حیات سرای دلگشا نیازمند اقدامی عاجل است

 حسن محسنی روز شنبه در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: مالک حکم قطعی رابرای تخریب سرای دلگشا در دست دارد که طبق آن هر کس مانع از تخریب این بنا شود، ازطریق مراجع قضایی دستگیر می شود.

وی با بیان اینکه سرای دلگشا با حکم دیوان عدالت اداری از فهرست ملی آثار تاریخی خارج شده است، گفت: از آنجایی که این اثر در حریم بازار تهران قرار دارد و بازار تهران به طور کلی ثبت ملی است، دیوان عدالت اداری پیش از صدور رای در این باره، باید استعلام کارشناسی از سازمان میراث فرهنگی می گرفت.

محسنی افزود: دیوان عدالت اداری با نگاه غیرتخصصی با این اثر برخورد و آن را از حریم بازار جدا کرده، در صورتی که این بنا بخشی از مجموعه بازار تهران است که در فهرست آثار ملی ثبت شده است.

سخنگوی سازمان میراث فرهنگی در مورد روند خروج سرای دلگشا از فهرست آثار ملی و تخریب آن توضیح داد: بحث سرای دلگشا از 2 سال پیش بصورت جدی مطرح بود؛ مالک از حدود یک سال و نیم پیش با مراجعه به دیوان عدالت اداری موفق به کسب رای دیوان برای خروج این اثر از فهرست آثار ملی کشور شد.

محسنی با بیان اینکه این رای قطعی بود، افزود: مالک همچنین با مراجعه به قوه قضاییه، رای کمیسیون ماده 100 را نیز بدست آورد و در نهایت با در دست داشتن این آرا توانست اقدام به تخریب این بنا کند.

وی ادامه داد: سازمان میراث فرهنگی از همان زمان تلاش کرد تا با همفکری کسبه بازار، شکایت به دیوان عدالت اداری و قوه قضاییه رای را تغییر دهد و با دخالت یگان حفاظت میراث فرهنگی جلوی تخریب این اثر را بگیرد.

سخنگوی سازمان میراث فرهنگی گفت: پس از این اقدام سازمان میراث فرهنگی، مالک با کسب مجوز و حکم تخریب بنا، اقدام به ادامه تخریب کرد که در نتیجه آن چهار مغازه و قسمت هایی از بخش های عقبی ملک با خاک یکسان شد.

وی با بیان اینکه تنها راه سازمان برای جلوگیری از تخریب، انعکاس موضوع از طریق رسانه ها است، اظهار داشت: کسبه بازار نیز از مالک و حکم صادره شکایت کرده اند و هم اکنون با انجام این اقدامات، بار دیگر تخریب متوقف شده است.

سخنگوی سازمان میراث فرهنگی در پاسخ به این سوال که چرا ثبت آثار تاریخی پشتوانه قانونی محکمی ندارد تا مسایلی از این دست رخ ندهد، گفت: ثبت ملی آثار تاریخی، اقدامی قانونی است و آثار به عنوان یک مصوبه ملی، ثبت ملی می شوند.

محسنی افزود:نص صریح قانون در این باره وجود دارد که هرگونه تصمیم گیری در اینگونه موارد باید با نظر کارشناسی سازمان میراث فرهنگی صورت بگیرد، ولی دیوان عدالت اداری در این مورد و مواردی مشابه بدون کسب نظر کارشناسی این سازمان اقدام به صدور رای کرده است.

وی با بیان اینکه این مساله اپیدمی شده است، اظهار داشت: سازمان میراث فرهنگی از حدود 2 سال گذشته در مورد برخی آثار تاریخی ازجمله خانه های شهر ماسوله این اخطار را داده بود، ولی مالکان با مراجعه به دیوان عدالت اداری اقدام به دریافت رای خروج اثر از فهرست ملی می کنند.

محسنی ادامه داد: در این مدت موارد مشابهی در اصفهان، شیراز، یزد و ماسوله رخ داده است درحالی که برای نمونه شهر ماسوله بطور کلی ثبت ملی و تعرض در آن غیرقانونی است؛ ولی خانه های این شهر تک تک با آرایی از این دست، درحال خروج از فهرست ملی و تخریب و بازسازی هستند.

وی گفت: دیوان عدالت اداری آرایی صادر می کند که قطعی و بدون تجدیدنظر است که سازمان میراث فرهنگی را در مقابل کار انجام شده قرار می دهد.

سخنگوی سازمان میراث فرهنگی تاکید کرد که، این روند خطرناکی است که در صورت ادامه آن بسیاری از آثار تاریخی کشور به راحتی در معرض خطر و تعرض قرار می گیرند.

سرای دلگشا واقع در ضلع جنوبی خیابان پانزده خرداد روبه‌روی میدان ارک، متعلق به دوران ناصری است و دست کم 130 سال عمر دارد.