برای ‌داشتن تحرک برنامه‌ریزی‌ کنید

بی‌حرکتی برای سالمندان کشنده است. گرچه برخی افراد فکر می‌کنند بهترین وضعیت برای بیمار وقتی است که در بستر بی‌حرکت آرمیده است اما باید بدانید بی‌حرکتی خود مشکلات زیادی برایتان پدید می‌آورد. عوارض بی‌حرکتی تقریبا در تمام سیستم‌های بدن دیده می‌شوند. بسیاری از این عوارض می‌توانند خطرناک یا دردسرساز باشند. مثلا ممکن است در فرد مسن و تب‌دار در عرض حدود 2 ساعت زخم بستر ایجاد شود. همچنین بی‌حرکتی می‌تواند باعث لخته‌شدن خون در رگ‌ها شود. انجام فعالیت و ورزش در افراد سالمند حتی از ورزش در دوره جوانی مهم‌تر است. باید از بی‌حرکتی طولانی مدت فرد سالمند در بستر جلوگیری کرد. حتی در فردی که توانایی راه رفتن ندارد، نشستن روی صندلی در کنار تخت یا فشار دادن کف پا به انتهای تخت می‌تواند از برخی از این عوارض پیشگیری کند.

ورزش باعث افزایش طول عمر، کاهش خطر زمین خوردن و شکستگی استخوان‌ها، کاهش فشار خون، افزایش اثر داروهای ضدفشارخون، کنترل بهتر بیماری دیابت (نوع غیروابسته به انسولین) و بیماری‌های ریوی و... می‌شود.ورزش در اکثر بیماری‌ها باعث کاهش درد می‌شود. در دوره سالمندی با ورزش می‌توان از زندگی سالمتر، شاداب‌تر و مستقل‌تری بهره برد.مقدار و نوع ورزش برای هر فرد سالمند با فرد دیگر متفاوت است و باید برنامه‌ریزی دقیقی در این زمینه انجام گیرد. در برخی افراد که سابقه بیماری قلبی، بالا بودن فشار خون، بیماری دیابت و... دارند باید برنامه‌ریزی بسیار دقیق باشد. انجام برخی از ورزش‌ها در انواعی از بیماری‌ها ممنوع است.

شما نمی‌توانید با داشتن یک‌سری بیماری‌ها همان وضعیتی را پیش بگیرید که یک فرد سالم دارد و ورزش‌ها و نوع آنها باید تحت نظر متخصص باشد.

بنابراین برای شروع یک برنامه ورزشی در فرد سالمند، ابتدا باید با پزشک مشورت کرد.

مجموعه علائم فیزیکی، متابولیسمی و روحی که به دلیل بی‌حرکتی روزانه به وجود می‌آید و موجب اختلال در تعادل سالمندان می‌شود، سندرم بی‌حرکتی نامیده می‌شود.

برخی بیماری‌هایی که شخص را زمینگیر می‌کنند مثل بیماری‌های مزمن استخوانی، مفصلی و عضلانی از طریق درد یا ضعف باعث تقلیل حرکات یا بی‌حرکتی کامل می‌شوند.

بی حرکتی به بیشتر اعضا آسیب می‌رساند. برخی از این آسیب‌ها و عوارض، سریع به‌وجود می‌آید و برخی به دلیل بی حرکتی طولانی ایجاد می‌شود.

اثر و تظاهرات بالینی بی‌حرکتی در دستگاه‌های مختلف بدن به صورت زیر نمایان می‌شود، برخی از این بیماری‌ها عبارتند از:

- ‌مشکلات و علائم قلبی و عروقی

- تظاهرات تنفسی

- تظاهرات هضمی (تقلیل حرکات دودی شکل روده ـ قطع رفلکس دفع ـ تغییر در عادت روزمره ـ تقلیل قدرت عضلات دافعه مقعد)

- مشکلات ادراری

- ضعف در دستگاه حرکتی

- مشکل در سوخت و ساز بدن سالمندان بی‌حرکت و مشکلات روانی.

باتوجه به همه مواردی که گفته شد، بکوشید سالمند خود را در بستر تکان دهید. از این پهلو به آن پهلو و از خوابیده به نشسته و نیم نشسته. اگر منعی ندارد به او کمک کنید و او را راه ببرید یا لبه تخت بنشانید و در حالت خوابیده دست و پایش را ورزش و ماساژ دهید و در کل نگذارید دچار علائم فوق شود.

ماندانا ملاعلی