استفاده مسلمانان و دیگری برای استفاده اقلیت مذهبی کار گذاشته شده بود. این شیرآب‌ها که از آلیاژ گرانقیمتی ساخته شده بودند، چند سالی است توسط اراذل و اوباش منطقه به سرقت رفته‌اند.

از سوی دیگر برخی از آب‌انبارهای یزد اکنون قابل استفاده نیستند ، به محلی برای جمع‌آوری زباله تبدیل شده است.

معاون حفظ و احیای اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد هم با تایید این مطلب گفت: آب‌انبارها در گذشته به منظور تامین آب آشامیدنی در سطح شهر و روستاها ساخته و با اختصاص وقفیاتی فعالیت کرده و اداره می‌شده ولی با تغییر روش زندگی در عصر جدید و خشک یا کم شدن آب قنات‌ها، بسیاری از آب‌انبارها از چرخه بهره‌برداری خارج شده‌اند.

نیک‌‌نژاد می‌افزاید: اگرچه هر ساله طبق برنامه چندین آب‌انبار در سطح استان مرمت می‌شود، اما به دلیل تعداد زیاد آنها به کمک دستگاه‌ها و مردم نیاز است.