دنا به لیست ذخیره‌گاه‌های زیست کره می‌پیوندد

همچنین به گفته مسوولان محیط زیست استان دوگونه جانوری دال و دلیجه در این استان در حال انقراض هستند که برای حفاظت از این دو گونه و 155 گونه جانوری پرنده، 24 گونه جانوری پستاندار، 20 گونه آبزی و 39 گونه خزنده در مناطق حفاظت شده استان برنامه‌ریزی مدونی وجود دارد.

از سوی دیگر سند توسعه محیط زیست استان کهگیلویه و بویراحمد در حال شکل‌گیری است و مراحل مطالعاتی و جمع‌آوری آمارها در حال انجام است.

یکی از مهم‌ترین عوامل حفاظت از هر منطقه وجود حیوانات نادر ، در معرض خطر و وجود حیوانات خاص به عنوان شاخص‌های زیستی در آن منطقه است که نشان‌دهنده خصوصیات منحصربه‌فرد آن منطقه هستند .

گونه‌های ارزشمند و شاخص علاوه بر این که نشان‌دهنده تنوع زیستی بالای منطقه هستند، نشانگر بکر و دست نخورده بودن محدوده و ارزش زیستی منطقه حفاظت شده نیز بوده و موجب ارتقای ارزش بوم شناختی منطقه می‌شوند.

به این ترتیب گونه‌های ارزشمند پلنگ ایرانی، گربه وحشی، گربه جنگلی و سیاه گوش از جمله جانوران در معرض خطر هستند که جمعیت آنها در بیشتر نقاط این منطقه رو به کاهش است. از خانواده راسوها نیز غیر از دوگونه رودک و قاقم(راسو)، شنگ نیز در منطقه مشاهده شده که از وضعیت حفاظتی حساس‌تری نسبت به دو گونه دیگر برخوردار است. گرگ نیز از جانوران در معرض خطری است که در منطقه حفاظت شده دنا زیست می‌کند. وجود پرندگان نیز در منطقه حفاظت شده دنا از شاخص‌های زیستی منحصربه‌فرد این منطقه است،‌ منطقه حفاظت شده دنا دارای پرندگان زیبا و شاخصی نظیر هما و  جی جاق است. زیست و حضور جانورانی مانند هما، عقاب طلایی و پلنگ که در راس هرم غذایی قرار دارند، نشانگر کیفیت زیستگاه است. این‌گونه‌ها از این جنبه قابل توجه هستند که قبل از انسان قادرند متوجه ظهور تغییرات زیستگاه شده و نسبت به تغییرات محیطی واکنش نشان دهند.

منطقه حفاظت شده دنا بعد از سایه تهدید عبور خط لوله گاز بر روی جنگل‌هایش اکنون به دلیل هجوم و چرای بی‌رویه دام و تصرف غیرقانونی افراد سودجو در معرض تعرض و تخریب جدی قرار گرفته است و متاسفانه به گفته برخی از کارشناسان محیط زیستی دیگر نشانی از یک منطقه حفاظت‌شده ندارد.

منطقه حفاظت شده دنا با نام پروژه حفاظت از تنوع زیستی زاگرس مرکزی به عنوان پروژه‌ای تحت حمایت سازمان ملل شناخته می‌شود تا از طریق همسو کردن حفاظت از تنوع زیستی و بهره‌برداری پایدار با فعالیت‌های بخش‌های کشاورزی، جنگلداری، مراتع، آب و گردشگری از سیمای حفاظتی زاگرس مرکزی حفاظت کند. دبیرکانون غیردولتی مدافع محیط زیست یاران سبز دنا با ابراز نگرانی از وضعیت دامداری در این منطقه حفاظت شده گفت: متاسفانه به نظر می‌رسد دیگر جایی به عنوان منطقه حفاظت شده دنا وجود ندارد و مناطق امن دنا حتی از دستبرد، تعرض و تخریب مصون نمانده‌اند. بهمن ایزدی با اشاره به تعرض به ارتفاعات گلپری و حوض دال در منطقه دنا تاکید کرد: این مناطق جزو مناطق امن هستند ولی دامداران بدون مانعی وارد این مناطق می‌شوند. این کارشناس محیط زیست رسیدگی به حقوق دامداران را از مهم‌ترین برنامه‌ها برای جلوگیری از تعرض آنها به منابع طبیعی و مناطق تحت کنترل دانست و افزود: اگر مدیریت حفاظتی منطقه دنا و سازمان محیط زیست اقدامی برای کنترل این وضعیت نکند اقدامات شدیدتری مانند تجاوز افراد سود جو برای تصرف اراضی انجام می‌شود.

باید توجه کرد که شکار بی‌رویه و کم شدن تعداد حیات وحش نیز از دیگر چالش‌های زیست محیطی این منطقه است که منطقه حفاظت شده دنا را با داشتن شرایط ویژه اکولوژیکی در کشور مورد تهدید قرار داده است.

اما شرایط توپوگرافی ویژه مانند وجود آبشارها و رودخانه‌های پرآب در منطقه، شرایط سخت و سرد ارتفاعات بلند و برفگیر و در نهایت حضور حیات وحش متنوع در آن سبب شده که این منطقه به عنوان نمونه‌ای بارز در غرب کشور در رشته کوه زاگرس مشخص شود و از سوی دیگر این منطقه از نظر شرایط اقلیمی مجزا شامل ارتفاعات بلند، جنگل‌های خشک و نیمه خشک و نیمه استپی سرد خصوصیات ویژه‌ای را دارا باشد. چنین تنوع اقلیمی سبب شده که تنوع حیات وحش و پوشش گیاهی بسیار غنی در منطقه پدید آید و بزودی با حضور معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان محیط زیست کشور، ازسوی سازمان ملل به ذخیره‌گاه زیست‌کره تبدیل می‌شود.

این نگاه ویژه از سوی سازمان ملل فرصتی برای این منطقه بی نظیر است تا با حمایت مسوولان از چنگال تهدیدها و تخریب‌ها نجات پیدا کند و به عنوان ذخیره‌گاه زیست کره تحت حفاظت قرار گیرد.

حمیده سادات هاشمی / جام جم