بهانه‌ای برای فشار بر چین

تلفات غیرنظامی کره جنوبی در حمله روز سه‌شنبه با کشف اجساد 2 کارگر ساختمانی در روز پنجشنبه گذشته به 4 تن رسید. در گلوله باران جزیره یون پیونگ توسط ارتش کره شمالی همچنین 2 سرباز کره جنوبی کشته شدند. دامنه تخریب و تلفات در کره شمالی که پس از این حمله هدف 80 گلوله توپ ارتش کره جنوبی قرار گرفت هنوز مشخص نشده است. با این درگیری همه بازارهای بورس در شرق آسیا و حتی فراتر از آن در اروپا و ایالات متحده لرزید و نگرانی از تشدید تنش‌ها بین دو کره و مداخله قدرت‌های فرامنطقه‌ای در آن موجب شد کارشناسان از احتمال سقوط بیشتر بازارهای بورس سخن بگویند.

دولت باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات متحده در اقدامی مغایر با آرام‌سازی شرایط در شبه‌جزیره کره یک روز بعد از این درگیری از اعزام ناو هواپیمابر جورج واشنگتن و کارگروه همراه به دریای زرد خبر داد. دلیل ظاهری برای اعزام این ناوگروه شرکت در رزمایش مشترک با کره جنوبی اعلام شده و آمریکایی‌ها ادعا کرده‌اند این مساله ربطی به مناقشه اخیر دوکره ندارد.روزنامه نیویورک تایمز همان روز اعلام کرد اگرچه حوزه زمانی برگزاری این رزمایش در دیدار ماه ژوییه مقامات ارشد نظامی 2 کشور اواخر ماه نوامبر تعیین شده بود اما پس از حمله توپخانه‌ای کره شمالی به همسایه جنوبی‌اش 2 کشور تصمیم به برگزاری این رزمایش در دوره زمانی 28 نوامبر تا اول دسامبر گرفتند.چین در همان زمان اعلام کرده بود با حضور ناو هواپیمابر جورج واشنگتن در دریای زرد که بین چین و شبه‌جزیره کره قرار گرفته، مخالف است و آن را تهدیدی برای امنیت ملی خود می‌داند اما آمریکا بر تصمیم خود در این زمینه پای فشرد.

بسیاری از مردم کره جنوبی نگران درگرفتن منازعه‌ای تمام عیار بین دو کره هستند. این دغدغه به ویژه در سواحل غربی کره که درگیری اخیر در آنجا رخ داد محسوس‌تر است. دولت در این مناطق آماده‌باش نظامی اعلام کرده و همگام با تعطیلی بنادر از تردد در برخی نقاط ساحلی جلوگیری می‌شود.اوباما روز پنجشنبه در مصاحبه با بخش خبر شبکه ABC اعلام کرد آمریکا متعهد به حمایت نظامی از کره جنوبی است. این کشور به توافقنامه امنیتی دو کره اشاره و از آن به عنوان سنگ‌بنای امنیت در اقیانوس آرام یاد کرد و کره شمالی را تهدیدی جدی و همیشگی خواند که باید فکری برایش اندیشیده شود.

با وجود چنین حمایتی بود که لی میونگ باک، رئیس‌جمهور کره جنوبی و حزب حاکم گرند نشنال پارتی (GNP) مترصد اتخاذ مواضعی سرسختانه در برابر همسایه شمالی خود است. این حزب در واقع بازمانده دیکتاتوری نظامی کره است که در دوران جنگ سرد سر برآورد.

کره شمالی اصرار دارد حمله سه‌شنبه گذشته در واقع عملیاتی تدافعی بوده است؛ این کشور ادعا دارد نیروهای عامل در رزمایش نظامی گسترده کره جنوبی در دریای زرد با شلیک گلوله به سوی قلمروی این کشور زمینه‌ساز این حمله بوده‌اند.

کره شمالی هرگز خطوط ترسیم شده مرزی بین دو کره در دریای زرد را نپذیرفته است؛ این خطوط توسط کارگروهی به رهبری ایالات متحده پس از پایان جنگ دو کره در سال 1953 تعیین شد.

پیونگ یانگ در سال 1999 از علامت‌گذاری قلمروی آبی بین دو کره خبر داد که البته به بروز درگیری‌های خونین بین دو کره منجر شد. در جریان درگیری‌های دریایی بین دو طرف، ده‌ها سرباز کشته شدند. این درگیری‌ها سال 2002 و همچنین سال 2009 درست یک شب قبل از ورود اوباما به کره جنوبی برای اولین دیدارش از جنوب شرق آسیا تکرار شد. اوایل سال جاری و با غرق شدن یک فروند شناور نظامی کره جنوبی در آب‌های مورد اختلاف دو کره بود که واشنگتن سعی کرد به مناقشه دو کشور دامن بزند. اکنون و با بروز درگیری‌های تازه، ایالات متحده سعی دارد از آن به مثابه ابزاری برای اعمال فشار بر چین استفاده کند. اوباما با آغاز درگیری بین دو کره از چین خواسته به کره شمالی یادآوری کند این کشور هم ملزم به رعایت قوانین بین‌المللی است. کرولی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا ساعاتی بعد از درگیری سه‌شنبه گذشته در برابر خبرنگاران قرار گرفت تا یادآوری کند «چین بر کره شمالی نفوذ دارد و به همین جهت جامعه بین‌المللی از پکن انتظار دارد از این نفوذ برای مهار پیونگ یانگ استفاده کند».برای چین اعمال فشار بر کره شمالی به معنای قطع کمک‌های بلاعوض به این کشور فقیر و توصیه به کوتاه آمدن در برابر مطالبات آمریکا است. کره شمالی برای دهه‌ها تحت تحریم‌های ایالات متحده و متحدانش بوده و به همین دلیل چین به بزرگ‌ترین تامین‌کننده نیازهای این کشور تبدیل شده است.

جناح‌های جنگ‌طلب آمریکا درگیری‌های اخیر را به گونه‌ای پوشش می‌دهند که گویی چین مسبب منازعات دو کره است. واشنگتن پست روز چهارشنبه در سرمقاله خود به کاخ سفید و متحدانش توصیه کرده بود پکن را ملزم به اعمال فشار بر حاکمیت پیونگ یانگ و توقف رفتارهای پر خطرش کند.

جان بولتون، نماینده آمریکا در سازمان ملل در دوران ریاست جمهوری جورج بوش، رئیس‌جمهور پیشین این کشور در این زمینه به USA Today گفت: تهدید کره شمالی تا زمانی که حاکمیت این کشور مضمحل نشده به قوت خود باقی است. او افزود: باید فشارها بر این رژیم افزایش یافته و به طور کامل منزوی شود اما در این بین تنها چین است که می‌تواند به مهار پیونگ یانگ کمک کند.

نگرانی از واکنش زیاده از حد آمریکا به مناقشه شبه ‌جزیره کره و ورود قدرت‌های فرامنطقه‌ای به آن موجب شد زبیگنیو برژینسکی ، مشاور امنیت ملی سابق آمریکا در یادداشتی که در تایمزمالی منتشر شد به دولتمردان واشنگتن توصیه کند از در پیش گرفتن سیاست خصمانه در برابر چین اجتناب ورزند و به یاد داشته باشند رویارویی واشنگتن و پکن به نفع دوکشور نیست. او از اوباما خواست با هو جین تائو، همتای چینی‌اش تماس بگیرد و موضوع را از منظر دغدغه‌ای مشترک بررسی کند.

کاخ سفید روز پنجشنبه گذشته اعلام کرد اوباما طی روزهای اخیر با هو تماس می‌گیرد اما تصمیم اوباما برای اعزام ناو هواپیمابر جورج واشنگتن به دریای زرد نشان می‌دهد کاخ سفید ترجیح می‌دهد در مسیر رویارویی با چین گام بردارد.

منبع: گاردین 
مترجم: رضا سادات