بمب‌های خوشه‌ای ، قاتلان حیله‌گر

تاکنون بیش از 100 کشور جهان قرارداد منع بمب‌های خوشه‌ای را امضا کرده‌اند. از میان آنها حدود 40 کشور طبق موازین داخلی خود به امضایشان اعتبار قانونی داده‌اند.

اول اوت 2010 به عنوان روز اجرایی شدن قرارداد بین‌المللی منع بمب‌های خوشه‌ای وارد روزشمار تاریخ شد. از زمان امضای قرارداد در اسلو تا اجرایی شدن آن 20 ماه طول کشید. شرط اجرایی شدن قرارداد آن بود که دستکم 30 کشور آن را طبق موازین داخلی خود تصویب کنند.

آمریکا، چین و روسیه به قرارداد نپیوسته‌اند. اینها کشورهای اصلی تولیدکننده‌ بمب‌های خوشه‌ای هستند. اسرائیل نیز که در کاربرد گسترده این سلاح مرگبار پرونده ای سنگین دارد، از امضای قرارداد خودداری کرده است.

آناناس حیله‌گر

کشورهای امضاکننده‌ قرارداد، کاربرد، طراحی، تولید، انباشت و در اختیار گذاشتن بمب‌های خوشه‌ای را محکوم می‌کنند. قرارداد آنها را موظف می‌کند که اگر دارای بمب‌های خوشه‌ای هستند، آنها را در ظرف هشت سال نابود کنند.

بمب خوشه‌ای دارای نام‌های مستعاری چون "سبد نان مولوتف" یا "بمب آناناسی" است. آن را از هواپیما پرتاب می‌کنند. در جریان فرود یا پس از برخورد به زمین، مخزن آن گشوده می‌شود و صدها بمب کوچک به اطراف پرتاب می‌شود. گاه یک بمب مساحتی به اندازه‌ دهها زمین فوتبال را می‌پوشاند. همه‌ "بمبک"‌ها، منفجر نمی‌شوند. اینجا و آنجا آماده‌ انفجار باقی می‌مانند. پیش می‌آید که سالها بگذرد، کودکی حین بازی یکی از آنها را در لابلای شاخه‌ها بیابد و به سوی آن دست دراز کند، با این امید که بازیچه‌ای یافته است. آناناس حیله‌گر، در اینجا توانایی‌اش را در غافلگیری به نمایش می‌گذرد. منفجر می‌شود و مأموریت نهایی‌اش را به انجام می‌رساند.

نظامیان علاقه‌مند به بمب خوشه‌ای زیر فشار افکار عمومی این موضوع را انکار می‌کنند که مأموریت این نوع سلاح کشتن غیرنظامیان است. ولی آمار و شواهد به روشنی نشان می‌دهند که 98 درصد قربانیان بمب‌های خوشه‌ای غیرنظامیان هستند.

نمونه‌ لبنان

بمب خوشه‌ای نخستین بار در جنگ جهانی دوم به کارگرفته شد و در جریان جنگ ویتنام بود که شهرت یافت. آمریکایی ها بر روی لائوس 400 هزار بمب خوشه‌ای فرو انداختند. ناتو در سال 1999 درصربستان و کوزوو از این نوع سلاح استفاده کرد. آمریکا آن را در سال 2003 در عراق به خدمت گرفت. اسرائیل آن را در سال 2006 در لبنان علیه حزب‌الله به کار برد و روس‌ها از آن در سال 2008 در گرجستان استفاده کردند.

در لبنان بقایای بمب‌های خوشه‌ای همچنان قربانی می‌گیرند و از زمان پایان جنگ در اوت 2006 تا کنون 46 نفر را کشته و 340 نفر را مجروح کرده‌اند.

بمب‌های خوشه‌ای مناطق وسیعی را به تله ای مرگبار و در نتیجه به لحاظ اقتصادی بی‌استفاده می‌کنند.  یک نمونه: نمر مصطفی، اهل جنوب لبنان، تازه پس از چهار سال می‌تواند پا در باغ زیتون خود بگذارد. اسرائیلی‌ها در نزدیکی باغ او بمب خوشه‌ای افکنده بودند. بمبک‌های آن در گوشه و کنار باغ او به تله‌هایی تبدیل شده بودند که با کوچکترین تماسی منفجر می‌شدند. پاکسازی باغ نمر مصطفی چهار سال طول کشید.

در نزدیکی باغ مصطفی، محمد نصرالله خانه‌ محقری دارد. او پشت خانه‌اش باغ کوچکی دارد که در آن نیز بمبکهای یک بمب خوشه‌ای اسرائیلی در انتظار قربانیان خود کمین کرده اند. باغ محمد نصرالله پاکسازی نشده، اما او برای مواظبت از درختها به آن سر می‌زند. او رفتن فرزاندانش به باغ را ممنوع کرده است.

پاکسازی کامل جنوب لبنان از بقایای بمب‌های خوشه‌ای تا سال 2014 طول خواهد کشید. تا آن زمان محمد نصرالله، خانواده‌اش و صدها خانواده‌ دیگر در هراس مداوم خواهند بود. هر لحظه ممکن است یکی از آن بمبک‌ها مأموریت مرگبار خود را به انجام برساند.

دویچه وله