آیا‌ تحت ‌وب ‌شانسی ‌دارد؟

مایکروسافت به عنوان استانداردی طلایی برای محصولات اداری مطرح شده است؛ یک مجموعه نرم‌افزاری که توسط بسیاری از ما در کسب‌وکار روزانه و فعالیت‌های شخصی استفاده می‌شود. درحالی‌که تعدادی نرم‌افزار تجاری (مثل کورل، وردپرفکت و آفیس) و رایگان (مانند اوپن آفیس) در بازار وجود دارند، هم‌اکنون بیشترین صحبت حول نرم‌افزارهای جدید آنلاین می‌چرخند.

ایده جایگزینی کامل نرم‌افزارهای آنلاین به‌جای نرم‌افزارهای نصبی رومیزی، دست‌کم در حال حاضر غیرعملی است. در واقع تا پیش از آن‌که بیشتر کاربران کامپیوتر، به اتصال‌های با پهنای باند بالا منتقل نشوند، این ایده بی‌استفاده خواهد بود. اگر کسی فقط چند ساعت از روز آنلاین باشد، نمی‌تواند فعالیت‌های واژه‌پرداز خود را در آن ساعت‌ها محدود کند.

در سال‌های اخیر شرایط کمی فرق کرده است. بسیاری از ما بیشتر وقت‌ها آنلاین هستیم و مطمئنا در محیط کار و منزل به اینترنت دسترسی داریم. در نتیجه استفاده از یک واژه‌پرداز آنلاین یا نرم‌افزار تقویم، نسبت به گذشته راحت‌تر به‌نظر می‌رسد. برخی چیزها نیز در نرم‌افزارهای فعلی وجود دارد که باعث می‌شوند نرم‌افزارهای آنلاین بهتر به‌نظر برسند (مثل به‌اشتراک گذاشتن فایل‌ها برای کارهای مشترک).

درست است که در حال حاضر اینترنت در خانه‌ها و ادارات همواره دردسترس است، ولی آنلاین شدن در قطار یا زمانی که منتظر فرزندتان هستید تا از کلاس بیرون بیاید، سناریوی دیگری را برای ما رقم می‌زنند. البته اختلالاتی در سرویس‌های با پهنای باند بالا به‌ویژه در حوزه‌های ریموت که به سرویس ماهواره وابسته است، وجود دارد که ممکن است زمان‌هایی نتوانیم به واژه‌پرداز یا صفحه‌گسترده (spreadsheet) دسترسی پیدا کنیم. این مساله هرچند به‌طور موقت، ما را کمی نگران می‌کند ولی اگر دوست دارید کمی ریسک کنید 2 سرویس وب وجود دارد که هدایت نرم‌افزارهای آنلاین را برعهده گرفته‌اند و پتانسیل این را دارند که روزی مایکروسافت آفیس را از جایگاه کنونی به پایین بکشند.

گوگل کم‌کم با خرید نرم‌افزارهای آنلاین جالب و یکپارچه کردن آنها به‌عنوان محصولات خود به جمع مدعیان «شرکتی با فناوری پیشرفته که جهان را تسخیر خواهد کرد» پیوست. تا پیش از ورود گوگل، مایکروسافت و اپل مدعیان این عنوان بودند. این کار محدوده نرم‌افزارهایی مثل واژه‌پردازها، ایمیل، آلبوم عکس، توسعه‌دهنده ساده وب‌سایت، نرم‌افزار بلاگ‌سازی و غیره را سرعت بخشید.

اولین چیزی که باعث شد گوگل در این رقابت وارد شود، نرم‌افزار گوگل‌داکز (Google Docs) است که یک واژه‌پرداز، نرم‌افزار صفحه گسترده و یک بسته ارایه را در خود جمع کرده است. ولی نرم‌افزارهای جیمیل و تقویم که اصولا انتظار می‌رفت بخشی از یک مجموعه محصول باشند، جدا ارائه شدند. البته می‌توان توسط صفحه اصلی گوگل برخی از این بخش‌ها را در یک صفحه جمع کرد ولی به کارایی مایکروسافت نخواهد رسید.

شعار تجاری زوهو «آنلاین کار کنید» است و هدف آن ارائه جایگزین‌های پرتابل برای بسیاری از برنامه‌هایی است که انتظار دارید آنها را نصب شده روی کامپیوتر خود ببینید. مقایسه عامیانه در استفاده از زوهو، تلفن ثابت در برابر تلفن همراه است. شما می‌توانید تلفن همراه خود را هرجایی که می‌خواهید ببرید و علاوه بر امکانات تلفن ثابت، خدمات بیشتری نیز دریافت کنید.

باوجود این‌که زوهو به‌تازگی به بازی وارد شده، ولی بطور مداوم، قابلیت‌ها و نرم‌افزارهای جدیدی به مجموعه آفیس آنلاین خود می‌افزاید. برای مثال به‌تازگی ایمیل نیز به این مجموعه اضافه شده است. همچنین زوهو نرم‌افزارهایی مثل سازنده پایگاه داده دارد که بسیاری از بسته‌های نرم‌افزاری وابسته به دیسک سخت از آن برخوردار نیستند.

از آنجاییکه زوهو یک نرم‌افزار آنلاین است، محدود به دو چیز است: اتصال و ظرفیت‌های یک مرورگر وب. این مطلب می‌گوید که سازندگان مجموعه زوهو کارهای زیادی برای بهبود هر دو این فاکتورها انجام داده‌اند.

اولین مشکل که اتصال است، نه تنها روی دسترسی به اطلاعات تاثیر می‌گذارد بلکه قابلیت کاربر در استفاده از نرم‌افزار را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. برای مقابله با این مشکل می‌توان نسخه رومیزی برخی از نرم‌افزارهای زوهو را نصب کرد که به‌وسیله آنها می‌توان درصورت نیاز به مستندات روی سرور زوهو دسترسی پیدا کرد. نسخه‌های محلی نرم‌افزارها از ابزار رومیزی‌سازی (Desktopize) برای اجرای محلی برنامه‌ها استفاده می‌کند. البته اگر می‌خواهید آنها را کاملا به‌طور آفلاین استفاده کنید باید افزونه مرورگر Google Gears را نصب کنید. یکی دیگر از قابلیت‌های سازگاری، پلاگ‌اینی برای مایکروسافت آفیس است که به‌وسیله آن ورد و اکسل می‌توانند اسنادی که توسط زوهو ایجاد شده‌اند را اجرا و ذخیره کنند.

موضوع ظرفیت مرورگر مشکل‌سازتر است و شامل برخوردهای ثابت بین رفتارهایی که از نرم‌افزار رومیزی انتظار می‌رود و رفتارهایی که یک وب‌سایت باید داشته باشد، می‌شود. بعنوان مثال آیکن فعالیت «بارگذاری صفحه» در فایرفاکس بعضی وقت‌ها شروع به حرکت می‌کند و کاربر را از این مساله می‌ترساند که هر لحظه ممکن است فایرفاکس صفحه را پاک و ریفرش کند! اعلام خطرهای اشتباه اینچنینی باعث می‌شوند کاربر برای چند ثانیه دست از کار بکشد. همچنین راست کلیک همیشه نتایج قابل پیش‌بینی نمی‌دهد. کاربر انتظار دارد اگر روی محتوا راست کلیک کند منوی محتوا باز شود ولی در برخی موارد رخداد مربوط به راست کلیک روی مرورگر اجرا می‌شود نه رخداد راست کلیک مربوط به نرم‌افزار درون مرورگر.

تا زمانیکه گرفتار این محدودیت‌ها نمی‌شوید، می‌توانید کار خود را انجام دهید. ولی در نهایت و در حال حاضر هنوز چیزهایی وجود دارند که بسیاری را به‌سمت نرم‌افزارهای رومیزی بکشاند.

گوگل تلاش بسیاری برای جمع کردن محدوده وسیع نرم‌افزارهای خود در یکم نظم بخصوص، انجام داده ولی نتوانسته است همه آنها را به این نظم بکشاند، زیرا فقط تعدادی از آنها می‌توانند باهم کار کنند. هر نرم‌افزاری باید در جای خود بررسی شود.

به‌علاوه گوگل هنوز آمادگی مقایسه نرم‌افزارهایش در مقابل نرم‌افزارهای رومیزی مثل چیزهایی که مایکروسافت آفیس ارایه می‌دهد را ندارد و واژه‌پرداز، صفحه‌گسترده و بسته ارائه گوگل، فعلا فقط برای استفاده‌های پایه‌ای خوب هستند. ولی جیمیل از آنجا که کاملا متفاوت از هم‌نوعان خود عمل می‌کند، می‌تواند به‌عنوان یک راه موثر و خلاقانه برای کار با ایمیل مطرح شود.

گوگل و زوهو فواید متفاوتی دارند که نشاندهنده این واقعیت است که آنها برپایه وب‌اند. فوایدی مثل همکاری راحت با دیگر کاربران یا گروهی از کاربران، دسترسی به اسناد بدون توجه به این مساله که از چه کامپیوتری استفاده می‌کنید و اضافه کردن سریع اپلت‌های شخص سوم. به‌علاوه نسخه موبایل نرم‌افزار گوگل یک نقطه مثبت بزرگ است.

اگر یک کاربر حرفه‌ای از منابع آنلاین هستید، ایده بدی نیست که با نرم‌افزارهای گوگل هم آشنا شوید. این نرم‌افزارها شانس خوبی دارند تا در آینده‌ای نزدیک برای استفاده‌های بزرگ‌تر آماده شوند.

محمدحسین کردونی
منبع: informationweek.com