زنگ زودهنگام فعالیت‌های انتخاباتی

با این مصوبه مجلس، انتخابات شوراها که قرار بود امسال برگزار شود به زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری یازدهم در سال 1392 موکول شد و همین مساله باعث شد تا امسال برای اولین بار یک سال بدون انتخابات را تجربه کنیم. با توجه به آشوب‌هایی که بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری دهم در کشور به وجود آمد، شاید اگر در سال 89 هم انتخابات دیگری برگزار می‌شد با توجه به شرایط خاص دوران تبلیغات، بر تنش‌های آن دوره افزوده می‌شد اما این فراغت یک ساله کشور از انتخابات، از این مساله جلوگیری کرد.

اما باوجود آرام شدن فضای کشور، برخی چهره‌ها و تشکل‌های سیاسی اصولگرا به فکر انتخابات بعدی که مربوط به انتخابات مجلس شورای اسلامی است و قرار است در زمستان سال دیگر برگزار شود افتاده‌اند و فعالیت‌هایی را برای این انتخابات آغاز کرده‌اند.

البته از چند ماه قبل، تشکل‌های باسابقه و سنتی اصولگرا از جمله جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دیدارها و مذاکرات مشترکی را آغاز کردند که هنوز هم ادامه دارد اما هدف از این دیدارها، برطرف کردن اختلافات موجود میان اصولگرایان و همگرایی بیشتر در این جریان عنوان شد. در هفته‌های اخیر جنب‌وجوش‌های بیشتری در جریان اصولگرایی به چشم می‌خورد که بارزترین آنها نشستی است که میان رئیس‌جمهور و 30 نفر از چهره‌های مطرح اصولگرا در پاستور برگزار شد. اگرچه خیلی از کارشناسان، برگزاری این نشست را در راستای تلاش‌های رئیس‌جمهور برای هماهنگی بیشتر در آستانه اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها دانسته‌اند اما برخی نیز از اهداف انتخاباتی این نشست صحبت کرده‌اند.

شاید یکی از اولین تاییدهای رسمی درخصوص فعالیت انتخاباتی اصولگرایان مربوط به اظهارات چندی قبل محمدرضا باهنر بود که در نشست خبری با خبرنگاران بیان شد. باهنر در این نشست که در دفتر مرکزی جامعه اسلامی مهندسین برگزار شد در جواب سوالی مبنی بر این‌که آیا فعالیت‌ها، برای حضور در انتخابات از الان زودهنگام نیست، گفت: اگر فضای کشور همیشه انتخاباتی باشد، به نفع کارهای اجرایی و پیشرفت نخواهد بود اما احزاب غیر از انتخابات کار دیگری ندارند و توصیه ما به مسوولان اجرایی و کشوری این است که وارد بحث انتخابات نشوند و در کنار آنها احزاب به عنوان حق خود می‌توانند کارهایی در این زمینه انجام دهند.

باهنر در آن نشست، علت آغاز فعالیت‌های انتخاباتی اصولگرایان را شروع فعالیت‌هایی در جریان رقیب عنوان و تاکید کرد فعالیت‌های آغاز شده صرفا برای مجلس نهم نیست.

اظهارات باهنر درخصوص این‌که احزاب به غیر از انتخابات کار دیگری ندارند منطقی به نظر می‌رسد اما نکته‌ای که در این میان وجود دارد این است که در کشور ما به دلیل نبود احزاب قوی و تاثیرگذار، فعالیت‌های انتخاباتی، غالبا فردمحور است و این نگرانی وجود دارد که با شروع این فعالیت‌ها، سایر امور کشور تحت‌الشعاع قرار ‌گیرد.

2 سال قبل و حدود 8 ماه مانده به انتخابات ریاست‌جمهوری دهم، رهبر انقلاب در دیدار هزاران نفر از دانش‌آموزان و دانشجویان در همین زمینه فرمودند: مسائل مربوط به انتخابات بویژه حضور پرشور مردم در آن، در همان ایام نزدیک به انتخابات بسیار مهم است اما عده‌ای با عجله از حالا مباحث انتخاباتی را شروع کرده‌اند که این فعالیت‌های زودهنگام انتخاباتی موجب منحرف شدن ذهن‌ها از مسائل اصلی، مشغول کردن افراد به یکدیگر و برخی بدگویی‌ها می‌شود و این به ضرر مصالح کشور است.

اگرچه این سخنان رهبری درخصوص انتخابات ریاست جمهوری بود و شاید بعضی معتقد باشند که انتخابات ریاست‌جمهوری از لحاظ شکلی با انتخابات مجلس بسیار متفاوت است، اما بعضی نکات آن از جمله این‌که با انتخابات زودهنگام، ذهن‌ها از مسائل اصلی کشور منحرف می‌شود در هردو مورد صدق می‌کند و باید در این موارد بسیار مراقب بود. همین مسائل باعث شده ‌است تا انتشار اخبار مربوط به آغاز فعالیت‌های انتخاباتی در میان اصولگرایان با واکنش‌های مختلفی از سوی برخی اعضای همین جناح روبه‌رو شود. این واکنش‌ها طیف گسترده‌ای را شامل می‌شود، به طوری که برخی از فعالان سیاسی از آن به عنوان راه افتادن یک جنگ داخلی یا راه رفتن در میدان مین یاد کرده‌اند و در آن سوی طیف هم بعضی‌ها، مضرات این گونه فعالیت‌ها را نفی کرده‌اند.

محمدحسین صفارهرندی، وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی یکی از تندترین مواضع را داشته است. البته او در اظهارنظر خود به انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم اشاره کرده و گفته است: عده‌ای که از هم‌اکنون برای انتخابات ریاست‌جمهوری 3 سال بعد شال و کلاه کرده‌اند، باید بدانند که نتیجه کلید زدن زودهنگام انتخابات در کشور، راه افتادن جنگ داخلی است.

پرویز سروری، عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس هم با اعتقاد به این‌که تبلیغات و فعالیت‌های انتخاباتی زودهنگام مضر است، جبهه اصولگرایان را نیازمند منشوری در راستای سازماندهی جریان‌ها و رفتارهای نیروهای خود دانسته است.

او با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب پیرامون مطرح شدن مباحث انتخاباتی زودهنگام ریاست جمهوری دهم و آثار نگران‌کننده پس از آن، افزود: تبلیغات زود هنگام باعث می‌شود که حرکت این جریان از مسیر اصلی خود خارج شود و جامعه را سیاسی زده کند.

به گزارش ایسنا، این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، تدوین منشوری برای سازماندهی جریانات، افراد، احزاب و گروه‌های جبهه اصولگرایی را ضروری دانست و گفت: این امر برای ارائه خدمات بهتر و برداشتن موانع پیش رو و ترمیم گفتمان اصولگرایی لازم است. مطرح شدن بحث انتخابات مجلس نهم، زود و عجولانه است.

محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام هم ‌در ارزیابی از فعالیت تشکل‌های سیاسی برای انتخابات مجلس نهم گفته است: فعالیت‌ از الان زود و عجولانه است؛ چرا که امروز نیاز به وحدت و همبستگی برای ایستادگی ملی داریم، لذا وحدت باید برای این باشد که بتوانیم از تحریم‌ها و تهدیدها عبور کنیم، همان طور که تا به حال بخوبی عبور کرده‌ایم. وی توصیه کرده است همه گروه‌های سیاسی با هم پیرامون قانون و رهبری وحدت کنند و در مقابل تحریم‌ها و تهدیدها ایستادگی داشته باشند. وی با بیان این‌که در فضای فعلی کسی محدود نشده است و همه جناح‌ها و افراد می‌توانند در چارچوب قانون فعالیت کنند، تصریح کرد: اگر این طور نباشد، نشاط سیاسی در کشور از بین می‌رود، پس همه باید بتوانند در چارچوب قانون به فعالیت‌های سیاسی‌شان ادامه دهند. با این وجود غلامعلی حدادعادل رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس نظر دیگری دارد. وی در این خصوص معتقد است که آغاز فعالیت‌های انتخاباتی برای مجلس نهم زودهنگام نیست و از حالا باید مقدمات انتخابات فراهم شود.

در این میان افرادی هم هستند که به صورت صفر یا صد به قضیه نگاه نمی‌کنند و فعالیت انتخاباتی اصولگرایان را به شرط لحاظ شدن برخی مسائل، امری مطلوب می‌دانند.

به عنوان مثال، حمیدرضا ترقی، عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی این مساله را که احزاب در جلسات درون گروهی خود به مساله انتخابات بپردازند امری طبیعی می‌داند اما معتقد است که مطبوعات نباید آن را به مساله روز مردم تبدیل کنند و فضای کشور را قبل از زمان آن انتخاباتی کنند.

وی در تحلیل خود از فعالیت‌های زودهنگام انتخاباتی در گفت‌وگو با ایلنا با بیان این‌که مهم‌ترین کار احزاب سیاسی در کشور برنامه‌ریزی برای انتخابات آینده است، تصریح کرد: با توجه به این‌که ما تقریبا هرسال یا هر 2 سال یک انتخابات داریم به طور طبیعی فعالیت‌های قبل و بعد از انتخابات احزاب را به یکدیگر متصل می‌کند.

با توجه به اظهارنظرهای مختلف و همچنین بررسی تجربه کشورهای مختلف که سابقه بیشتری در آزمایش مدل‌های مختلف دموکراسی دارند به نظر می‌رسد که راه‌حل موضوع آغاز زودهنگام فعالیت‌های انتخاباتی در کشور ما، همان راه‌حلی باشد که تمام فعالان سیاسی هم بر آن واقفند اما به‌‌رغم این وقوف، به خاطر مشکلات گوناگون تاکنون در کشور ما عملی نشده است.

این راه‌حل چیزی نیست جز وجود احزاب قدرتمند و با برنامه در کشور که به طور مستمر به کادرسازی و بررسی امور مختلف مشغول باشند. مطمئنا اگر چنین فعالیت‌هایی به عنوان یک وظیفه معمولی و دائمی در دستور کار احزاب قرار داشته باشد و این‌گونه نباشد که با نزدیکی به فصل انتخابات، فعالیت احزاب آغاز و با عبور از انتخابات، این فعالیت تعطیل شود دیگر با پدیده‌ای به نام آغاز زودهنگام فعالیت‌های انتخاباتی مواجه نخواهیم بود.

حسین نیک‌پور / گروه سیاسی