در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آن طور که از بیرون دیده میشود، به نظر میرسد سینمای فرانسه با وجود صحبتهای پایانناپذیر اما از کار افتاده روشنفکران پاریسی، جنبهای کاملا مردم پسندانه داشته باشد. اما رنو بازیگری ضدکلیشه است، او با نقشهایی که بازی کرده بازگشتی است به چهرههای مردمی، درشت و بازیگران دوره جنگ که ترسی از استفاده از عضلههایشان برای ایجاد سرگرمی و دادن پیام به مردم ندارند.
رنو که با بازی در فیلم سال 1988 لوک بسون با عنوان «آبی بیکران» به شهرت رسید و هرگز وقتش را برای تبدیل شدن به مرد فرانسوی فیلمهای هالیوودی هدر نداد، به جای آن توانست در نقشهای به یاد ماندنی مثل نقشی در «کد داوینچی» در کنار تام هنکس و خلبان در فیلم «ماموریت غیرممکن» بازی کند.
در مورد او نمیشود بسادگی از این داستان تکراری استفاده کرد که سرزمین مادریاش را ترک کرد تا به یک بازیگر بزرگ آمریکایی بدل شود. با این حال او با بازیهایش در فیلمهای پرفروش توانست به سینمای فرانسه کمک و تعریفی جدید از سینمای فرانسه ارائه کند. او به فیلمسازان هم امکان داد تا با شکستن درامهای درونگرایانه بتوانند فیلمهای دلهرهآور و اکشنهای جدیدی تولید کنند که بامزگی هم جزئی از آنها بود.
صنعت فیلم فرانسه به طور سنتی از 3 بخش اصلی تشکیل شده: 1ـ سنیمایی که منتقدان آن را تحسین میکنند، 2ـ فیلمهای هنری با بودجه بسیار کم و 3ـ کمدیهای احمقانه که تنها فرانسویها آنها را بامزه ارزیابی میکنند. رنو 62ساله در هر سه نوع این سینما حضوری چشمگیر داشته اما بیش از همه او در نوع چهارم سینمای فرانسه نقشآفرینی کرده که شامل فیلمهایی مثل 22 گلوله است. او میگوید «فیلمهای هنری در مرکز سینمای فرانسه جای دارند و مردم همیشه چشم انتظار دیدن آنها هستند». این بازیگر که در رستوران یک هتل مشهور فرانسوی هم با همان لباس مورد علاقهاش یعنی یک تیشرت سیاه با شلوار جین سیاه نشسته و طبق معمول تهریشش را هم دارد، میگوید «اما من در کارهایم همیشه به آثاری که کمتر هنری باشد، گریز زدهام و کمتر به این توجه داشتهام که قلبم چقدر برای آن میتپد یا این که من ممکن است در این نقش چطوری دیده شوم». او میگوید برای من این مهم است که چطور بتوانم شما را سرگرم کنم و در حالی که این کار را میکنم، بتوانم اندیشههایی را هم در سرتان به وجود بیاورم که بتواند محرکی در زندگیتان باشد.
البته رنو میتواند با این گریز موجب اعتبار هم بشود، کما این که او بیش از همه برای همکاری با بسون ارزش قائل است. این کارگردان بزرگ فرانسوی که با بودجه خودش فیلمهایش را میسازد، از نظر خیلی از فرانسویها ممکن است پسر بد این سینما محسوب شود. بسیاری از فیلمهایی که این دو با همدیگر ساختهاند، از جمله آبی بیکران، نیکیتای مشهور و حرفهای که با نام لئون هم شناخته میشود، همگی از جریان اصلی سینمای فرانسه محسوب میشوند. در حالی که آنها تلاش نمیکنند تا به تقلید آنچه هالیوود انجام میدهد بپردازند، اما بسیاری از نمادهای اصلی فیلمهای پرفروش را به کار میگیرند و آن را فرانسوی میکنند: صحنههایی از مبارزات نفسگیر و صداگذاریهای آرام و سنگین از جمله این اقتباسها هستند.
موفقیت فرمول بسون
رنو الهامبخش کارگردانان دیگر هم شد و از زمان اکران «حرفهای» در سال 1994 که با بودجهای حدود 20 میلیون دلار ساخته شد، تعدادی از فیلمسازان جوان و با استعداد فرانسوی هم به ساختن چنین فیلمهای اکشن و ماجراجویانهای علاقه نشان دادند.
اما رنو احساس میکند که پیشقراولی او و بسون توسط حلقه فیلمسازان فرانسوی دنبال نشد یا حداقل این کار خیلی علنی انجام نشده است. او میگوید «مردم از این که من و لوک را برای الگویی که خلق کردیم تحسین کنند، میترسند چون آنها نمیتوانند این مسیر را کنترل کنند و این میتواند مسیری خطرناک باشد». او میگوید این الگو خطرناک است، زیرا صنعت فیلم فرانسوی بیش از هر چیز بر سوبسیدها وابسته است، اما دولت علاقهمند کارهای اکشن نیست و تهیهکنندگان فرانسوی هم راحت نیستند که تماشاگران را برای این که چه جور فیلمی را بپسندند، آزاد بگذارند و اجازه دهند آنها خودشان تصمیم بگیرند که فیلمی در باکسآفیس بالا برود یا بیسرو صدا بمیرد. به این ترتیب کارگردانان و بازیگران فیلمهای کوچکتری میسازند که خودشان هم ممکن نیست آن را بفهمند اما تولید آنها آسانتر است.
فیلمهای اکشن رنو لزوما بیشتر از آنچه توسط خانههای برجسته هنری ارائه میشود، فروش ندارد اما او به سینمای فرانسه کمک کرده تا تولیدهای متنوعتری را ارائه کند و بازار جدید را در برابر سینمای فرانسه قرار داده است. او بر این باور است که صنعت فیلمسازی فرانسه، منافع فراتر از اندازهای دارد که هم از نظر سود و هم از نظر غنا میتواند در سطح سرگرمیهایی در مقیاس وسیع به تاخت وتاز بپردازد. او از این که از ساختن نمونههایی خبر بدهد که با تصور سینمای فرانسه متناسب نیستند هم بیزار است. او میگوید، این چیزی است که ما در فرانسه به آن « دورویی فرانسوی» میگوییم.
مترجم: مازیار متانت
منبع: تایم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: